Thuế quan của Mỹ đe dọa gây rối loạn ngành vận tải biển toàn cầu

Thuế quan của Mỹ đe dọa gây rối loạn ngành vận tải biển toàn cầu.

Kế hoạch thuế quan mới của Tổng thống Mỹ Donald Trump đang khiến ngành vận tải biển toàn cầu căng thẳng, khi cuộc chiến thương mại leo thang đe dọa bóp nghẹt nhu cầu vận chuyển và buộc các doanh nghiệp phải vật lộn thích ứng. Chính quyền của ông Trump dự kiến công bố các mức thuế quan đối ứng vào thứ Tư (2/4) nhắm vào các nước áp thuế lên hàng hóa Mỹ, sau loạt biện pháp trừng phạt Mexico, Trung Quốc, Canada - những đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ - cùng các mặt hàng như thép và ô tô.

Các hãng tàu container lớn lao đao

Những gã khổng lồ vận tải container như MSC, Maersk, CMA CGM và Hapag-Lloyd - vận chuyển hàng tỷ USD giá trị hàng hóa cho các tập đoàn bán lẻ như Walmart, Target và Home Depot - đang chịu tác động nặng nề từ chính sách thuế quan bất ổn của Tổng thống Donald Trump. Đây là những công ty then chốt trong ngành vận tải biển trị giá 14 nghìn tỷ USD/năm, đảm nhận tới 80% thương mại toàn cầu.

Ông Blake Harden, Phó chủ tịch phụ trách thương mại quốc tế của Hiệp hội Lãnh đạo Ngành bán lẻ (RILA), cho biết: "Việc áp dụng chồng chéo các loại thuế đã gây ra sự nhầm lẫn gia tăng. Các công ty không có đủ thời gian, sự chắc chắn và hướng dẫn cần thiết để điều chỉnh hoạt động".

Ông Trump đã sử dụng quyền hạn khẩn cấp để nhanh chóng áp dụng các sắc lệnh thuế quan, đôi khi thu hồi và tái áp dụng các mức thuế trong nhiệm kỳ thứ hai này. "Nhà nhập khẩu không thể biết trước chi phí thuế quan của họ sẽ là bao nhiêu từ tuần này sang tuần khác", bà Kit Johnson, Giám đốc tuân thủ nhập khẩu tại công ty môi giới hải quan John S. James Co. chia sẻ.

Tình trạng này khiến nhiều khách hàng chuyển sang phương thức vận chuyển hàng không đắt đỏ cho ô tô và các mặt hàng khác, vốn thường đi bằng đường biển. Lựa chọn này nhằm "chạy trước" các mức thuế mới. Nhập khẩu container vào Mỹ cũng đã tăng kỷ lục trong những tháng gần đây, khi các công ty đẩy mạnh nhập đồ chơi, nội thất, máy móc và phụ tùng từ Trung Quốc.

Giá cước vận tải biến động dữ dội

Theo nền tảng định giá cước Xeneta, giá vận chuyển container 40 feet từ Viễn Đông đến bờ Tây Hoa Kỳ đã tăng gần 16% chỉ trong một ngày, lên 2.844 USD vào thứ Ba (1/4), dù vẫn thấp hơn cùng kỳ năm ngoái khi căng thẳng ở Biển Đỏ mới bùng phát.

Bên cạnh đó, nguy cơ leo thang thuế đối ứng cũng trùng với kế hoạch của Tổng thống Trump áp chi phí cảng đắt đỏ hơn lên tàu có liên kết với Trung Quốc. Giới chuyên gia đã cảnh báo động thái này có thể tàn phá ngành nông nghiệp và năng lượng của Mỹ, vốn được ông Donald Trump hứa sẽ hỗ trợ. Ngoài ra, động thái này còn gây tắc nghẽn cảng biển ngang với thời kỳ đại dịch do các tàu neo đậu lại để tránh chi phí tăng cao. Đáng chú ý, cùng với nguy cơ từ thuế quan, hành động này làm tê liệt quyết định của chuỗi cung ứng

"Bạn không thể đưa ra quyết định quan trọng khi luật chơi liên tục thay đổi", ông Peter Sand, chuyên gia trưởng tại Xeneta nhận định. Một giám đốc vận tải container của Hy Lạp đã tiết lộ rằng khách hàng đang tạm ngừng việc xuất hàng đi, do lo sợ bị đánh thuế cao hơn khi hàng hóa tới cảng đích sau một chuyến hải trình dài.

Hậu quả đã bắt đầu hiện rõ

Theo khảo sát của Viện Quản trị Cung ứng (ISM), lo ngại thuế quan đang phá hỏng đà phục hồi của ngành sản xuất Mỹ - vốn phụ thuộc vào xuất nhập khẩu và tạo ra nhu cầu vận tải đáng kể. S&P Global dự kiến lượng hàng container nhập khẩu vào Mỹ sẽ giảm 0.7% trong năm 2025.

Trong khi đó, Cơ quan Hải quan và Biên phòng Hoa Kỳ cũng đang gấp rút nâng cấp hệ thống tính thuế tự động, sau sự cố ùn ứ hàng hóa tại sân bay JFK (New York) do kế hoạch thu thuế với các gói hàng giá trị thấp từ hai gã khổng lồ thương mại điện tử của Trung Quốc là Temu và Shein.

"Thuế quan càng nhiều, việc theo kịp càng khó khăn", bà Johnson cảnh báo, đồng thời dự báo một tương lai hỗn loạn cho thương mại toàn cầu nếu chính sách của Tổng thống Donald Trump tiếp tục leo thang.