Thiếu chứng nhận Halal, doanh nghiệp Việt "rơi" hàng tỷ USD tại thị trường 2 tỷ dân

Thị trường Halal hiện không còn là "thị trường ngách" mà đã trở thành không gian tiêu dùng phát triển nhanh nhất toàn cầu với tốc độ tăng trưởng trên 10%/năm. Tuy nhiên, doanh nghiệp Việt vẫn đang đứng ngoài cuộc chơi.

Với đặc thù tôn giáo, người Hồi giáo bắt buộc sử dụng các sản phẩm đạt chuẩn Halal, tạo nên nhu cầu ổn định và ít chịu tác động từ biến động kinh tế.

Nghịch lý tại "thủ phủ" cá tra

Cần Thơ là minh chứng rõ nhất cho sự lãng phí này. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu cá tra sang Trung Đông đạt hơn 330 triệu USD, nhưng chỉ 30% lô hàng có chứng nhận Halal.

Thiệt hại trực tiếp: Doanh nghiệp mất từ 10–15% giá trị trên mỗi đơn hàng vì phải bán dưới dạng hàng hóa thông thường.

Tỷ lệ thấp: Đến cuối năm 2025, toàn thành phố mới có vỏn vẹn 56 doanh nghiệp đạt chuẩn Halal.

Ba "hòn đá tảng" cản bước doanh nghiệp

Tại sao doanh nghiệp Việt vẫn chưa mặn mà với Halal? Các chuyên gia chỉ ra 3 rào cản cốt lõi:

Thứ nhất là chi phí và quy trình: Phí đánh giá định kỳ lên tới hàng trăm triệu đồng cùng quy trình thẩm định khắt khe từ các tổ chức quốc tế.

Thứ hai là chuỗi cung ứng chưa đồng bộ: Halal không chỉ là khâu cuối, nó yêu cầu từ nguyên liệu đầu vào, phụ gia đến khâu vận chuyển phải hoàn toàn "sạch" theo tiêu chuẩn Hồi giáo.

Và thứ ba là tâm lý chủ quan: Nhiều đơn vị vẫn "ngủ quên" tại các thị trường truyền thống (Trung Quốc, Mỹ, EU) mà chưa thấy được sức ép từ thị trường Halal.

Áp lực thời gian: "Tối hậu thư" từ Indonesia

Cảnh báo nóng nhất tại hội nghị là quy định mới từ thị trường Indonesia: Từ tháng 10/2026, 100% thực phẩm nhập khẩu vào quốc gia này bắt buộc phải có chứng nhận Halal. Nếu không bắt đầu chuẩn bị ngay từ bây giờ (quy trình thường mất 1–2 tháng), doanh nghiệp Việt có nguy cơ bị xóa tên khỏi thị trường tiêu dùng Hồi giáo lớn nhất khu vực.

Các doanh nghiệp cần lưu ý, Halal là một ma trận quy chuẩn: Malaysia dùng chuẩn MS1500, Indonesia dùng HAS23000, các nước vùng Vịnh theo GSO. Việc chọn sai tổ chức chứng nhận có thể khiến tấm vé thông hành trở nên vô trị tại thị trường mục tiêu.