Thị trường xăng E10 Lào Cai: Ổn định bước đầu, áp lực nguồn cung còn lớn

Thực hiện Thông tư số 50/2025/TT-BCT ngày 7/11/2025 của Bộ Công Thương về lộ trình áp dụng tỷ lệ phối trộn nhiên liệu sinh học với nhiên liệu truyền thống, Lào Cai bắt đầu chuyển sang kinh doanh xăng E10 từ ngày 1/6/2026.

Trước thời điểm chuyển đổi, Sở Công Thương tỉnh Lào Cai đã hướng dẫn các địa phương và thương nhân kinh doanh xăng dầu chuẩn bị bồn bể, trụ bơm, trang thiết bị, vật tư và nguồn hàng. Công tác tuyên truyền về nhiên liệu sinh học cũng được triển khai, đi cùng yêu cầu bảo đảm hoạt động bán hàng liên tục, không để xảy ra đầu cơ, găm hàng hoặc tăng giá bất hợp lý.

Từ ngày 15/6, toàn bộ hệ thống cửa hàng bán lẻ xăng dầu thuộc diện hoạt động trên địa bàn tỉnh đã triển khai kinh doanh xăng E5 và E10 RON92 theo lộ trình. Kết quả này đáng chú ý bởi Lào Cai có địa bàn rộng, nhiều xã miền núi, vùng cao nằm xa kho đầu nguồn, điều kiện vận chuyển khó khăn và chi phí logistics cao hơn nhiều địa phương đồng bằng.

Đến cuối tháng 9/2026, toàn tỉnh Lào Cai có 224 cửa hàng bán lẻ xăng dầu. Trong đó, 220 cửa hàng đang hoạt động, trực thuộc 97 doanh nghiệp; ba cửa hàng ngừng kinh doanh trên 30 ngày đã bị thu hồi giấy chứng nhận đủ điều kiện bán lẻ xăng dầu; một cửa hàng tạm dừng từ ngày 25/9 để sửa chữa, dự kiến hoạt động trở lại sau khoảng 10 ngày.

Những con số này cho thấy quá trình chuyển đổi không chỉ dừng ở việc thay đổi loại nhiên liệu được bán ra. Doanh nghiệp phải tổ chức lại một phần hệ thống lưu trữ, vận chuyển, phân phối và vận hành cửa hàng. Việc thị trường không xảy ra xáo trộn lớn phản ánh sự chủ động nhất định của cả cơ quan quản lý và cộng đồng doanh nghiệp.

Thị trường xăng E10 Lào Cai: Ổn định bước đầu, áp lực nguồn cung còn lớn.

Từ ngày 1/6 đến ngày 28/9/2026, lực lượng Quản lý thị trường thường xuyên kiểm tra, giám sát việc chấp hành các quy định về chất lượng, giá bán, niêm yết giá và thời gian mở cửa. Qua kiểm tra, chưa phát hiện tình trạng đầu cơ, găm hàng, tăng giá bất hợp lý hoặc tự ý ngừng bán hàng không có lý do chính đáng.

Đây là chỉ dấu tích cực đối với một thị trường thiết yếu, bởi bất kỳ sự gián đoạn nào trong cung ứng xăng dầu cũng có thể tác động trực tiếp đến sản xuất, lưu thông hàng hóa và sinh hoạt của người dân.

Việc đưa E10 vào toàn bộ mạng lưới bán lẻ còn mở thêm điều kiện để nhiên liệu sinh học dần đi vào đời sống. Khi một phần xăng khoáng được thay thế bằng ethanol sinh học, cơ cấu sử dụng nhiên liệu trong giao thông có thể từng bước dịch chuyển theo hướng giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và hỗ trợ mục tiêu giảm phát thải.

Tuy nhiên, hoàn tất chuyển đổi tại các cửa hàng mới chỉ là bước đầu. Độ bền của lộ trình phụ thuộc vào ba yếu tố: nguồn hàng có ổn định hay không, chi phí phân phối có đủ để doanh nghiệp duy trì hoạt động và người tiêu dùng có tin tưởng lựa chọn sản phẩm hay không.

Trong đó, nguồn cung đang là vấn đề bộc lộ rõ nhất tại Lào Cai.

Cuối tháng 6 và đầu tháng 7/2026, biến động của thị trường xăng dầu thế giới khiến giá thành phẩm tăng cao. Nguồn cung từ một số thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối có thời điểm không đáp ứng đầy đủ nhu cầu. Tình trạng thiếu hụt, gián đoạn cục bộ kéo dài khoảng ba đến năm ngày đã xảy ra tại một số địa phương, trong đó có Lào Cai.

Một số cửa hàng phải thông báo tạm dừng bán do không nhập được hàng. Diễn biến này cho thấy sự thiếu hụt không xuất phát trực tiếp từ quá trình chuyển sang E10, mà phản ánh những hạn chế vốn có của chuỗi cung ứng xăng dầu tại địa bàn miền núi.

Hiện Lào Cai có một thương nhân phân phối là Công ty TNHH MTV Xăng dầu Chiến Thắng Yên Bái. Trong một số thời điểm của tháng 6 và tháng 7, doanh nghiệp phải lấy hàng từ kho tại Thanh Hóa, mỗi chuyến vận chuyển mất khoảng ba đến bốn ngày.

Quãng đường dài đồng nghĩa với chi phí nhiên liệu, phương tiện, nhân công và thời gian quay vòng vốn đều tăng. Khi mức chiết khấu từ doanh nghiệp đầu mối xuống thấp, doanh thu từ bán lẻ có thể không đủ bù đắp chi phí đưa hàng lên vùng cao. Một số doanh nghiệp phải ghép xe hoặc nhận lượng hàng hạn chế để giảm chi phí vận chuyển.

Bởi vậy, nguồn cung đối với Lào Cai không thể chỉ đo bằng tổng lượng xăng dầu có trên thị trường. Vấn đề quan trọng hơn là nguồn hàng có đến được cửa hàng đúng thời điểm, với chi phí đủ để doanh nghiệp duy trì bán hàng hay không.

Nếu mắt xích vận chuyển bị kéo căng, nguy cơ thiếu hàng cục bộ vẫn có thể xuất hiện, ngay cả khi thị trường chung không thiếu nguồn cung.

Trong thời gian tới, Sở Công Thương xác định tiếp tục theo dõi sát diễn biến cung – cầu, yêu cầu các doanh nghiệp duy trì hoạt động bán hàng và hạn chế nguy cơ gián đoạn nguồn cung. Công tác kiểm tra về giá bán, niêm yết giá, chất lượng, đo lường và điều kiện kinh doanh xăng E10 cũng sẽ được duy trì.

Tỉnh Lào Cai đồng thời kiến nghị Bộ Công Thương chỉ đạo các doanh nghiệp đầu mối, thương nhân phân phối bảo đảm nguồn hàng cho các đại lý bán lẻ, nhất là tại những địa bàn có điều kiện vận chuyển khó khăn; nghiên cứu cơ chế hỗ trợ, chia sẻ nguồn hàng khi thị trường phát sinh biến động.

Đáng chú ý là đề xuất nghiên cứu mức chiết khấu thương mại tối thiểu đối với xăng dầu. Với địa bàn vùng cao, chiết khấu không đơn thuần là lợi nhuận của khâu bán lẻ mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng bù đắp chi phí vận chuyển và duy trì hoạt động của cửa hàng. Nếu khoảng cách giữa chi phí thực tế và mức chiết khấu kéo dài, áp lực sẽ dồn xuống những điểm bán xa trung tâm, nơi người dân có ít lựa chọn thay thế nhất.

Sau gần bốn tháng, Lào Cai đã vượt qua được bước chuyển đổi ban đầu: hệ thống bán lẻ triển khai kinh doanh xăng sinh học theo lộ trình, thị trường cơ bản ổn định và chưa phát hiện hành vi đầu cơ, găm hàng hay tăng giá bất hợp lý.

Chặng tiếp theo khó hơn, bởi mục tiêu không chỉ là có xăng E10 tại cửa hàng mà phải giữ được nguồn hàng ổn định đến từng địa bàn vùng cao. Hiệu quả của lộ trình chuyển đổi vì thế sẽ phụ thuộc vào khả năng kết nối giữa điều hành thị trường, tổ chức phân phối và cơ chế chia sẻ chi phí trong toàn bộ chuỗi cung ứng.