Thấy gì từ những con số "biết nói" của Tổng cục Thống kê?

Những tín hiệu lạc quan

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê, bà Nguyễn Thị Hương, cho biết, GDP quý III/2024 ước tính tăng 7,40% so với cùng kỳ năm 2023. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 2,58%, đóng góp 4,08% vào mức tăng trưởng tổng giá trị gia tăng toàn nền kinh tế. Khu vực công nghiệp và xây dựng ghi nhận mức tăng mạnh 9,11%, chiếm tỷ trọng đóng góp lớn nhất với 48,88%. Đặc biệt, khu vực dịch vụ cũng có bước tiến vững chắc, tăng 7,51%, đóng góp 47,04%.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê thông tin về tình hình kinh tế - xã hội quý III.

Trong 9 tháng đầu năm 2024, GDP của cả nước ước tính tăng 6,82% so với cùng kỳ năm 2023. Cụ thể, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,20%, đóng góp 5,37% vào tăng trưởng chung. Khu vực công nghiệp và xây dựng đạt mức tăng 8,19%, chiếm 46,22% tổng giá trị gia tăng, trong đó, ngành công nghiệp chế biến, chế tạo là động lực chính với mức tăng 9,76%. Khu vực dịch vụ, với mức tăng 6,95%, chiếm tỷ trọng đóng góp lớn nhất, đạt 48,41%. Các ngành dịch vụ thị trường như bán buôn và bán lẻ, vận tải, kho bãi và dịch vụ lưu trú ăn uống đều ghi nhận mức tăng trưởng đáng kể. Cụ thể, ngành bán buôn và bán lẻ tăng 7,56%, vận tải và kho bãi tăng 11,03%, hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm tăng 6,47%, và dịch vụ lưu trú, ăn uống tăng 9,48%.

Bên cạnh tăng trưởng kinh tế, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) cũng có những biến động đáng chú ý. CPI tháng 9/2024 tăng 0,29% so với tháng trước. So với tháng 12/2023, CPI tháng 9 tăng 2,18%, và so với cùng kỳ năm trước tăng 2,63%. CPI bình quân quý III/2024 tăng 3,48% so với quý III/2023. Tính chung 9 tháng đầu năm, CPI tăng 3,88% so với cùng kỳ năm 2023, và lạm phát cơ bản tăng 2,69%.

Những con số "biết nói" của Tổng cục Thống kê.

Ngoài ra, chỉ số giá sản xuất trong các ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản, công nghiệp, dịch vụ, cũng như chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu sử dụng trong sản xuất đều có xu hướng tăng trong quý III và 9 tháng năm 2024 so với cùng kỳ năm trước. Cụ thể, chỉ số giá sản xuất nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 8,07%, chỉ số giá sản xuất công nghiệp tăng 0,67%, chỉ số giá sản xuất dịch vụ tăng 6,6%, và chỉ số giá nguyên nhiên vật liệu tăng 2,65%. Trong khi đó, chỉ số giá xuất khẩu hàng hóa giảm 1,44% và chỉ số giá nhập khẩu giảm 1,73% do ảnh hưởng của diễn biến thị trường toàn cầu.

Nhìn nhận về những con số trên, Tổng cục trưởng Nguyễn Thị Hương cho rằng: Kết quả tăng trưởng kinh tế 9 tháng của năm đạt 6,82% là một tín hiệu đáng mừng, thể hiện sự nỗ lực không ngừng của toàn hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và nhân dân.

Đây là mức tăng trưởng khả quan trong bối cảnh nền kinh tế thế giới đối mặt với nhiều khó khăn, bất ổn, từ lạm phát gia tăng, xung đột địa chính trị đến suy thoái kinh tế ở nhiều quốc gia. Trong nước, thiên tai, bão lũ cũng gây thiệt hại nặng nề đến sản xuất, đời sống của người dân. Việc đạt được mức tăng trưởng này cho thấy Việt Nam đã chủ động, kịp thời thích ứng với biến động của kinh tế toàn cầu, khắc phục hiệu quả những tác động tiêu cực của thiên tai và duy trì sự ổn định kinh tế vĩ mô.

Kinh tế-xã hội quý III và chín tháng tiếp tục xu hướng tích cực, các ngành, lĩnh vực đạt được nhiều kết quả quan trọng góp phần tạo đà tăng trưởng cho những tháng còn lại của năm.

Cụ thể, lạm phát được kiểm soát ở mức phù hợp, sản xuất công nghiệp, đặc biệt là công nghiệp chế biến-chế tạo đang trên đà tăng trưởng tích cực. Bên cạnh đó, hoạt động xuất khẩu duy trì mức tăng cao, góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế. Ngành du lịch tiếp tục là điểm sáng với sự phục hồi mạnh mẽ. Trên nền tảng đó, vốn đầu tư thực hiện toàn xã hội và vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục duy trì mức tăng khá, công tác an sinh xã hội được ưu tiên hàng đầu, việc cứu trợ thiên tai được thực hiện kịp thời, hiệu quả… Tất cả những yếu tố trên đã góp phần tạo nên bức tranh kinh tế khả quan trong 9 tháng đầu năm.

Giai đoạn quyết định với mục tiêu tăng trưởng 2024

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương nhấn mạnh rằng, quý IV/2024 sẽ là giai đoạn quyết định đối với việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng 6,8% - 7% cho cả năm. Mặc dù nền kinh tế đã đạt được những thành quả nhất định, nhưng Việt Nam vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức lớn.

Trước hết, nền kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro và bất ổn, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động xuất khẩu và thu hút đầu tư của Việt Nam. Thứ hai, thiên tai và dịch bệnh luôn là mối đe dọa thường trực, đặc biệt là sau những thiệt hại nặng nề do bão số 3 gây ra trong tháng 9/2024. Thứ ba, một số ngành kinh tế trọng điểm chưa hoàn toàn phục hồi sau đại dịch và ảnh hưởng từ thiên tai. Thứ tư, áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng và cần được kiểm soát chặt chẽ để tránh gây thêm khó khăn cho người dân và doanh nghiệp. Thứ năm, năng lực cạnh tranh của một bộ phận doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa, còn hạn chế.

Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Thị Hương.

Để đảm bảo đạt được mục tiêu tăng trưởng, bà Hương nhấn mạnh rằng cần có sự nỗ lực chung của toàn xã hội, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ, ngành, địa phương và sự chủ động, sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp. Trên cơ sở đó, Tổng cục Thống kê đã đề xuất 6 giải pháp trọng tâm, được coi là những trụ cột vững chắc cho tăng trưởng kinh tế bền vững.

Thứ nhất, ổn định kinh tế vĩ mô là nền tảng quan trọng. Điều này bao gồm việc duy trì sự ổn định về tỷ giá hối đoái, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế. Việc theo dõi sát sao giá cả các mặt hàng thiết yếu, đảm bảo cung ứng đầy đủ hàng hóa, và thực hiện các biện pháp bình ổn giá cũng rất quan trọng. Đặc biệt, trong bối cảnh người dân đang khắc phục hậu quả thiên tai, cần tránh điều chỉnh giá cả hàng hóa và dịch vụ do Nhà nước quản lý.

Thứ hai, cần thúc đẩy tiêu dùng nội địa, vì khu vực này đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế. Các hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối cung cầu, phát triển thương mại điện tử, và quảng bá hàng Việt Nam cần được tăng cường. Đặc biệt, hỗ trợ các hộ gia đình và doanh nghiệp bị ảnh hưởng bởi bão và hoàn lưu bão để khôi phục sản xuất cũng là một ưu tiên hàng đầu.

Thứ ba, xuất khẩu là động lực chủ lực của tăng trưởng. Việt Nam cần khai thác tối đa các thị trường tiềm năng, đẩy mạnh xuất khẩu sang các thị trường lớn, và phát huy hiệu quả các hiệp định thương mại tự do đã ký kết. Việc tháo gỡ các rào cản và hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi sản xuất, đáp ứng các tiêu chuẩn mới của các thị trường nhập khẩu là điều cần thiết.

Thứ tư, đầu tư công và thu hút FDI chất lượng cao cần được tăng cường. Các bộ, ngành và địa phương phải thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công hiệu quả, đặc biệt là đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm, nhất là các công trình hạ tầng giao thông. Đồng thời, cần có chính sách thu hút đầu tư nước ngoài chất lượng cao, tập trung vào các dự án chuyển giao công nghệ và liên kết với doanh nghiệp trong nước.

Thứ năm, trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng phức tạp, cần tăng cường năng lực dự báo, cảnh báo thiên tai và xây dựng hệ thống thông tin cảnh báo kịp thời. Các biện pháp sản xuất nông nghiệp phù hợp với điều kiện thời tiết, phòng chống dịch bệnh, và đảm bảo an toàn cho người dân cần được triển khai một cách đồng bộ. Đặc biệt, việc thực hiện các chính sách an sinh xã hội và ổn định đời sống người dân ở các vùng bị thiên tai cần được ưu tiên.

Cuối cùng, yếu tố then chốt để đảm bảo sự thành công của các giải pháp trên là nâng cao hiệu lực quản lý Nhà nước. Điều này bao gồm phát huy vai trò của người đứng đầu, siết chặt kỷ luật hành chính, công khai và minh bạch, tạo môi trường kinh doanh bình đẳng. Cải cách thủ tục hành chính và đẩy mạnh chuyển đổi số cũng là những nhiệm vụ quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của cả khu vực công và tư.