Thái Lan đang cân nhắc một gói hỗ trợ trị giá 24 tỷ baht, tương đương khoảng 714 triệu USD, nhằm thúc đẩy việc thay thế tới 80.000 phương tiện cũ bằng xe điện. Kế hoạch này cũng đang được xem xét mở rộng cho mọi nhóm xe điện được mua mới, trong bối cảnh quốc gia Đông Nam Á này đẩy nhanh lộ trình chuyển đổi năng lượng.
 |
| Chính phủ Thái Lan dự kiến chi hơn 700 triệu USD cho chính sách đổi xe xăng, dầu cũ lấy xe điện |
Việc đưa hàng chục nghìn phương tiện sử dụng động cơ đốt trong ra khỏi lưu thông và thay thế bằng xe điện được kỳ vọng sẽ tạo cú hích cho ngành công nghiệp ô tô Thái Lan, vốn đang trải qua giai đoạn khó khăn. Dù vẫn là trung tâm sản xuất ô tô lớn nhất Đông Nam Á, thị trường nội địa Thái Lan đã rơi xuống mức doanh số thấp nhất trong 15 năm vào năm 2024, khi nợ hộ gia đình cao và tiêu chuẩn cho vay chặt chẽ hơn kìm hãm sức mua, đặc biệt ở phân khúc xe bán tải.
Theo Thứ trưởng Bộ Giao thông Vận tải Siripong Angkasakulkiat, đề xuất ban đầu được trình lên một ủy ban chính phủ hồi tháng 6 tập trung vào nhóm phương tiện vận tải thương mại như taxi, xe ôm, tuk-tuk, xe buýt và xe tải, với mục tiêu thay thế bằng các phiên bản chạy điện tương ứng.
Ông Siripong cho biết cơ quan chức năng đang rà soát khả năng mở rộng phạm vi hỗ trợ, không chỉ giới hạn ở nhóm phương tiện vận tải mà có thể bao gồm nhiều loại phương tiện hơn.
Các cuộc thảo luận về việc gia hạn và mở rộng chương trình được đẩy nhanh sau khi Tòa án Hiến pháp Thái Lan hồi đầu tháng này xác nhận kế hoạch vay khẩn cấp 400 tỷ baht, tương đương 11,9 tỷ USD, của chính phủ là hợp pháp. Phán quyết này mở đường cho các khoản chi tiêu bổ sung, sau khi nội các phê duyệt kế hoạch vay vào tháng 5 và phe đối lập đưa ra phản đối khoảng hai tuần sau đó.
Bộ Giao thông Vận tải đã trình đề xuất lên một ủy ban do Bộ Tài chính chủ trì. Theo ông Siripong, hỗ trợ mua xe điện có thể được triển khai dưới nhiều hình thức, từ trợ cấp, cho vay lãi suất thấp đến ưu đãi thuế, áp dụng cho các phương tiện mục tiêu được thay thế theo giới hạn tuổi sử dụng quy định.
Ủy ban này chịu trách nhiệm phê duyệt các dự án trong khuôn khổ kế hoạch vay vốn, đồng thời giám sát việc phân bổ hỗ trợ cho các biện pháp cứu trợ và chuyển đổi năng lượng.
Số liệu từ Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan cho thấy thị trường nước này tiêu thụ 621.166 ô tô trong năm 2025, trong đó có 120.301 xe điện chở khách. Cùng thời điểm, khoảng 1,7 triệu xe máy cũng được bán ra.
Trong nhiều nhiệm kỳ liên tiếp, các chính phủ Thái Lan đã thúc đẩy sản xuất và sử dụng xe điện thông qua ưu đãi tài chính và chính sách giảm thuế, nhằm duy trì vị thế cường quốc sản xuất ô tô của khu vực.
Những nỗ lực này đã thu hút hơn 4 tỷ USD vốn đầu tư, trong đó có sự tham gia của các nhà sản xuất Trung Quốc như BYD và Great Wall Motor. Tuy nhiên, khi chính sách xe điện hiện hành dự kiến kết thúc vào năm 2027, nhiều tập đoàn ô tô cảnh báo ngành công nghiệp có thể đối mặt với nguy cơ suy giảm mạnh nếu không có cơ chế hỗ trợ kế tiếp.
Ông Surapong Paisitpattanapong, người phát ngôn Câu lạc bộ Công nghiệp Ô tô thuộc Liên đoàn Công nghiệp Thái Lan, cho rằng các chương trình hoặc ưu đãi mới nên hướng đến xe điện sản xuất trong nước, với tỷ lệ linh kiện nội địa ở mức cao.
Theo ông Surapong, việc gia tăng sản xuất xe điện nội địa sẽ tạo thêm việc làm, nâng thu nhập và đóng góp nhiều hơn cho ngân sách, qua đó mang lại lợi ích đồng thời cho doanh nghiệp, người tiêu dùng và chính phủ.
Cùng quan điểm, ông Siamnat Panassorn, Phó chủ tịch Hiệp hội Xe điện Thái Lan, cho rằng mọi chương trình đổi xe cũ lấy xe mới nên ưu tiên các phương tiện được sản xuất trong nước. Ông Siamnat cho biết nhóm xe máy điện và xe buýt công cộng cần được thúc đẩy mạnh hơn, do đây là những phương tiện thường phát thải cao.
Trong khi đó, ông Siripong Angkasakulkiat nhấn mạnh mục tiêu của chương trình là khuyến khích sử dụng xe điện ở mọi loại hình, đồng thời đem lại lợi ích cho cộng đồng thông qua công nghệ sạch hơn và an toàn hơn. Theo vị thứ trưởng, các biện pháp cụ thể chắc chắn sẽ được đưa ra trong năm nay, sau khi những chi tiết cuối cùng được hoàn thiện; các cuộc thảo luận dự kiến còn kéo dài thêm khoảng một tháng.
Đối với nhóm tài xế taxi phải thay xe khi phương tiện hết niên hạn 10 năm vào năm tới, chính phủ đang xem xét hỗ trợ tài chính để chuyển sang xe điện. Theo ông Siripong, cơ chế này có thể giúp giảm khoản trả góp hằng ngày xuống còn khoảng 500 baht, tương đương 15 USD, so với mức khoảng 700 baht trong thời hạn 5 năm.
Mức hỗ trợ dành cho các nhóm xe điện khác, bao gồm xe buýt nhỏ, xe tải nhỏ, xe buýt, tuk-tuk và xe vận tải hạng nặng, sẽ được thiết kế khác nhau tùy theo đặc thù từng loại phương tiện.
Bộ trưởng Tài chính Ekniti Nitithanprapas cũng cho biết chương trình sẽ hỗ trợ mua xe mới, thay thế xe bán tải bằng xe điện, đồng thời khuyến khích chuyển sang các mẫu xe có thể sử dụng nhiên liệu sinh học B20 thông qua các khoản vay lãi suất thấp và trợ cấp.
Xe bán tải hiện vẫn là trụ cột của ngành công nghiệp ô tô Thái Lan, chiếm hơn 60% tổng sản lượng xe và giữ vai trò nền tảng đối với mạng lưới nhà cung cấp địa phương, việc làm trong lĩnh vực sản xuất cũng như chuỗi công nghiệp phụ tùng.
