 |
| Sửa đổi Nghị định về điều kiện hoạt động đo lường: VCCI kiến nghị 4 vấn đề lớn |
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa có văn bản gửi Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia (Bộ Khoa học và Công nghệ), góp ý đối với Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2016/NĐ-CP và Nghị định số 154/2018/NĐ-CP của Chính phủ, liên quan đến điều kiện hoạt động của các tổ chức kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm phương tiện đo, chuẩn đo lường và một số quy định về kiểm tra chuyên ngành.
Theo đánh giá từ cộng đồng doanh nghiệp do VCCI đại diện, dự thảo hiện tại vẫn còn một số điểm bất cập, cần rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo mục tiêu cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh không cần thiết. Cụ thể, VCCI chỉ ra 4 nhóm vấn đề lớn.
Một trong những điều kiện cơ bản được dự thảo đặt ra là tổ chức cung cấp dịch vụ phải “có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp luật Việt Nam”. Tuy nhiên, VCCI lưu ý, theo Luật Doanh nghiệp, doanh nghiệp tư nhân tuy không có tư cách pháp nhân nhưng vẫn là một loại hình doanh nghiệp hợp pháp.
Thực tế cho thấy, các điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực kỹ thuật và hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn là những yêu cầu mà doanh nghiệp tư nhân hoàn toàn có thể đáp ứng. Do đó, để tạo điều kiện mở rộng chủ thể tham gia vào lĩnh vực này, VCCI đề xuất sửa đổi quy định theo hướng: “là tổ chức thành lập theo quy định của pháp luật Việt Nam”, thay vì giới hạn trong nhóm có tư cách pháp nhân.
Về yêu cầu đối với nhân viên kỹ thuật, dự thảo yêu cầu cá nhân phải “có chứng chỉ hoàn thành khóa đào tạo nghiệp vụ cơ sở về đo lường”, thay vì chỉ cần “hoàn thành khóa đào tạo” như quy định hiện hành. VCCI cho rằng việc bổ sung yêu cầu chứng chỉ là chưa hợp lý, đi ngược lại chủ trương đơn giản hóa điều kiện kinh doanh. Hơn nữa, dự thảo chưa làm rõ cơ chế cấp chứng chỉ, đơn vị đào tạo và kiểm soát chất lượng chứng chỉ này, khiến quy định thiếu minh bạch.
VCCI kiến nghị nên bãi bỏ yêu cầu về chứng chỉ, đồng thời mở rộng quyền đào tạo cho các tổ chức, đơn vị ngoài nhà nước, tạo điều kiện cạnh tranh và giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Dự thảo bổ sung quy định cho phép thu hồi giấy chứng nhận đăng ký nếu doanh nghiệp “không thực hiện đầy đủ một trong các trách nhiệm quy định tại Điều 11”. Theo VCCI, chế tài này quá nghiêm khắc và có thể khiến doanh nghiệp bị dừng hoặc chấm dứt hoạt động.
Đặc biệt, một trong những trách nhiệm được nêu trong Điều 11 là “ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động kiểm định, hiệu chuẩn, thử nghiệm”, vốn là yêu cầu có tính khuyến khích, không bắt buộc. Việc không thực hiện nội dung này không làm ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dịch vụ hay quyền lợi khách hàng, do đó không nên bị xem là căn cứ để thu hồi giấy chứng nhận.
VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo điều chỉnh lại quy định, chỉ nên áp dụng biện pháp thu hồi trong những trường hợp doanh nghiệp không đáp ứng đủ điều kiện hoạt động hoặc vi phạm nghiêm trọng, thuộc các hành vi bị cấm trong lĩnh vực đo lường.
Dự thảo quy định doanh nghiệp phải gửi báo cáo hoạt động hàng tháng, đồng thời gửi cho cả Bộ Khoa học và Công nghệ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh. Theo VCCI, tần suất báo cáo hàng tháng là quá dày, gây tốn kém nguồn lực và chi phí tuân thủ.
Việc yêu cầu đồng thời gửi cho hai cơ quan là không cần thiết, bởi trong cơ chế phân cấp hiện nay, việc cấp phép đã được giao cho chính quyền địa phương. Thay vì buộc doanh nghiệp thực hiện báo cáo kép, các cơ quan nhà nước hoàn toàn có thể chia sẻ dữ liệu với nhau nhằm giảm thủ tục hành chính cho doanh nghiệp.
Do đó, VCCI đề xuất giảm tần suất báo cáo xuống một lần mỗi năm, đồng thời quy định rõ chỉ yêu cầu báo cáo bổ sung khi có dấu hiệu vi phạm rõ ràng từ doanh nghiệp. Cơ quan nhận báo cáo nên được xác định là UBND cấp tỉnh – đơn vị trực tiếp quản lý và cấp phép.
Dự thảo đề xuất bỏ thủ tục cấp lại giấy chứng nhận bị mất, hỏng với lý do chuyển đổi hoàn toàn sang bản điện tử. Tuy nhiên, theo VCCI quy định này chưa hoàn toàn khả thi trong thực tế, bởi hiện vẫn cho phép doanh nghiệp nộp hồ sơ bằng bản giấy.
VCCI đặt câu hỏi: Nếu doanh nghiệp nộp hồ sơ giấy thì sẽ nhận được bản chứng nhận điện tử như thế nào? Những giấy chứng nhận bản giấy đã cấp trước đây nếu bị mất, hỏng thì có được cấp lại không? Và thủ tục để chuyển đổi từ giấy sang điện tử ra sao?
Để đảm bảo tính minh bạch và khả thi khi triển khai, VCCI kiến nghị cần bổ sung quy định rõ ràng, hướng dẫn cụ thể các tình huống phát sinh và phương thức xử lý tương ứng, đặc biệt trong giai đoạn chuyển đổi giữa hai hình thức chứng nhận.
Những góp ý từ VCCI cho thấy tiếng nói thực tế từ cộng đồng doanh nghiệp trong quá trình xây dựng chính sách. Việc rà soát, điều chỉnh hợp lý sẽ góp phần giúp dự thảo Nghị định sửa đổi thực sự trở thành công cụ cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp hoạt động minh bạch, hiệu quả hơn trong lĩnh vực đo lường – một nền tảng kỹ thuật quan trọng trong thương mại và công nghiệp.
