Sửa đổi Luật Quản lý nợ công: Củng cố niềm tin nhà đầu tư

Theo đó, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công được trình theo quy trình rút gọn, nhằm thực hiện chủ trương phân cấp, phân quyền đồng bộ với Luật Ngân sách Nhà nước và Luật Đầu tư công; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, góp phần rút ngắn tiến độ triển khai các dự án sử dụng vốn vay nước ngoài. Mục tiêu đặt ra là nâng cao tính minh bạch, chủ động và hiệu quả trong quản lý nợ công, nhất là trong bối cảnh vận hành chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp.

Dự thảo lần này bổ sung 17 trong tổng số 63 điều, bãi bỏ một số quy định tại 5 điều và sửa đổi, bổ sung tại 5 điều khác. Nhiều nội dung được cơ quan thẩm tra đánh giá cao, đặc biệt là việc phân loại nợ công, xác định nguyên tắc quản lý, và phân định rõ trách nhiệm giữa Chính phủ, Bộ Tài chính và chính quyền địa phương. Cách tiếp cận này được kỳ vọng giúp địa phương chủ động hơn trong việc huy động, quản lý và sử dụng nguồn vốn vay, song vẫn đảm bảo kiểm soát chặt chẽ nghĩa vụ nợ công.

Sửa đổi Luật Quản lý nợ công: Củng cố niềm tin nhà đầu tư

Đối với vốn vay ODA và vay ưu đãi nước ngoài, dự thảo bổ sung quy định về cơ chế cấp phát cho Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, đơn vị sự nghiệp công lập. Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Chính phủ cần quy định chặt chẽ điều kiện, tỷ lệ và đánh giá tác động việc cấp phát, bởi nếu không kiểm soát tốt, địa phương có thể đề xuất vay vượt quá khả năng trả nợ, gây áp lực lớn lên ngân sách trung ương.

Liên quan đến cơ chế cho vay lại vốn ODA, dự thảo đề xuất phương án ngân hàng thương mại thực hiện cho vay lại đối với đơn vị sự nghiệp công lập mà không chịu rủi ro tín dụng, trong khi với doanh nghiệp đầu tư theo danh mục ưu tiên, ngân hàng sẽ chịu một phần rủi ro. Chủ tịch Quốc hội cảnh báo, việc cho vay mà không gắn trách nhiệm tín dụng có thể dẫn đến lơi lỏng trong thẩm định và giám sát, gây rủi ro tập trung cho ngân sách nhà nước. Do đó, cần xác định rõ tỷ lệ chia sẻ rủi ro và cơ chế xử lý khi phát sinh nợ xấu, tránh để toàn bộ gánh nặng chuyển về Nhà nước.

Về nội dung bảo lãnh Chính phủ, dự thảo đề xuất Bộ Tài chính không trực tiếp thẩm định phương án tài chính mà dựa trên kết quả thẩm định của tổ chức tín dụng. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội cho rằng cách làm này chưa thể hiện rõ trách nhiệm của cơ quan cấp bảo lãnh, đồng thời có nguy cơ làm tăng thêm tầng nấc trung gian, kéo dài quy trình phê duyệt. Ông đề nghị cần làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan, đặc biệt là tổ chức tín dụng trong quá trình thẩm định và bảo đảm tính công khai, minh bạch.

Đối với quy định phát hành trái phiếu chính quyền địa phương, dự thảo cho phép Ủy ban nhân dân cấp tỉnh lập đề án, trình Hội đồng nhân dân phê duyệt, qua đó tăng tính tự chủ, giảm thủ tục và rút ngắn thời gian huy động vốn. Tuy nhiên, Chủ tịch Quốc hội lưu ý việc phân quyền này chỉ nên thực hiện trong phạm vi tổng mức vay đã được Quốc hội thông qua, nhằm đảm bảo an toàn nợ công và kỷ luật tài chính.

Kết luận phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn yêu cầu Bộ Tài chính cùng Ủy ban Kinh tế và Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội tiếp tục rà soát kỹ lưỡng, hoàn thiện dự thảo theo hướng vừa tạo điều kiện thuận lợi trong quản lý nợ công, vừa bảo đảm an toàn tài chính quốc gia. Ông nhấn mạnh, việc sửa đổi luật lần này không chỉ nhằm cải thiện hiệu quả điều hành mà còn góp phần quan trọng củng cố niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư quốc tế và người dân vào định hướng phát triển bền vững của Việt Nam.