 |
| Bầu cử Quốc hội khóa XVI: Lần đầu lập danh sách cử tri trên ứng dụng số, dữ liệu cập nhật 2 giờ/lần |
Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031 sẽ diễn ra vào Chủ nhật ngày 15/3, sớm hơn khoảng hai tháng so với các kỳ trước, đánh dấu một sự kiện chính trị quan trọng của đất nước trong giai đoạn phát triển mới. Đây là dịp để cử tri cả nước trực tiếp lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, đại diện cho tiếng nói, ý chí và quyền làm chủ của nhân dân, đồng thời kiện toàn bộ máy dân cử cho nhiệm kỳ 5 năm tới.
Theo thông tin từ Quốc hội Việt Nam, tổng số đại biểu Quốc hội khóa XVI dự kiến là 500 người, trong đó 217 đại biểu thuộc khối cơ quan Trung ương và 283 đại biểu ở địa phương. Các đại biểu Trung ương sau khi trúng cử sẽ được phân bổ về các tỉnh, thành nhằm tăng cường sự gắn kết giữa hoạch định chính sách và thực tiễn cơ sở. Ở cấp địa phương, cơ cấu đại biểu được thiết kế đa dạng, bao gồm lãnh đạo đoàn đại biểu, đại diện Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức đoàn thể, lực lượng vũ trang, cơ quan tư pháp, khối viện – trường và doanh nghiệp, bảo đảm tính đại diện rộng rãi của các tầng lớp xã hội.
Điểm mới nổi bật nhất của kỳ bầu cử lần này là việc lần đầu tiên lập danh sách cử tri hoàn toàn trên nền tảng số thông qua ứng dụng VNeID do Bộ Công an Việt Nam triển khai. Thay cho phương thức thủ công trước đây vốn tiềm ẩn nguy cơ trùng lặp, thiếu đồng bộ, dữ liệu định danh điện tử giúp bảo đảm mỗi công dân chỉ được ghi nhận một lần, qua đó hạn chế sai sót và nâng cao tính chính xác. Cử tri chỉ cần mở ứng dụng trên điện thoại để tra cứu thông tin ứng cử viên tại địa bàn cư trú, theo dõi danh sách và nắm bắt các thông tin liên quan đến điểm bỏ phiếu, thay vì phải tìm kiếm qua nhiều kênh như trước.
Song song với đó, toàn bộ dữ liệu bầu cử dự kiến được cập nhật hai giờ một lần. Các tổ bầu cử sẽ nhập trực tiếp số lượng cử tri tham gia lên hệ thống, giúp cơ quan điều hành theo dõi tiến độ theo thời gian thực. Cách làm này không chỉ tiết kiệm nhân lực mà còn tăng tính minh bạch, giảm áp lực tổng hợp số liệu cuối ngày và tạo nền tảng cho quản trị bầu cử hiện đại, phù hợp xu thế chuyển đổi số quốc gia.
Ngoài yếu tố công nghệ, quy trình tổ chức cũng được tinh gọn. Thời gian từ khi kết thúc nhận hồ sơ ứng cử đến ngày bầu cử được rút ngắn từ 70 xuống 42 ngày, đồng thời đa dạng hóa hình thức vận động bầu cử. Bên cạnh tiếp xúc cử tri trực tiếp, ứng cử viên có thể tổ chức hội nghị trực tuyến hoặc kết hợp trực tiếp – trực tuyến, miễn bảo đảm an toàn thông tin và an ninh mạng. Hội đồng Bầu cử quốc gia cũng được trao quyền chủ động điều chỉnh thời gian khi phát sinh tình huống thực tế, nhằm bảo đảm tiến độ và hiệu quả tổ chức.
Công tác nhân sự tiếp tục được đặt ra yêu cầu cao về chất lượng. Việc giới thiệu ứng cử gắn chặt cơ chế “Đảng cử – dân bầu”, kiên quyết không đưa vào danh sách những trường hợp có biểu hiện cơ hội chính trị, tham vọng quyền lực, để xảy ra tham nhũng, lãng phí hoặc thiếu trung thực. Đồng thời, cơ cấu đại biểu được định hướng tăng tỷ lệ đại biểu chuyên trách, ưu tiên người trẻ, trí thức, nhà khoa học, nhằm nâng cao chất lượng thảo luận và quyết sách tại nghị trường.
Theo kế hoạch, kết quả bầu cử sẽ được công bố vào ngày 22/3 và kỳ họp đầu tiên của Quốc hội khóa XVI dự kiến diễn ra ngày 6/4 để kiện toàn nhân sự và triển khai chương trình lập pháp. Với hàng loạt đổi mới cả về công nghệ lẫn tổ chức, kỳ bầu cử năm nay được kỳ vọng không chỉ bảo đảm dân chủ, đúng luật mà còn đánh dấu bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa quản trị quốc gia, đưa hoạt động bầu cử đến gần hơn với người dân trong kỷ nguyên số.
