Phú Thọ: Buông lỏng hạ cốt nền, truy trách nhiệm đến Chủ tịch xã

Hoạt động san, hạ cốt nền không phép tại xã Tam Nông hồi tháng 1/2026, các cơ quan chức năng đã vào cuộc và xử lý vi phạm.

Trước thực trạng một số địa phương xuất hiện tình trạng lợi dụng hoạt động san, hạ cốt nền đất ở, đất vườn, đất nông nghiệp để khai thác, vận chuyển khoáng sản trái phép, UBND tỉnh Phú Thọ đã ban hành Công văn số 1777/UBND-NN11 ngày 02/02/2026 nhằm tăng cường quản lý lĩnh vực này.

Theo UBND tỉnh, thời gian qua, phản ánh từ các cơ quan báo chí và người dân cho thấy tại một số xã, phường đã xảy ra hiện tượng cho phép cải tạo mặt bằng, hạ cốt nền với danh nghĩa phục vụ xây dựng hoặc “phòng chống sạt lở”, nhưng thực tế buông lỏng kiểm tra, giám sát. Một số trường hợp cấp phép chưa đúng đối tượng, vị trí không phù hợp, thậm chí nằm trong khu vực có khoáng sản theo quy hoạch của tỉnh, vô hình trung tạo kẽ hở cho các đối tượng trục lợi.

Trước thực trạng đó, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu Chủ tịch UBND các xã, phường chỉ xem xét cấp Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản cho người sử dụng đất hợp pháp trong trường hợp thật sự cần thiết để cải tạo, xây dựng công trình.

Tại xã Sơn Đông, hoạt động múc đất chở ra bờ sông Lô. (Ảnh chụp 11/1/2026).

Việc san gạt, hạ cốt nền phải phù hợp với quy hoạch xây dựng của khu vực. Riêng các trường hợp hạ cốt với mục tiêu “phòng, chống sạt lở” phải được cơ quan chuyên môn về phòng chống thiên tai thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường kiểm tra, chấp thuận bằng văn bản.

UBND tỉnh cũng yêu cầu tạm dừng hoặc thu hồi Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản đối với các trường hợp thi công không bảo đảm an toàn lao động, gây ô nhiễm môi trường, ảnh hưởng đến an ninh trật tự. Những hành vi lợi dụng hoạt động thu hồi khoáng sản để khai thác trái phép sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Một điểm đáng chú ý là trách nhiệm của người sử dụng đất được nhấn mạnh rõ ràng. Trong quá trình san gạt, hạ cốt nền, nếu phát hiện có khoáng sản đi kèm ngoài phạm vi cho phép, người sử dụng đất phải tạm dừng thi công và báo cáo cơ quan có thẩm quyền để xem xét, quyết định.

Đất được vận chuyển từ xã Sơn Đông đổ ra tập kết tại bờ sông Lô (đầu cầu Vĩnh Phú). Ảnh chụp 11/1/2026.

Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu các xã, phường tăng cường kiểm tra, giám sát chặt chẽ sản lượng khoáng sản thu hồi, việc thực hiện nghĩa vụ tài chính, kịp thời ngăn chặn tình trạng mua bán, vận chuyển khoáng sản trái phép. Đặc biệt, Chủ tịch UBND các xã, phường phải chịu trách nhiệm trước Tỉnh ủy và UBND tỉnh nếu để xảy ra vi phạm, mất an toàn lao động hoặc ảnh hưởng đến an ninh trật tự trong quá trình san, hạ cốt nền.

Bên cạnh đó, các địa phương phải rà soát, thống kê toàn bộ Giấy xác nhận đăng ký thu hồi khoáng sản đã cấp đến hết ngày 28/02/2026, báo cáo Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 15/3/2026. Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời tổng hợp, báo cáo UBND tỉnh trước ngày 30/3/2026.