Khơi thông 'long mạch' kinh tế nhà nước từ Nghị quyết 79 đến khát vọng tự cường

Trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước ngưỡng cửa "Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", kinh tế Nhà nước không thể chỉ dừng lại ở vai trò "giữ nhịp" mà phải trở thành "động cơ dẫn dắt". Với tôi, Nghị quyết 79 không chỉ là văn bản pháp lý, mà là chìa khóa tháo gỡ những "nút thắt cổ chai" vốn đã kìm hãm nguồn lực quốc gia bấy lâu nay.

Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tư vấn Đầu tư Bất Động Sản Thành phố Hồ Chí Minh.

Số hóa đất đai: Không chỉ là quản lý, mà là vốn hóa tài nguyên

Nghị quyết 79 xác định đất đai là tư liệu sản xuất đặc biệt và đặt mục tiêu hoàn thiện số hóa dữ liệu toàn quốc vào năm 2026. Đây là một quyết sách cực kỳ đúng đắn. Tại một đô thị đặc thù như TP.HCM, “tấc đất là tấc vàng”, nhưng lãng phí tài nguyên đất công vẫn là nỗi trăn trở lớn. Tôi cho rằng, số hóa không chỉ dừng lại ở việc làm sạch dữ liệu để quản lý hành chính, mà mục tiêu cao nhất phải là Vốn hóa tài nguyên. Khi dữ liệu đất đai, không gian ngầm và hạ tầng số được liên thông, Nhà nước sẽ có một cái nhìn toàn cảnh để phân bổ nguồn lực công bằng giữa các thành phần kinh tế. Chúng ta cần kiên quyết thu hồi đất bỏ hoang, sử dụng sai mục đích để ưu tiên cho kết cấu hạ tầng chiến lược và nhà ở xã hội. Đó mới là lúc tiếng nói của người dân được lắng nghe thông qua sự minh bạch về tài sản quốc gia.

Doanh nghiệp Nhà nước: Từ “người giữ cửa” thành “sếu đầu đàn” công nghệ

Một điểm mới đầy đột phá của Nghị quyết 79 là mục tiêu đưa các tập đoàn, doanh nghiệp nhà nước (DNNN) làm chủ các công nghệ lõi, công nghệ chiến lược. DNNN không thể mãi an toàn trong những ngành nghề truyền thống. Góp ý cho lộ trình này, tôi kiến nghị cần thực hiện ngay cơ chế “Sandbox” (thử nghiệm có kiểm soát) cho DNNN trong các lĩnh vực tiên phong như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo và kinh tế không gian. Tại sao chúng ta đặt mục tiêu có DNNN vào top 500 thế giới? Đó không chỉ là con số về quy mô vốn, mà phải là con số về giá trị hàm lượng chất xám. Nhà nước cần có cơ chế đặt hàng rạch ròi: DNNN chấp nhận rủi ro để đi trước mở đường, tạo ra hệ sinh thái cho doanh nghiệp tư nhân cùng phát triển. DNNN phải là “bệ phóng” chứ không phải là “đối thủ” cạnh tranh trực tiếp với các khu vực kinh tế khác.

Cơ chế bảo vệ cán bộ: Gỡ bỏ “vòng kim cô” tâm lý

Giải pháp của mọi giải pháp nằm ở con người. Nghị quyết 79 đã rất nhân văn và quyết liệt khi yêu cầu xây dựng cơ chế bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm. Thực tế thời gian qua, tâm lý “sợ sai” đã gây ra sự đình trệ đáng tiếc tại nhiều đơn vị. Để hiện thực hóa điều này, tôi đề xuất cụ thể hóa quy trình Xem xét độc lập và Toàn diện. Phải có hành lang pháp lý phân định rõ giữa “sai sót trong quá trình đổi mới” và “vi phạm cố ý trục lợi”. Khi cán bộ được bảo vệ bởi sự minh bạch, họ sẽ tự tin bứt phá, quyết liệt hành động vì lợi ích chung. Đây là cách bảo toàn vốn quý nhất của Đảng và Nhà nước: Những con người có tâm và có tầm.

Đột phá tài sản hạ tầng: Mô hình “Đầu tư công - Quản trị tư”

Một điểm nhấn quan trọng trong Nghị quyết là việc đa dạng hóa khai thác tài sản kết cấu hạ tầng. TP.HCM cần tiên phong áp dụng công thức: Nhà nước kiến tạo hạ tầng – Tư nhân vận hành dịch vụ. Các công trình trọng điểm như Metro, sân vận động, công viên phần mềm nên được giao cho các đơn vị chuyên nghiệp quản lý dưới sự giám sát của Nhà nước. Mô hình này giúp tối ưu hóa nguồn thu, giảm gánh nặng chi thường xuyên cho ngân sách và quan trọng nhất là nâng cao chất lượng dịch vụ cho người dân. Đồng thời, các định chế tài chính nhà nước trên địa bàn phải đóng vai trò là dòng vốn mồi (tín dụng xanh), dẫn dắt dòng tiền xã hội vào các dự án phát triển bền vững.

Thành phố Hồ Chí Minh nhận "ấn" tiên phong

Để Nghị quyết 79 thực sự đi vào đời sống, TP.HCM phải là nơi đầu tiên thực hiện cuộc 'cách mạng' về quản trị tài sản công. Tôi kiến nghị Thành phố cần sớm thí điểm mô hình 'Đầu tư công - Quản trị tư' đối với các tài sản kết cấu hạ tầng và hạ tầng số. Đồng thời, các định chế tài chính nhà nước trên địa bàn phải đóng vai trò là dòng vốn mồi, dẫn dắt tín dụng vào các ngành công nghiệp hạt nhân. Nếu TP.HCM khơi thông được 'long mạch' này, chúng ta không chỉ giải quyết được bài toán nội tại của Thành phố mà còn tạo ra một hình mẫu thực chứng cho cả nước về sức mạnh của kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới."

Thạc sĩ Mã Xuân Tuấn – Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Tư vấn Đầu tư Bất Động Sản Thành phố Hồ Chí Minh.