Anh tổ chức họp cùng 40 quốc gia về khủng hoảng eo biển Hormuz

Một cuộc họp do Anh dẫn đầu với sự tham gia của khoảng 40 quốc gia về cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz đã kết thúc vào thứ Năm (2/4) với yêu cầu mở cửa trở lại “ngay lập tức và vô điều kiện” tuyến đường vận chuyển quan trọng này, song chưa có bước đột phá nào được thông qua ngay lập tức.

“Iran đang cố gắng bắt giữ nền kinh tế toàn cầu làm con tin ở eo biển Hormuz. Chúng không được phép thắng thế,” Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper cho biết trong một tuyên bố. Cũng theo bà Cooper, đây là hành động “liều lĩnh”, làm “ảnh hưởng đến an ninh kinh tế toàn cầu”. Vì các lẽ trên, Anh cùng các quốc gia kêu gọi mở cửa trở lại eo biển Hormuz “ngay lập tức và vô điều kiện, đồng thời tôn trọng các nguyên tắc căn bản về luật biển và tự do hàng hải.

Cũng tại phiên họp, đại diện các nước tham gia cuộc họp đã thảo luận về một loạt các lĩnh vực “hành động tập thể, phối hợp khả thi” để ứng phó với tình hình. Những đề xuất nêu trên có thể bao gồm việc tăng cường áp lực ngoại giao, kể cả thông qua Liên Hợp Quốc, cũng như các biện pháp trừng phạt có thể xảy ra. Đặc biệt, bộ trưởng Ngoại giao Italia Antonio Tajan đã kêu gọi thiết lập một "hành lang nhân đạo" cho phân bón và các nhu yếu phẩm khác đi qua eo biển để tránh thảm họa lương thực ở châu Phi.

Cuộc họp giữa các quốc gia do Anh chủ trì diễn ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump hối thúc các nước đồng minh nhập khẩu dầu mỏ thể hiện “lòng can đảm” và tiến hành chiến dịch quân sự nhằm “giành lại” eo biển Hormuz. Tuy nhiên, người đồng cấp Pháp Emmanuel Macron không đồng tình trước hành động của ông Trump, đồng thời cho biết, một chiến dịch quân sự để giải phóng eo biển Hormuz là “không thực tế”.

Trong một diễn biến liên quan, Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) cùng ngày đã kêu gọi Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc cho phép sử dụng vũ lực để bảo vệ tuyến đường thủy quan trọng này. Bahrain đã đề xuất một dự thảo nghị quyết cho phép các quốc gia sử dụng "tất cả các biện pháp cần thiết" để đảm bảo tự do lưu thông qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, biện pháp này đã gây chia rẽ trong các quốc gia Hội đồng Bảo an - với Nga, Trung Quốc và Pháp lên tiếng phản đối mạnh mẽ.

Eo biển Hormuz đã gần như bị phong toả kể từ khi chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran nổ ra. Điều này đã gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nguồn cung toàn cầu của các mặt hàng quan trọng bao gồm dầu mỏ, khí đốt tự nhiên hóa lỏng và phân bón và dẫn tới một cuộc khủng hoảng trên toàn cầu. Trước chiến tranh, khoảng một phần năm lượng dầu mỏ và khí đốt tự nhiên hóa lỏng của thế giới đi qua tuyến đường biển này.