Shipper, lao động tự do, bán hàng trực tuyến sẽ được đưa vào cơ sở dữ liệu lao động quốc gia

Theo quy định mới, Luật Việc làm 2025 đã dành riêng Chương III, từ Điều 15 đến Điều 18, để quy định về đăng ký lao động và cơ sở dữ liệu người lao động. Đây được xem là bước chuyển quan trọng trong quản trị thị trường lao động theo hướng số hóa và quản lý dữ liệu theo thời gian thực.

Nếu như Luật Việc làm 2013 chủ yếu tập trung vào các chính sách việc làm, thông tin thị trường lao động, dịch vụ việc làm và bảo hiểm thất nghiệp thì chưa có quy định riêng về đăng ký lao động, cũng chưa đặt ra yêu cầu người lao động cập nhật thông tin vào hệ thống dữ liệu thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Shipper, lao động tự do, bán hàng trực tuyến sẽ được đưa vào cơ sở dữ liệu lao động quốc gia

Đến Luật Việc làm 2025, nội dung này đã được luật hóa thành một chương độc lập với nhiều quy định cụ thể. Trong đó, Điều 15 quy định nguyên tắc đăng ký lao động; Điều 16 quy định đối tượng đăng ký; Điều 17 quy định thông tin đăng ký lao động và cơ sở dữ liệu về người lao động; còn Điều 18 quy định trách nhiệm đăng ký, cập nhật, điều chỉnh thông tin của người lao động và các cơ quan, tổ chức liên quan.

Đáng chú ý, khoản 6 Điều 17 giao Chính phủ quy định chi tiết việc tiếp nhận, quản lý, khai thác, kết nối, chia sẻ và sử dụng cơ sở dữ liệu về người lao động. Trên cơ sở đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 318/2025/NĐ-CP để hướng dẫn triển khai.

Theo đánh giá của các chuyên gia, điểm mới của Luật Việc làm 2025 không chỉ nằm ở việc bổ sung quy định đăng ký lao động mà còn thể hiện sự thay đổi trong tư duy quản lý, từ “thống kê thị trường lao động” sang “quản trị dữ liệu lao động số”.

Thông qua cơ sở dữ liệu thống nhất, cơ quan quản lý có thể theo dõi biến động lao động theo thời gian thực, nắm bắt xu hướng dịch chuyển việc làm giữa các ngành nghề, địa phương, từ đó nâng cao hiệu quả dự báo nhu cầu nhân lực và kết nối cung - cầu lao động.

Đặc biệt, quy định mới mở rộng phạm vi quản lý tới cả khu vực lao động phi chính thức như shipper, lao động tự do, bán hàng trực tuyến, lao động thời vụ… Đây là nhóm lao động trước nay chưa được cập nhật đầy đủ trong hệ thống dữ liệu lao động quốc gia dù quy mô ngày càng lớn cùng sự phát triển của kinh tế số và thương mại điện tử.

Các chuyên gia lao động cho rằng việc xây dựng cơ sở dữ liệu lao động toàn quốc sẽ tạo nền tảng quan trọng để mở rộng diện bao phủ an sinh xã hội, bảo hiểm thất nghiệp cũng như triển khai hiệu quả các chính sách hỗ trợ việc làm trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang tác động mạnh tới thị trường lao động.

Bên cạnh đó, hệ thống dữ liệu tập trung cũng được kỳ vọng sẽ giúp công tác đào tạo nghề, giới thiệu việc làm và hoạch định chính sách lao động trở nên chính xác, linh hoạt và sát thực tế hơn trong thời gian tới.