Hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật theo hướng thống nhất

Chiều 21/8, Cục Kiểm tra văn bản và Tổ chức thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp phối hợp với Sở Tư pháp Hà Tĩnh tổ chức hội thảo trao đổi, thảo luận về dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 52/2015/NĐ-CP ngày 28/5/2015 của Chính phủ về Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật.

Hội thảo được kết nối trực tuyến với một số Sở Tư pháp các tỉnh khu vực miền Trung - Tây Nguyên.

Nền tảng dữ liệu phục vụ xây dựng và thi hành pháp luật

Sau hơn một thập kỷ triển khai Nghị định số 52/2015/NĐ-CP, việc xây dựng, quản lý, cập nhật và khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đã đạt nhiều kết quả, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tăng tính công khai, minh bạch và thúc đẩy ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác xây dựng và thi hành pháp luật.

Việc các bộ, ngành, địa phương sử dụng chung Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật góp phần hạn chế tình trạng xây dựng nhiều cơ sở dữ liệu riêng lẻ về văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hợp nhất nhưng thiếu khả năng kết nối, khai thác hiệu quả.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật cơ bản được vận hành ổn định, liên thông và thống nhất, trở thành công cụ phục vụ nhiều khâu trong quá trình xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật như xây dựng, ban hành, kiểm tra, rà soát, pháp điển và phổ biến văn bản quy phạm pháp luật.

Việc tập trung dữ liệu cũng góp phần giảm nguy cơ trùng lặp, mâu thuẫn, chồng chéo giữa các nguồn thông tin pháp luật, đồng thời tạo điều kiện để người dân, doanh nghiệp và cơ quan nhà nước tiếp cận hệ thống văn bản thuận tiện hơn.

Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật đồng thời hỗ trợ quá trình xây dựng Chính phủ điện tử, Chính phủ số, cung cấp dữ liệu cho các hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu khác trong hệ thống chính trị.

Hội thảo trao đổi, thảo luận về dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 52/2015/NĐ-CP ngày 28/5/2015 của Chính phủ về Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật. Ảnh BHT

Cần cập nhật quy định sau hơn 10 năm vận hành

Bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn triển khai Nghị định số 52/2015/NĐ-CP cũng bộc lộ một số vấn đề liên quan đến quản lý, duy trì, cập nhật, khai thác, sử dụng và kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Trong bối cảnh công nghệ số phát triển nhanh, yêu cầu về dữ liệu dùng chung ngày càng cao, việc tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật là cần thiết.

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, việc xây dựng Nghị định thay thế Nghị định số 52/2015/NĐ-CP nhằm thể chế hóa kịp thời các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về đổi mới công tác xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Trọng tâm là đổi mới phương thức xây dựng, quản lý, cập nhật và đăng tải dữ liệu pháp luật, qua đó nâng cao giá trị sử dụng của cơ sở dữ liệu trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới.

Dự thảo Nghị định tập trung sửa đổi, bổ sung các quy định nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, cập nhật và đăng tải dữ liệu; phát huy vai trò của Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật trong xây dựng và thi hành pháp luật; đồng thời tăng tính công khai, minh bạch và khả năng tiếp cận hệ thống pháp luật.

Một mục tiêu quan trọng khác là góp phần giảm chi phí tuân thủ pháp luật cho người dân, doanh nghiệp và các cơ quan, tổ chức thông qua việc cung cấp thông tin pháp luật đầy đủ, thống nhất và dễ khai thác.

Tăng liên thông, chuẩn hóa và chia sẻ dữ liệu

Dự thảo Nghị định cũng được xây dựng theo hướng bảo đảm thống nhất với các quy định pháp luật hiện hành về công khai văn bản quy phạm pháp luật, văn bản hợp nhất và các văn bản khác có liên quan trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật.

Cùng với đó là các yêu cầu về an toàn, an ninh thông tin, kết nối và liên thông dữ liệu, nhằm bảo đảm cơ sở dữ liệu hoạt động ổn định, an toàn và có khả năng phục vụ ngày càng nhiều nhu cầu khai thác.

Đáng chú ý, dự thảo bổ sung, hoàn thiện các nội dung liên quan đến ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số, tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu văn bản pháp luật giữa các cơ quan.

Định hướng đặt ra là từng bước hình thành một nguồn dữ liệu pháp luật thống nhất, hạn chế tình trạng dữ liệu phân tán, trùng lặp và khó đồng bộ; đồng thời xác định rõ trách nhiệm quản lý, cập nhật và bảo đảm chất lượng dữ liệu.

Phó Cục trưởng Cục Kiểm tra văn bản và tổ chức thi hành pháp luật Nguyễn Duy Thắng khai mạc hội thảo. Ảnh BHT

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý những nội dung liên quan trực tiếp đến trách nhiệm của địa phương và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan; quy trình cập nhật, kiểm soát chất lượng dữ liệu; kết nối, chia sẻ và khai thác thông tin pháp luật.

Các vấn đề về hạ tầng kỹ thuật, nguồn nhân lực và điều kiện bảo đảm vận hành cũng được các đại biểu trao đổi, cùng với yêu cầu chuẩn hóa, liên thông dữ liệu và ứng dụng các công nghệ mới, trong đó có trí tuệ nhân tạo.

Đây được xem là những nội dung có ý nghĩa thực tiễn bởi chất lượng của một cơ sở dữ liệu pháp luật không chỉ phụ thuộc vào số lượng văn bản được cập nhật mà còn ở tính chính xác, đầy đủ, kịp thời, khả năng liên thông và mức độ thuận tiện khi khai thác.

Hướng tới hệ thống pháp luật dễ tiếp cận hơn

Việc hoàn thiện Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật trong giai đoạn hiện nay không đơn thuần là nâng cấp một hệ thống công nghệ mà còn gắn với yêu cầu đổi mới phương thức xây dựng và tổ chức thi hành pháp luật.

Khi dữ liệu được chuẩn hóa, cập nhật kịp thời và liên thông giữa các cơ quan, người dân và doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin pháp luật thuận lợi hơn, trong khi cơ quan nhà nước có thêm công cụ để rà soát, kiểm tra và đánh giá việc thực thi pháp luật.

Đặc biệt, trong quá trình chuyển đổi số, dữ liệu pháp luật có thể trở thành nguồn dữ liệu nền tảng cho nhiều hệ thống hỗ trợ hoạt động quản lý nhà nước, cung cấp dịch vụ công và phổ biến, giáo dục pháp luật.

Vì vậy, việc tiếp thu ý kiến từ các địa phương, nhất là những vấn đề phát sinh trong quá trình cập nhật và khai thác dữ liệu ở cơ sở, sẽ góp phần hoàn thiện các quy định theo hướng rõ trách nhiệm, thống nhất quy trình và bảo đảm khả năng vận hành thực tế.

Hội thảo tại Hà Tĩnh là một bước trong quá trình lấy ý kiến hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 52/2015/NĐ-CP. Những góp ý về trách nhiệm, cơ chế phối hợp, chuẩn hóa, kết nối, chia sẻ và khai thác dữ liệu được kỳ vọng sẽ góp phần xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về pháp luật ngày càng thống nhất, chính xác, minh bạch và thuận tiện.

Qua đó, dữ liệu pháp luật không chỉ phục vụ tốt hơn công tác quản lý nhà nước mà còn trở thành công cụ thiết thực giúp người dân, doanh nghiệp tiếp cận pháp luật, nâng cao ý thức tuân thủ và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong xây dựng, tổ chức thi hành pháp luật.