Sau nâng hạng, thị trường chờ dòng tiền thực

Dòng tiền ngoại đã xuất hiện rõ nét trước thời điểm nâng hạng, nhưng diễn biến phiên cuối tuần cho thấy lực mua kỹ thuật không đồng nghĩa thị trường sẽ tăng đồng thuận. Khi các quỹ hoàn tất phần tái cơ cấu liên quan đến bộ chỉ số, câu chuyện đáng chú ý hơn sẽ nằm ở khả năng dòng tiền tiếp tục ở lại thị trường.

Từ ngày 21/9, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức mang trạng thái thị trường mới nổi thứ cấp theo FTSE Russell, mở ra một giai đoạn phát triển mới sau nhiều năm cải cách - (Ảnh minh họa).

Cú hích từ dòng tiền ETF

Trong tuần 14–18/9, VN-Index tăng 20,45 điểm, tương đương 1,14%, lên 1.815,66 điểm. Thanh khoản trên HOSE đạt gần 94.980 tỷ đồng, tăng 24,3% so với tuần trước.

Đáng chú ý, nhà đầu tư nước ngoài mua ròng hơn 2.600 tỷ đồng trên HOSE. Dòng tiền tập trung vào một số cổ phiếu như FPT, HDB, BSR, MCH, SSB, MBB, VCB và SHB, trong khi VIC và VHM chịu áp lực bán ròng lớn.

Đến phiên 18/9, hoạt động giao dịch của các quỹ ETF càng thể hiện rõ. Theo Công ty cổ phần Chứng khoán Kirin, nhiều quỹ tiến hành mua vào trước thời điểm thay đổi trạng thái thị trường chính thức có hiệu lực.

Trong 27 cổ phiếu Việt Nam thuộc FTSE Global All Cap, có 21 mã được khối ngoại mua ròng, tổng giá trị khoảng 1.717 tỷ đồng. Tuy nhiên, VN-Index lại đảo chiều giảm trong phiên ATC, thời điểm dòng tiền ETF hoạt động mạnh.

Diễn biến này cho thấy thanh khoản có thể tăng rất nhanh khi xuất hiện dòng tiền tái cơ cấu, nhưng cung – cầu của toàn thị trường vẫn là biến số quyết định hướng đi của chỉ số.

Dòng tiền kỹ thuật không phải dòng tiền dài hạn

Ông Nguyễn Việt Anh - Chuyên viên phân tích cao cấp của Công ty cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV) nhấn mạnh lưu ý giao dịch của các quỹ ETF và quỹ chỉ số chủ yếu được thực hiện theo tỷ trọng cổ phiếu trong bộ chỉ số.

Nói cách khác, lực mua hoặc bán này mang tính kỹ thuật nhiều hơn là sự đánh giá lại triển vọng kinh doanh của từng doanh nghiệp. Vì vậy, một cổ phiếu được mua mạnh trong quá trình tái cơ cấu chưa đồng nghĩa dòng vốn dài hạn đã hình thành.

Đây cũng là lý do hiện tượng chốt lời quanh thời điểm nâng hạng cần được nhìn theo từng nhóm cổ phiếu. Những mã đã tăng mạnh trước sự kiện có thể chịu áp lực hiện thực hóa lợi nhuận, trong khi các quỹ chỉ số vẫn giao dịch theo yêu cầu phân bổ.

Theo ông Đinh Quang Hinh -- Trưởng Bộ phận Kinh tế vĩ mô và Chiến lược thị trường, Khối Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán VNDirect, dòng vốn nước ngoài trong tuần đầu có thể vào khoảng 240 triệu USD và hỗ trợ một số cổ phiếu có tỷ trọng cao trong các bộ chỉ số.

Tuy nhiên, sau khi hoạt động mua vào ban đầu hoàn tất, thị trường sẽ trở lại với những yếu tố nội tại như thanh khoản, mặt bằng lãi suất, dòng tiền và tăng trưởng lợi nhuận doanh nghiệp.

Thị trường cần chứng minh sức hấp thụ

Điểm đáng theo dõi vì thế không chỉ là khối ngoại mua bao nhiêu, mà là lượng tiền còn lại trên thị trường có đủ sức hấp thụ lượng cung sau giai đoạn tái cơ cấu hay không.

Thị trường chứng khoán Việt Nam sẽ bước vào tuần giao dịch từ ngày 21–25/9 trong một dấu mốc đặc biệt khi việc nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell chính thức có hiệu lực từ ngày 21/9 - Từ ngày 21/9, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức mang trạng thái thị trường mới nổi thứ cấp theo FTSE Russell, mở ra một giai đoạn phát triển mới sau nhiều năm cải cách - (Ảnh minh họa).

Ông Nguyễn Huy Phương - Trưởng phòng Phòng Tư vấn đầu tư cá nhân, Trung tâm Phân tích Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), cho rằng thanh khoản cần tiếp tục đủ lớn để hấp thụ lượng cung và giúp VN-Index tích lũy hoặc vượt vùng trung bình 20 tuần quanh 1.818 điểm.

Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Mỹ Liên - Trưởng phòng Phân tích, Công ty cổ phần Chứng khoán Phú Hưng, cho rằng dòng tiền ngoại có thể tạo cả lực mua và lực bán khi các quỹ tái cơ cấu danh mục. Theo bà, thị trường trong ngắn hạn vẫn có thể vận động theo hướng tích lũy và phân hóa.

Những nhận định này cùng hướng tới một vấn đề: sau cú hích từ sự kiện nâng hạng, thị trường cần một nền thanh khoản có khả năng duy trì thay vì chỉ tăng đột biến trong một vài phiên.

Doanh nghiệp sẽ trở thành bộ lọc của dòng tiền

Khi yếu tố kỹ thuật giảm dần, kết quả kinh doanh và triển vọng tăng trưởng sẽ có vai trò lớn hơn trong việc phân hóa dòng vốn.

Điều này khiến sự dịch chuyển của dòng tiền sau nâng hạng không nhất thiết diễn ra đồng đều. Các doanh nghiệp có quy mô lớn, tỷ trọng cao trong chỉ số có thể tiếp tục được chú ý, nhưng khả năng duy trì dòng vốn sẽ còn phụ thuộc vào chất lượng tài sản, lợi nhuận, định giá và triển vọng kinh doanh.

Về dài hạn, ông Đinh Quang Hinh cho rằng Việt Nam vẫn cần tiếp tục cải thiện khả năng tiếp cận của nhà đầu tư nước ngoài, hệ thống bù trừ trung tâm, các sản phẩm tài chính và quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài để thu hút lượng vốn lớn hơn.

Như vậy, sau ngày 21/9, thị trường bước vào một phép thử khác. Nếu dòng tiền ETF tạo lực đẩy ban đầu, thì thanh khoản bền vững, sức hấp thụ của dòng tiền trong nước và chất lượng doanh nghiệp sẽ quyết định phần tiếp theo của câu chuyện nâng hạng.