Quỹ hỗ trợ đầu tư: Sáng kiến chiến lược đột phá

Tăng cường sức cạnh tranh để thu hút các nhà đầu tư chiến lược

Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự thảo Nghị định quy định về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ Hỗ trợ đầu tư. Ảnh: quochoi.vn

Vừa qua, Chính phủ đã ban hành Nghị định 182/2024/NĐ-CP quy định về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ Hỗ trợ đầu tư.

Nghị định đặt ra mục tiêu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đồng thời thu hút nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) vào các ngành công nghiệp công nghệ cao.

Các doanh nghiệp thuộc diện được hỗ trợ bao gồm: Doanh nghiệp công nghệ cao, Doanh nghiệp triển khai các dự án sản xuất và ứng dụng công nghệ cao, Trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) công nghệ.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc nhấn mạnh sự cần thiết của việc ban hành Nghị định về thành lập, quản lý và sử dụng Quỹ Hỗ trợ Đầu tư. Đây là bước đi quan trọng nhằm cụ thể hóa các chủ trương, định hướng của Đảng và Nhà nước về ưu đãi đầu tư, đồng thời tăng cường sức cạnh tranh của Việt Nam trong bối cảnh quốc tế nhiều biến động. Nghị định cũng hướng đến nâng cao hiệu quả chính sách ưu đãi và hỗ trợ đầu tư, tạo môi trường đầu tư ổn định, hấp dẫn các nhà đầu tư chiến lược và tập đoàn đa quốc gia.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Thị Bích Ngọc. Ảnh: quochoi.vn

Theo Thứ trưởng, Nghị định này sẽ tập trung vào việc thu hút đầu tư vào các lĩnh vực ưu tiên, đặc biệt là công nghệ cao. Đối tượng áp dụng bao gồm doanh nghiệp công nghệ cao, các dự án đầu tư sản xuất sản phẩm công nghệ cao, dự án ứng dụng công nghệ cao, và các trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D). Các tiêu chí để xác định đối tượng hưởng hỗ trợ được quy định rõ ràng theo pháp luật công nghệ cao, đảm bảo không gây xáo trộn và phù hợp với định hướng thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam.

Việc hỗ trợ các doanh nghiệp này sẽ góp phần nâng cao vị thế lâu dài của Việt Nam trong chuỗi cung ứng quốc tế, đặc biệt trong các ngành công nghệ cao như bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI). Đồng thời, Nghị định khuyến khích các tập đoàn đưa hoạt động R&D về Việt Nam, từ đó phát triển nền tảng công nghệ gốc và nguồn nhân lực khoa học công nghệ trong nước.

Thứ trưởng cũng cho biết, chính sách ưu đãi sẽ tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực ưu tiên, tránh dàn trải, nhằm tạo sự đột phá và đảm bảo sức cạnh tranh. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn khẳng định vị thế của Việt Nam như một điểm đến đầu tư chiến lược trong khu vực và trên thế giới.Tăng cường sức cạnh tranh để thu hút các nhà đầu tư chiến lược

"Sáng kiến chiến lược"

Chia sẻ quan điểm về vấn đề này, TS. Đào Quang Thủy, Trưởng phòng Phát triển Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ, Cục Phát triển Thị trường và Doanh nghiệp Khoa học và Công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, nhận định rằng việc hỗ trợ đến 50% chi phí đầu tư cho các dự án trí tuệ nhân tạo và bán dẫn là một bước đột phá trong việc khuyến khích các tập đoàn lớn lựa chọn Việt Nam làm điểm đến.

Theo TS. Thủy, việc hỗ trợ tài chính trực tiếp lên tới 50% chi phí đầu tư ban đầu cho các doanh nghiệp nghiên cứu và phát triển về bán dẫn, trí tuệ nhân tạo không chỉ giải quyết bài toán cấp bách về thu hút các nhà đầu tư lớn mà còn tạo cơ hội phát triển hệ sinh thái các công ty vệ tinh tại Việt Nam. Chính sách này nhằm tránh tình trạng các "đại bàng" chỉ đến Việt Nam khảo sát rồi chuyển sang đầu tư ở quốc gia khác, như đã từng xảy ra.

TS. Đào Quang Thủy tin tưởng rằng, chính sách hỗ trợ này sẽ là động lực mạnh mẽ để Việt Nam cạnh tranh trong cuộc đua thu hút đầu tư toàn cầu. Trong bối cảnh các quốc gia đang tăng cường chiến lược tự chủ về công nghiệp bán dẫn và trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao giá trị sản xuất và khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu, Việt Nam cần một chính sách mang tính chiến lược để không bị tụt lại phía sau.

Ông nhấn mạnh rằng, Nghị định mới sẽ giúp Việt Nam tập trung nguồn lực vào các lĩnh vực chiến lược và ưu tiên, tránh tình trạng ưu đãi dàn trải. Chính điều này sẽ thúc đẩy sự đột phá, nâng cao lợi thế cạnh tranh, và củng cố vị trí của Việt Nam trên bản đồ đầu tư quốc tế. “Đây là cách để Việt Nam không chỉ thu hút ‘đại bàng’ mà còn giữ chân họ lâu dài, tạo nền tảng phát triển bền vững,” TS. Thủy nhận định.

Đại diện doanh nghiệp bày tỏ: “Đây là điều chúng tôi đã mong đợi từ lâu,” lãnh đạo một doanh nghiệp FDI lớn tại Việt Nam chia sẻ, đồng thời nhấn mạnh rằng chính sách này sẽ giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc đưa ra các quyết định mở rộng đầu tư tại Việt Nam trong thời gian tới.

Cùng chung quan điểm, ông Bùi Ngọc Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Tư vấn Thuế và Pháp lý tại Deloitte Việt Nam, bày tỏ sự vui mừng khi Việt Nam, sau hơn một năm nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm từ các quốc gia tiên tiến, đã ban hành các chính sách hỗ trợ đầu tư phù hợp với xu thế toàn cầu.

Ông Bùi Ngọc Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Dịch vụ Tư vấn Thuế và Pháp lý tại Deloitte Việt Nam. Nguồn ảnh Forbes Việt Nam

Là đơn vị được Bộ Kế hoạch và Đầu tư tham vấn trong quá trình xây dựng Dự thảo Nghị định về Quỹ Hỗ trợ Đầu tư, Deloitte Việt Nam đã tích cực ủng hộ cách tiếp cận mới trong chính sách hỗ trợ đầu tư. Thay vì hỗ trợ dựa trên thu nhập như trước đây, Deloitte đề xuất chuyển sang hình thức hỗ trợ theo chi phí và hỗ trợ trực tiếp bằng tiền mặt, tương tự như nhiều nền kinh tế phát triển.

Ông Bùi Ngọc Tuấn đánh giá cao quyết định thành lập Quỹ Hỗ trợ Đầu tư, gọi đây là một “sáng kiến chiến lược” mang tính đột phá. Theo ông, sáng kiến này không chỉ thể hiện cam kết mạnh mẽ của Chính phủ trong việc thu hút các dự án đầu tư lớn, mà còn thúc đẩy đổi mới sáng tạo, đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ tiên tiến hàng đầu thế giới. Đồng thời, sáng kiến này cũng khẳng định vị thế Việt Nam là điểm đến hàng đầu của các “đại bàng” quốc tế.

Các chuyên gia của Deloitte nhận định rằng việc hỗ trợ bằng tiền (như nhiều nền kinh tế đang thực hiện) sẽ là “cánh cửa” quan trọng để Việt Nam thu hút các tập đoàn lớn, góp phần đẩy nhanh tốc độ phát triển và tạo động lực đưa Việt Nam trở thành trung tâm công nghệ toàn cầu.

Và bây giờ, Nghị định 182/2024/NĐ-CP được ban hành, phản ứng chính sách của Việt Nam đã rõ ràng hơn, khi Quỹ Hỗ trợ đầu tư được thành lập, các chính sách hỗ trợ cạnh tranh, đột phá được ban hành.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng luôn khẳng định vai trò thiết yếu của việc thành lập Quỹ Hỗ trợ Đầu tư trong suốt thời gian qua. Ông thường nhấn mạnh với các nhà đầu tư nước ngoài rằng, các chính sách hỗ trợ đầu tư sắp được ban hành sẽ giúp họ không phải “đi đâu xa xôi để tìm kiếm cơ hội đầu tư”.

Không chỉ dừng lại ở việc tạo sự thuận lợi, các chính sách mới hứa hẹn sẽ chắp cánh cho nhiều “đại bàng” lớn bay đến Việt Nam. Điển hình là câu chuyện của NVIDIA, một thành công lớn trong việc thu hút đầu tư nước ngoài của Việt Nam trong năm 2024. “Đây là một sự kiện mang tính bước ngoặt lịch sử, đưa Việt Nam trở thành trung tâm nghiên cứu và phát triển AI hàng đầu khu vực châu Á,” Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhận định. Ông cho rằng sự xuất hiện của NVIDIA sẽ tạo đà để thu hút thêm nhiều doanh nghiệp công nghệ cao đến với Việt Nam.

Trong bối cảnh đó, các chính sách hỗ trợ đầu tư mới sẽ trở thành nền tảng vững chắc, đảm bảo tiềm năng và cơ hội hấp dẫn cho các nhà đầu tư tại thị trường Việt Nam. Những “đại bàng” mới chắc chắn sẽ tiếp tục lựa chọn Việt Nam là điểm đến!