Quản lý thị trường truy quét hàng giả, hàng lậu: Chuyển 26 vụ có dấu hiệu hình sự

Theo thống kê từ Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương), chỉ trong một tháng từ giữa tháng 5 đến giữa tháng 6 năm 2025, lực lượng Quản lý thị trường trên toàn quốc đã chủ trì kiểm tra 3.891 vụ việc, xử lý 3.114 vụ vi phạm, với tổng số tiền xử lý vượt 63 tỷ đồng. Trong đó, số tiền xử phạt hành chính hơn 32 tỷ đồng, hàng hóa vi phạm bị tịch thu trị giá gần 31 tỷ đồng và tổng số tiền đã thu nộp ngân sách gần 36 tỷ đồng.

Điểm đáng chú ý nhất trong đợt cao điểm lần này là việc có tới 26 vụ việc được chuyển cơ quan công an để xem xét xử lý hình sự, tăng 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là bước đi thể hiện sự thay đổi quan điểm từ xử phạt hành chính thuần túy sang áp dụng các biện pháp pháp lý mạnh hơn, nhằm răn đe và triệt phá tận gốc các hành vi vi phạm có tổ chức.

Quản lý thị trường truy quét hàng giả, hàng lậu: Chuyển 26 vụ có dấu hiệu hình sự

Cũng theo báo cáo, hàng giả và hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ tiếp tục là nhóm vi phạm phổ biến nhất, chiếm hơn một nửa tổng số vụ bị phát hiện, với 1.580 vụ – tương đương 52% tổng số. Điều này cho thấy thị trường hàng hóa vẫn đang bị xâm lấn nghiêm trọng bởi các sản phẩm nhái, giả mạo thương hiệu nổi tiếng, ảnh hưởng lớn đến môi trường cạnh tranh và quyền lợi người tiêu dùng.

Các điểm nóng được phát hiện và xử lý trong đợt này trải dài khắp cả nước, từ vụ tạm giữ hơn 500 sản phẩm thời trang giả mạo các thương hiệu cao cấp tại trung tâm TP Đà Nẵng (ngày 20/5), đến vụ phát hiện cơ sở sản xuất tất chân giả tại La Phù (Hà Nội) ngày 26/5, hay vụ kiểm tra chợ Saigon Square (TP.HCM) ngày 29/5, thu giữ hàng nghìn sản phẩm nghi giả các nhãn hiệu quốc tế. Đặc biệt, vụ kiểm tra tại 4 cơ sở mỹ phẩm ở Hà Nội hôm 9/6, phát hiện 3.500 sản phẩm nhập lậu không rõ nguồn gốc, đã cho thấy mức độ tinh vi của việc trà trộn hàng kém chất lượng trong môi trường kinh doanh hợp pháp.

Không chỉ tập trung vào các mặt hàng thông thường, lực lượng QLTT còn đặc biệt giám sát các nhóm hàng nhạy cảm như thuốc, thực phẩm chức năng, đặc biệt là sữa. Từ năm 2021 đến nay, đã có gần 1.000 vụ vi phạm trong lĩnh vực này bị xử lý, trong đó có đến 783 vụ liên quan đến sữa – một mặt hàng thiết yếu gắn liền với sức khỏe cộng đồng.

Bên cạnh việc tăng cường kiểm tra, lực lượng QLTT cũng đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác giám sát, kết nối dữ liệu liên thông giữa các địa phương và cơ quan chức năng. Đây được xem là giải pháp nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý thị trường trong bối cảnh thương mại điện tử phát triển mạnh và hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, khó phát hiện bằng phương thức truyền thống.

Tuy nhiên, theo nhận định của một số chuyên gia, cuộc chiến chống hàng giả, buôn lậu không chỉ cần biện pháp hành chính hay công nghệ, mà còn cần một hành lang pháp lý đầy đủ và cập nhật, nhất là trong lĩnh vực thương mại điện tử. Các nền tảng trực tuyến hiện nay đang là mảnh đất màu mỡ cho hàng hóa vi phạm pháp luật, từ mỹ phẩm, thực phẩm chức năng đến hàng thời trang cao cấp. Nếu không kiểm soát tốt, nền kinh tế số có thể trở thành nơi “trú ẩn” cho hàng giả thay vì là động lực phát triển minh bạch.

Việc chuyển 26 vụ việc có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra lần này vì thế không chỉ là biện pháp mạnh tay xử lý cá biệt, mà còn là thông điệp cảnh báo rõ ràng: Mọi hành vi vi phạm – dù ẩn mình trên mạng hay ngoài đời thực – đều có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu có tổ chức và gây hậu quả nghiêm trọng.

Cuộc chiến chống hàng giả, buôn lậu chưa thể kết thúc trong một sớm một chiều, nhưng dấu hiệu chuyển biến về cách tiếp cận, mức độ kiên quyết và sự phối hợp liên ngành trong giai đoạn vừa qua đang tạo niềm tin rằng thị trường Việt Nam có thể ngày càng minh bạch, lành mạnh hơn – nếu quyết tâm ấy được duy trì và lan tỏa.