 |
| Phân biệt đau ngực do tim và đau cơ ngực: Dấu hiệu phải cấp cứu ngay |
Phân biệt đau ngực do tim và đau cơ ngực không phải lúc nào cũng dễ, bởi nhiều cơn đau tim không dữ dội như mọi người vẫn nghĩ. Chỉ một vài dấu hiệu khác biệt cũng có thể giúp nhận biết sớm nguy cơ và tránh chậm trễ trong việc đến bệnh viện.
Rất nhiều người từng trải qua cảm giác tức ngực mà không biết đó là dấu hiệu của tim hay chỉ là mỏi cơ, đau xương sườn sau một buổi tập luyện. Phản xạ phổ biến nhất là chờ xem cơn đau có tự hết không, vì nghĩ rằng đau tim phải dữ dội, quặn thắt mới đáng lo. Thực tế không hẳn vậy. Các tổng quan y khoa cho thấy phần lớn người từng thực sự trải qua một cơn nhồi máu cơ tim lại không nhận ra đúng nguyên nhân là do tim, mà nhầm sang mệt, đau dạ dày hoặc đau cơ.
Vậy đâu mới là điểm để phân biệt? Không phải mức độ đau. Ranh giới thực sự nằm ở cách cơn đau xuất hiện và lan tỏa. Đau do tim thường được mô tả là cảm giác đè ép, bó chặt hoặc nặng ngực, âm ỉ, có thể lan lên vai, tay, cổ, hàm hoặc lưng. Đau cơ, đau thành ngực thì khác – thường khu trú rõ tại một điểm, và tăng lên khi xoay người, hít sâu, ho hoặc ấn tay vào đúng vùng đau. Đây chính là dấu hiệu mà nhiều bác sĩ cấp cứu vẫn dùng để phân biệt hai loại đau này ngay từ những phút đầu tiên.
Câu trả lời nằm ở đường đi của tín hiệu đau. Tim, vai, tay, cổ, hàm và một số vùng khác của cơ thể cùng chia sẻ chung một số đường dẫn truyền thần kinh đi vào não. Khi tim thiếu máu, tín hiệu đau đi theo những đường này, khiến não khó xác định chính xác vị trí gốc. Cảm giác đau vì thế không nằm gọn ở một chỗ, mà lan ra thành một vùng rộng, đôi khi khiến người bệnh chỉ thấy nặng ngực, tức ngực chứ không hẳn là đau theo nghĩa thông thường.
Đau cơ ngực thì khác hẳn. Nguồn gốc cơn đau nằm ngay tại chỗ – ở cơ, xương sườn hoặc sụn sườn. Cơn đau vì vậy gần như luôn khu trú ở một điểm cố định, và có thể tái tạo lại được bằng động tác cơ học: xoay người, giơ tay, hít thật sâu hoặc ấn tay vào đúng vị trí đau. Đó là một trong những điểm khác biệt quan trọng giữa đau cơ và đau tim, vốn không thay đổi rõ rệt theo tư thế hay động tác.
Một điều đáng chú ý: không phải ai cũng biểu hiện đau tim theo cách điển hình. Phụ nữ, người lớn tuổi và người có bệnh nền đái tháo đường thường có triệu chứng mơ hồ hơn – mệt bất thường, khó thở, đau lưng hoặc đau hàm thay vì đau ngực rõ ràng. Cộng đồng nhìn chung nhận biết khá tốt triệu chứng đau ngực điển hình, nhưng lại biết rất ít về các dấu hiệu ít điển hình như đau hàm, đau lưng hay đau cổ – đây chính là khoảng trống khiến nhiều ca bệnh bị bỏ lỡ.
Khi cơn đau ngực lan lên vai, tay, cổ, hàm hoặc lưng, kèm khó thở, vã mồ hôi lạnh, buồn nôn hoặc chóng mặt, đây là dấu hiệu cần gọi cấp cứu ngay, không nên tự lái xe đến viện vì tình trạng có thể xấu đi bất cứ lúc nào trên đường.
Ngược lại, nếu cơn đau chỉ khu trú tại một điểm, rõ hơn khi xoay người, ấn tay hoặc hít sâu, và không kèm dấu hiệu toàn thân kể trên, nhiều khả năng đó là đau cơ. Nếu không chắc chắn, việc thăm khám vẫn nên được ưu tiên hơn tự kết luận rồi bỏ qua.
Với phụ nữ, người lớn tuổi hoặc người có bệnh nền đái tháo đường, mức độ cảnh giác cần cao hơn. Mệt bất thường, khó thở nhẹ hay đau lưng không rõ nguyên nhân không nên bị quy hết cho tuổi tác hay áp lực công việc.
Và có một điều quan trọng: không nên chờ xem cơn đau có tự hết hay không. Nhiều nghiên cứu gần đây cho thấy càng chậm đến bệnh viện, nguy cơ tử vong càng tăng. Từng phút, từng giờ, trong tình huống này, đều mang ý nghĩa sống còn.
Một cơn đau ngực có thể chỉ là dấu hiệu mỏi cơ thoáng qua, nhưng cũng có thể là lời cảnh báo cuối cùng từ trái tim. Biết lắng nghe đúng cách đôi khi là điều giữ lại một sinh mạng.
Lưu ý: Bài viết mang tính tham khảo, không thay thế cho tư vấn y tế chuyên môn.
