Thứ hai 16/11/2026 15:03
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Góc nhìn Chuyên gia

PGS. TS Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân phải trở thành trụ cột đưa Việt Nam trở thành cường quốc

PGS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh kinh tế tư nhân cần giữ vai trò trụ cột, với các tập đoàn lớn dẫn dắt, tạo động lực tăng trưởng và nâng tầm vị thế Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu.
PGS.TS Trần Đình Thiên: Tập đoàn tư nhân là động lực đưa kinh tế Việt bứt phá PGS. TS Trần Đình Thiên: Kinh tế Việt Nam 2026 đứng trước cơ hội lớn và thách thức kép

LTS: Kinh tế tư nhân Việt Nam đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, từ vị thế bị hạn chế trở thành động lực tăng trưởng quan trọng. Tuy nhiên, hành trình hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia phát triển đòi hỏi những đột phá lớn hơn về tư duy và chính sách. Vai trò của các tập đoàn tư nhân, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ và công nghiệp, đang ngày càng được nhấn mạnh. Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập đã có cuộc trao đổi với PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên viên trưởng viện kinh tế Việt Nam để làm rõ những vấn đề cốt lõi về cơ hội, thách thức và con đường phát triển của doanh nghiệp Việt.

Phóng viên: Thưa ông, ông đánh giá thế nào về sự thay đổi vai trò của kinh tế tư nhân sau 40 năm Đổi mới?

PGS.TS Trần Đình Thiên: Trong một thời gian dài, khu vực kinh tế tư nhân tại Việt Nam tồn tại trong trạng thái “được chấp nhận nhưng chưa thực sự được coi trọng”. Dù đóng góp không nhỏ vào tăng trưởng và tạo việc làm, khu vực này vẫn đối mặt với nhiều rào cản về cơ chế, tiếp cận nguồn lực và môi trường cạnh tranh. Chính vì vậy, năng lực phát triển chưa được khai thác hết, còn thiếu những điều kiện cần thiết để bứt phá và khẳng định vai trò trong nền kinh tế quốc dân.

Những năm gần đây đánh dấu bước chuyển đáng chú ý khi tư duy phát triển đã có sự thay đổi căn bản. Các nghị quyết quan trọng của Đảng và Nhà nước đã chính thức xác lập kinh tế tư nhân là “động lực tăng trưởng quan trọng nhất” của nền kinh tế. Đây không chỉ là một sự điều chỉnh về mặt nhận thức, mà còn mở ra nền tảng cho việc tái cấu trúc chính sách theo hướng minh bạch, bình đẳng và khuyến khích sáng tạo. Khi vai trò được định vị rõ ràng, khu vực tư nhân có thêm niềm tin để đầu tư dài hạn và mở rộng quy mô.

Tuy nhiên, từ chủ trương đến thực tiễn vẫn cần một quá trình chuyển hóa mạnh mẽ và đồng bộ. Chính sách cần tiếp tục được hoàn thiện theo hướng tháo gỡ rào cản, đảm bảo quyền tiếp cận công bằng về đất đai, vốn và cơ hội kinh doanh. Chỉ khi môi trường thực sự thông thoáng và ổn định, kinh tế tư nhân mới có thể phát huy tối đa tiềm năng, trở thành lực đẩy quan trọng đưa nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.

Phóng viên: Việc xác định kinh tế tư nhân là “trụ cột” có ý nghĩa như thế nào đối với nền kinh tế?

PGS.TS Trần Đình Thiên: Theo tôi một nền kinh tế thị trường thực sự vững mạnh không thể thiếu sự phát triển tương xứng của khu vực kinh tế tư nhân. Đây không chỉ là xu hướng riêng của Việt Nam mà còn là quy luật chung đã được chứng minh tại nhiều quốc gia phát triển trên thế giới.

Thực tế trong nhiều năm qua cho thấy, nền kinh tế Việt Nam từng đặt kỳ vọng lớn vào khu vực kinh tế nhà nước như một động lực chủ đạo. Tuy nhiên, hiệu quả mang lại chưa thực sự tương xứng với nguồn lực đầu tư. Không ít doanh nghiệp nhà nước hoạt động kém hiệu quả, thiếu tính linh hoạt và chưa theo kịp sự thay đổi nhanh chóng của thị trường. Trong khi đó, khu vực tư nhân, dù đối mặt với nhiều rào cản về cơ chế và chính sách, lại thể hiện rõ sự năng động, khả năng thích ứng và tinh thần đổi mới sáng tạo.

PGS. TS Trần Đình Thiên: Kinh tế tư nhân phải trở thành trụ cột đưa Việt Nam trở thành cường quốc
PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên viên trưởng viện kinh tế Việt Nam .

Nhìn ra thế giới, các nền kinh tế lớn như Mỹ, Hàn Quốc hay Nhật Bản đều có điểm chung là sự hiện diện của những tập đoàn tư nhân hùng mạnh, đóng vai trò là “xương sống” của nền kinh tế. Những doanh nghiệp này không chỉ dẫn dắt tăng trưởng mà còn tạo ra hệ sinh thái kinh doanh rộng lớn, thúc đẩy đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Điều này cho thấy, việc phát triển khu vực tư nhân không chỉ là lựa chọn, mà là điều kiện tiên quyết để xây dựng một nền kinh tế thị trường hiện đại.

Việc xác lập khu vực tư nhân là một “trụ cột” của nền kinh tế mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Khi được thừa nhận đúng vai trò, doanh nghiệp tư nhân sẽ có thêm niềm tin để mở rộng đầu tư, nâng cao quy mô và tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt như công nghiệp chế biến, công nghệ cao hay hạ tầng. Đồng thời, điều này cũng tạo động lực để hình thành những tập đoàn tư nhân đủ sức cạnh tranh trên thị trường khu vực và quốc tế.

Quan trọng hơn, một khu vực tư nhân phát triển mạnh sẽ góp phần gia tăng sức chống chịu của nền kinh tế trước các cú sốc bên ngoài. Khi nội lực được củng cố từ chính các doanh nghiệp trong nước, nền kinh tế sẽ giảm phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài, từ đó đảm bảo tăng trưởng bền vững hơn. Có thể nói, thúc đẩy khu vực tư nhân không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn là chiến lược nâng tầm vị thế quốc gia trong dài hạn.

Phóng viên: Thưa ông, hiện nay nhiều tập đoàn lớn vẫn tập trung vào bất động sản. Điều này đặt ra vấn đề gì?

PGS.TS Trần Đình Thiên: Đây là một thực tế không mới nhưng ngày càng trở nên đáng suy ngẫm trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ. Bất động sản trong nhiều năm qua đã đóng vai trò như một “kênh tích lũy tài sản” nhanh chóng, giúp không ít doanh nghiệp và cá nhân gia tăng quy mô vốn trong thời gian ngắn. Tuy nhiên, khi nhìn ở góc độ dài hạn, lĩnh vực này lại bộc lộ những giới hạn nhất định, đặc biệt là khả năng tạo ra giá trị gia tăng bền vững cho nền kinh tế. Việc dòng vốn lớn tập trung quá nhiều vào đất đai có thể dẫn đến tình trạng lệch pha trong phân bổ nguồn lực, khiến các ngành sản xuất và đổi mới sáng tạo thiếu đi động lực phát triển cần thiết.

Trong khi đó, bức tranh kinh tế toàn cầu hiện nay đang được định hình bởi những yếu tố hoàn toàn khác. Các quốc gia cạnh tranh với nhau không còn dựa chủ yếu vào tài nguyên hay vị trí địa lý, mà là công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo và sức mạnh sản xuất. Những nền kinh tế dẫn đầu đều là nơi hội tụ các doanh nghiệp có khả năng nghiên cứu, phát triển sản phẩm, làm chủ chuỗi cung ứng và liên tục nâng cấp giá trị. Nếu tiếp tục phụ thuộc quá nhiều vào bất động sản, nền kinh tế sẽ gặp khó trong việc tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời đánh mất cơ hội bứt phá trong các lĩnh vực có hàm lượng tri thức cao.

Một hệ quả dễ nhận thấy là khi thị trường bất động sản biến động, toàn bộ nền kinh tế cũng có thể chịu ảnh hưởng dây chuyền. Điều này từng được chứng minh qua nhiều giai đoạn “nóng - lạnh” của thị trường, khi dòng tiền bị chôn trong các dự án kém thanh khoản, kéo theo rủi ro cho hệ thống tài chính và làm suy giảm tốc độ tăng trưởng chung. Ngược lại, nếu nguồn lực được phân bổ nhiều hơn cho sản xuất, công nghệ hay công nghiệp chế biến, giá trị tạo ra không chỉ mang tính dài hạn mà còn giúp nâng cao năng suất lao động và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Điểm tích cực là xu hướng chuyển dịch đã bắt đầu xuất hiện. Một số tập đoàn lớn trong nước không còn chỉ tập trung vào bất động sản mà đang từng bước mở rộng sang các lĩnh vực như công nghiệp, năng lượng, công nghệ cao hay sản xuất. Đây không chỉ là sự thay đổi về chiến lược kinh doanh mà còn phản ánh tầm nhìn dài hạn, khi doanh nghiệp nhận ra rằng giá trị bền vững phải đến từ năng lực tạo ra sản phẩm và dịch vụ có sức cạnh tranh thực sự trên thị trường.

Phóng viên: Vậy mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 có khả thi không, thưa ông?

PGS.TS Trần Đình Thiên: Vấn đề không nằm ở số lượng mà ở chất lượng. Thành lập doanh nghiệp mới là một chuyện, nhưng duy trì và phát triển được hay không mới là điều quan trọng.

Hiện nay, số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường vẫn rất lớn. Nhiều doanh nghiệp “chưa kịp lớn đã phải đóng cửa”. Nếu môi trường kinh doanh không được cải thiện, việc tăng số lượng sẽ không mang nhiều ý nghĩa.

Chúng ta cần xây dựng một hệ sinh thái mà doanh nghiệp có thể lớn lên bền vững, thay vì liên tục “thay máu” như hiện nay.

Phóng viên: Theo ông, cần làm gì để doanh nghiệp tư nhân Việt Nam vươn tầm quốc tế?

PGS.TS Trần Đình Thiên: Điều quan trọng nhất là tạo môi trường cạnh tranh công bằng. Doanh nghiệp không cần ưu đãi đặc biệt, mà cần cơ hội tiếp cận nguồn lực một cách minh bạch và bình đẳng.

Bên cạnh đó, phải có chính sách thúc đẩy công nghệ. Trong kỷ nguyên mới, quốc gia nào làm chủ công nghệ sẽ có lợi thế vượt trội. Việt Nam muốn đi nhanh thì phải chấp nhận những cơ chế đột phá cho doanh nghiệp công nghệ.

Cuối cùng là nâng cao hiệu quả thực thi chính sách. Nếu bộ máy không đồng hành cùng doanh nghiệp, mọi chủ trương tốt đẹp cũng khó đi vào thực tế. Muốn trở thành cường quốc, chúng ta phải bắt đầu từ việc xây dựng những tập đoàn tư nhân đủ sức cạnh tranh toàn cầu.

Trân trọng cảm ơn ông !

Tin bài khác
Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến phải đi trước dòng tiền

Tội phạm có thể dùng AI, deepfake và nền tảng xuyên biên giới để dẫn dụ nạn nhân qua nhiều lớp trước khi yêu cầu chuyển tiền. Theo Đại tá, Tiến sĩ Nguyễn Hồng Quân, cảnh báo sớm lừa đảo trực tuyến vì vậy phải dựa trên khả năng kết nối tín hiệu giữa ngân hàng, viễn thông, nền tảng số và cơ quan chức năng, thay vì mỗi đơn vị chỉ xử lý phần dữ liệu mình nhìn thấy.
Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Chờ thị trường phục hồi hay luật chơi đã thay đổi?

Có những lúc doanh nghiệp khó khăn vì thị trường đi xuống, nhưng cũng có khi thị trường đã âm thầm đổi khác, chỉ có doanh nghiệp vẫn đang chờ những ngày tháng cũ quay về. Nhận diện được đâu là suy giảm chu kỳ, đâu là chuyển dịch cấu trúc có thể là câu hỏi quan trọng nhất đối với các nhà lãnh đạo hôm nay.
Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Bất động sản bước vào chu kỳ sàng lọc bằng dòng tiền và năng lực quản trị

Nguồn cung trở lại nhưng giao dịch chậm, tồn kho tăng và chi phí vốn tiếp tục gây sức ép. Theo các chuyên gia, chu kỳ mới của thị trường bất động sản sẽ không còn dễ dàng thưởng cho quỹ đất lớn hay kỳ vọng tăng giá, mà ngày càng phụ thuộc vào pháp lý, dòng tiền, nhu cầu thực và năng lực quản trị.
Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Chủ tịch VARS: Hệ số K kéo chi phí đất tăng 2-2,6 lần nhưng người dân được lợi

Góp ý dự án Luật Đất đai (sửa đổi), TS.Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS) cho rằng, bảng giá đất nhân hệ số K cần được điều chỉnh sát thực tế nhằm đảm bảo hài hòa lợi ích ba bên: Nhà nước - người dân - doanh nghiệp.
Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Doanh nghiệp Việt phải giữ lại nhiều giá trị hơn trong chuỗi sản xuất

Muốn tiến tới nền kinh tế thu nhập cao vào năm 2045, Việt Nam không thể chỉ dựa vào mở rộng sản xuất và xuất khẩu. Thách thức lớn hơn là giúp doanh nghiệp trong nước tham gia sâu vào chuỗi cung ứng, làm chủ công nghệ và giữ lại nhiều giá trị gia tăng hơn.
Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Nhà khoa học đứng sau công nghệ lọc nước giá rẻ: “Tôi thực sự ngưỡng mộ tầm nhìn của VinFuture”

Bốn năm sau khi được vinh danh với Giải Đặc biệt VinFuture dành cho Nhà khoa học đến từ các nước đang phát triển, GS. Thalappil Pradeep trở lại VinFuture với tư cách thành viên Hội đồng Giải thưởng. Trong vai trò mới, nhà khoa học đứng sau những công nghệ giúp hàng triệu người tiếp cận nguồn nước sạch với chi phí thấp nhấn mạnh rằng tác động xã hội mới là thước đo quan trọng của một nền khoa học phụng sự nhân loại.
Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất cần đi cùng khơi thông khả năng hấp thụ vốn

Giảm lãi suất là tín hiệu tích cực đối với doanh nghiệp, song hiệu quả của chính sách còn phụ thuộc vào sức cầu thị trường, khả năng tiếp cận tín dụng và sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ với chính sách tài khóa.
Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Gỡ nút thắt, mở đường cho điện xanh trong khu công nghiệp

Điện xanh đang trở thành lợi thế cạnh tranh của nền công nghiệp hiện đại. Từ cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà đến lưu trữ năng lượng, đại biểu Quốc hội Nguyễn Thế Duy đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, tạo điều kiện để doanh nghiệp chủ động tiếp cận nguồn năng lượng sạch.
ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

ESTA hướng đến kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với doanh nghiệp Mỹ

Ngày 17/10, Newland USA ra mắt chương trình ESTA, kết nối lao động kỹ thuật Việt Nam với nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp Mỹ theo diện visa định cư EB-3, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sửa chữa ô tô và bảo trì máy móc công nghiệp.
Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Doanh nghiệp Việt muốn hút vốn ngoại cần bắt đầu từ năng lực quản trị

Cơ hội tiếp cận nhà đầu tư và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu đang mở ra với doanh nghiệp Việt Nam. Tuy nhiên, để chuyển sự quan tâm thành dòng vốn và hợp đồng dài hạn, doanh nghiệp cần chứng minh năng lực quản trị, minh bạch tài chính và khả năng duy trì các tiêu chuẩn vận hành nhất quán.
Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đánh thuế đất bỏ hoang cần đúng đối tượng

Đề xuất áp thuế 0,2% với đất bỏ hoang, không sử dụng hoặc chậm đưa vào sử dụng đang đặt ra yêu cầu quan trọng: phân biệt rõ hành vi găm giữ đất với những dự án chậm triển khai vì nguyên nhân khách quan.
Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Thị trường điện cạnh tranh đã đến lúc bước ra khỏi "phòng thí nghiệm"

Việc Nhà máy điện mặt trời TTC Đức Huệ 2 ở Tây Ninh chính thức bán điện trực tiếp cho Samsung Electronics Việt Nam Thái Nguyên ở tỉnh Thái Nguyên từ ngày 1-6-2026 có thể xem là một cột mốc đáng chú ý của ngành điện lực(***). Sau nhiều năm tranh luận, cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA) cuối cùng đã đi từ chính sách trên giấy sang giao dịch thực tế.
Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Cần đổi cách nhìn về sụt lún và ngập lụt ở TP. Hồ Chí Minh

Sụt lún và ngập lụt TP. Hồ Chí Minh đang chịu tác động đồng thời từ sụt lún mặt đất, mưa cực đoan, triều cường, nước biển dâng và đô thị hóa. Các chuyên gia đề xuất chuyển sang quan trắc, dự báo sớm và quản trị rủi ro bằng dữ liệu.
Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Tín dụng mở thêm dư địa, du lịch cần gì để giữ dòng tiền?

Quy định mới của Ngân hàng Nhà nước tạo thêm dư địa tín dụng cho khách sạn, khu nghỉ dưỡng và các dự án gắn với du lịch. Nhưng vốn chỉ là một mắt xích, hiệu quả cuối cùng phụ thuộc vào khả năng hình thành sản phẩm, kéo dài thời gian lưu trú và tăng mức chi tiêu của du khách.
Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Nhà nước mua lại dự án bất động sản: Định giá thế nào để không lãng phí ngân sách?

Đề xuất Nhà nước mua lại những dự án nhà ở thương mại mà chủ đầu tư không còn khả năng thực hiện hoặc không thể chuyển nhượng đang mở thêm một hướng xử lý các dự án bất động tồn đọng. Nhưng khi Nhà nước trở thành bên mua, câu hỏi quan trọng không chỉ là mua dự án nào mà còn là mua với giá nào, dựa trên căn cứ nào và kiểm soát ra sao để không biến việc giải cứu tài sản đình trệ thành gánh nặng ngân sách.
bao-hiem-that-nghiep