| Những xu hướng nổi bật có thể tác động mạnh mẽ đến thị trường vốn năm 2025 Cần giải pháp nguồn vốn ngoài khuôn khổ tín dụng cho doanh nghiệp SME |
Trong bức tranh kinh tế Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, bài toán huy động vốn cho doanh nghiệp không chỉ là vấn đề tài chính đơn thuần mà đã trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh quốc gia. Theo ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup, để giải bài toán này, Việt Nam cần một chiến lược tổng thể: nâng hạng tín nhiệm quốc gia song hành với cải cách sâu rộng thị trường vốn.
 |
| Ông Nguyễn Quang Thuân, Chủ tịch FiinGroup (Ảnh: Phan Chính) |
Ông Nguyễn Quang Thuân nhấn mạnh, sự “lệch pha” giữa tăng trưởng kinh tế vĩ mô và sức khỏe thực tế của khu vực doanh nghiệp nội địa. Trong khi GDP duy trì đà tăng tích cực trong nhiều năm, thì không ít doanh nghiệp niêm yết lại đối mặt với tăng trưởng doanh thu chững lại, thậm chí suy giảm ở thị trường trong nước.
Theo ông Thuận, nguyên nhân sâu xa nằm ở khả năng tiếp cận vốn và chất lượng nguồn vốn. Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc lớn vào tín dụng ngân hàng, trong khi kênh thị trường vốn – đặc biệt là trái phiếu doanh nghiệp – chưa phát triển tương xứng. Điều này khiến doanh nghiệp khó tiếp cận nguồn vốn dài hạn với chi phí hợp lý.
Chính vì vậy, nâng hạng tín nhiệm quốc gia được xem là “cánh cửa” quan trọng để mở ra dòng vốn quốc tế. Khi mức tín nhiệm được cải thiện, chi phí vay vốn của cả Chính phủ và doanh nghiệp sẽ giảm, đồng thời gia tăng niềm tin của nhà đầu tư toàn cầu. Đây không chỉ là lợi thế tài chính mà còn là minh chứng cho sự ổn định và minh bạch của nền kinh tế.
Thông qua hợp tác với các tổ chức xếp hạng quốc tế, FiinGroup đang đóng vai trò cầu nối giúp Việt Nam tiến gần hơn tới chuẩn mực toàn cầu. Việc minh bạch hóa dữ liệu, chuẩn hóa báo cáo tài chính và nâng cao quản trị doanh nghiệp là những yếu tố cốt lõi để cải thiện hệ số tín nhiệm.
Không dừng lại ở đó, việc nâng hạng thị trường chứng khoán cũng được kỳ vọng sẽ thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp quy mô lớn từ các quỹ toàn cầu. Đây là nguồn vốn “thực”, giúp doanh nghiệp không chỉ tăng quy mô mà còn nâng cao năng lực quản trị, giảm phụ thuộc vào đòn bẩy tài chính.
Một trong những cảnh báo đáng chú ý từ ông Nguyễn Quang Thuân là quy mô nhu cầu vốn của nền kinh tế trong giai đoạn tới sẽ cực kỳ lớn. Dự kiến trong 5 năm tới, Việt Nam cần khoảng 35 triệu tỷ đồng để phục vụ đầu tư phát triển, tương đương 7-8 triệu tỷ đồng mỗi năm. Đây là con số vượt xa khả năng cung ứng của hệ thống ngân hàng.
Trong khi đó, thực trạng hiện nay lại tồn tại nghịch lý: nhiều dự án dài hạn như hạ tầng, năng lượng tái tạo có thời gian hoàn vốn 15-20 năm nhưng lại sử dụng nguồn vốn ngắn hạn. Điều này tiềm ẩn rủi ro lớn cho cả doanh nghiệp và hệ thống tài chính, đặc biệt trong bối cảnh biến động lãi suất và thanh khoản.
Giải pháp được đưa ra là phải phát triển mạnh thị trường trái phiếu doanh nghiệp theo hướng minh bạch, chuyên nghiệp và bền vững. Dù từng trải qua giai đoạn khó khăn, nhưng đây vẫn là kênh huy động vốn dài hạn quan trọng, không thể thay thế đối với các tập đoàn lớn.
Bên cạnh đó, ông Thuân cũng nhấn mạnh vai trò của các “sếu đầu đàn” – những doanh nghiệp có quy mô lớn, năng lực dẫn dắt thị trường. Đáng chú ý, khối doanh nghiệp nhà nước được đánh giá là còn nhiều dư địa để khai thác nguồn vốn thông qua phát hành trái phiếu và nâng cao xếp hạng tín nhiệm.
Việc các doanh nghiệp này chủ động tiếp cận thị trường vốn quốc tế không chỉ giúp đa dạng hóa nguồn tài chính mà còn tạo áp lực tích cực buộc họ nâng cao tiêu chuẩn quản trị, minh bạch thông tin. Đây chính là nền tảng để xây dựng những tập đoàn mang tầm khu vực.
Đối với khu vực tư nhân, xu hướng huy động vốn qua cổ phần (equity) cũng được khuyến khích nhằm cân bằng cấu trúc tài chính. Khi doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nợ vay, khả năng chống chịu trước biến động thị trường sẽ được cải thiện đáng kể.
Một yếu tố xuyên suốt trong toàn bộ chiến lược này chính là minh bạch. Theo Nguyễn Quang Thuân, dù là doanh nghiệp nhà nước hay tư nhân, muốn tiếp cận dòng vốn lớn và dài hạn đều phải đáp ứng yêu cầu cao về công bố thông tin, quản trị rủi ro và chuẩn mực tài chính quốc tế.
Có thể thấy, hành trình nâng hạng tín nhiệm quốc gia và phát triển thị trường vốn không chỉ là nhiệm vụ của riêng cơ quan quản lý mà cần sự tham gia đồng bộ của toàn bộ hệ sinh thái doanh nghiệp. Khi những “nút thắt” về vốn được tháo gỡ, các doanh nghiệp Việt sẽ có đủ nguồn lực để mở rộng quy mô, nâng cao năng lực cạnh tranh và từng bước vươn ra thị trường quốc tế.
Trong bối cảnh đó, vai trò của các tổ chức như FiinGroup không chỉ dừng lại ở cung cấp dữ liệu mà còn là “kiến trúc sư” của một thị trường tài chính minh bạch và hiện đại. Và như thông điệp mà ông Nguyễn Quang Thuân gửi gắm, khi nền tảng tín nhiệm được nâng cao, khát vọng vốn của doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể trở thành hiện thực, mở ra một giai đoạn phát triển mới bền vững và đầy triển vọng.
