Niềm tin để khởi nghiệp mạnh mẽ

Theo ông Đậu Anh Tuấn, chỉ khi mỗi người dân cảm thấy an toàn khi khởi sự, được hỗ trợ khi khó khăn và được tôn vinh khi thành công, thì niềm tin chứ không phải ưu đãi mới trở thành động lực bền vững để nuôi dưỡng cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam vươn lên mạnh mẽ.

Ông Đậu Anh Tuấn – Phó Tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI)

Ông Đậu Anh Tuấn, cho biết Việt Nam đang bước vào giai đoạn bản lề quan trọng trong quá trình phát triển kinh tế. Làm thế nào đạt được mục tiêu có ít nhất 2 triệu doanh nghiệp hoạt động chính thức vào năm 2030 là câu hỏi lớn, trong bối cảnh đến nay, cả nước mới có chưa tới 1 triệu doanh nghiệp.

Sau khi Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành, mỗi tháng bình quân có hơn 19.100 doanh nghiệp thành lập mới, tăng gần 48% so với mức bình quân những tháng trước đó. Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 9 tháng đầu năm 2025, cả nước có 230 nghìn doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng gần 25% so với cùng kỳ năm ngoái. Đây là tín hiệu đáng mừng, cho thấy niềm tin của người dân và cộng đồng doanh nghiệp vào triển vọng kinh tế đang dần được khơi dậy trở lại sau giai đoạn khó khăn kéo dài bởi đại dịch COVID-19 và những bất ổn toàn cầu.

Tuy nhiên, chúng ta vẫn phải đối diện với một thực tế đáng suy nghĩ: số doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường ở mức cao. Trong năm 2024 có gần 198.000 doanh nghiệp rời khỏi thị trường. Điều này đặt ra câu hỏi không chỉ về việc làm sao để “tạo thêm” doanh nghiệp, mà quan trọng hơn là làm sao để “giữ được” doanh nghiệp trên thương trường, giúp họ phát triển bền vững, vượt qua khó khăn, và tiếp tục đóng góp cho nền kinh tế.

Để đạt mục tiêu 2 triệu doanh nghiệp đến năm 2030 có lẽ cần nhất là niềm tin: niềm tin để hộ kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp; niềm tin để doanh nghiệp không rời khỏi thị trường; niềm tin về chính sách hỗ trợ có hiệu quả và niềm tin vào triển vọng khởi nghiệp tươi sáng.

Theo ông Tuấn, một quốc gia có thể có nhiều doanh nghiệp, nhưng để có một cộng đồng doanh nghiệp năng động, sáng tạo và phát triển bền vững thì cần nuôi dưỡng tinh thần khởi nghiệp sâu rộng trong toàn xã hội. “Khởi nghiệp không chỉ là khái niệm dành cho người trẻ hay các startup công nghệ, mà là tinh thần sẵn sàng chấp nhận rủi ro, dám sáng tạo và không ngừng đổi mới - điều mà ai cũng cần có khi bước vào con đường kinh doanh”, ông Tuấn nhấn mạnh.

Để thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, cần bắt đầu từ giáo dục. Hệ thống giáo dục phổ thông và đại học cần tăng cường các chương trình đào tạo về tư duy doanh nhân, kỹ năng kinh doanh thực tiễn và tinh thần dấn thân. Cần có nhiều chương trình hỗ trợ khởi nghiệp ở cấp địa phương, tạo ra môi trường thử nghiệm, vườn ươm ý tưởng và kết nối với các nhà đầu tư thiên thần, quỹ đầu tư mạo hiểm. Những mô hình như trung tâm khởi nghiệp sáng tạo, khu công nghiệp hỗ trợ khởi nghiệp, các không gian làm việc chung (co-working space) cần được nhân rộng và đầu tư bài bản ở các địa phương, không chỉ tập trung ở các thành phố lớn.

Bên cạnh đó, truyền thông và truyền cảm hứng khởi nghiệp đóng vai trò vô cùng quan trọng. Cần những câu chuyện thành công điển hình, những gương doanh nhân vượt khó vươn lên đến truyền tải rộng rãi trên các phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội. Chính những câu chuyện gần gũi, thực tế sẽ khơi gợi tinh thần “dám làm, dám mơ lớn” trong thế hệ trẻ và cộng đồng dân cư nông thôn, nơi tiềm năng khởi nghiệp còn chưa được khai thác đầy đủ.

Chính quyền địa phương cũng có vai trò không nhỏ trong việc thúc đẩy khởi nghiệp. Nếu coi khởi nghiệp là động lực tăng trưởng của địa phương, thì mỗi tỉnh, thành phố cần có chương trình hành động cụ thể để hỗ trợ khởi nghiệp, như tạo mặt bằng sản xuất, giảm chi phí thuê đất, ưu đãi thuế, tư vấn pháp lý và tài chính.