Loài ớt siêu đắt đến từ Peuru
Ớt Aji Charapita được mệnh danh là "mẹ của những loại ớt". Đây là gia vị đắt nhất thế giới và ít được trồng đại trà nên càng trở nên quý hiếm.
Mặc dù chưa phổ biến nhưng ớt Aji Charapita vẫn được những người nghiện ớt và các đầu bếp của các khách sạn 5 và các nhà hàng lớn sao chấm điểm và săn lùng để làm thứ gia vị đặc biệt trong các món ăn cao cấp.
 |
| Ớt Aji Charapita (ớt peru)- loại ớt đắt đỏ được các đầu bếp 5 sao săn lùng |
Do khó tìm nên chúng được bán với giá cao. Theo Tri Thức Trực Tuyến, tại một số quốc gia, loại ớt này được bán cho các nhà hàng cao cấp với giá tới 25.000 USD/kg (tương đương gần 590 triệu đồng/kg. Thậm chí, có thời điểm, giá bán ớt Aji Charapita lên tới 35.000 USD/kg (hơn 824 triệu đồng/kg). Với giá thành này, ớt Aji Charapita nằm trong "hàng ngũ" những gia vị siêu đắt, sánh ngang với nhụy hoa nghệ tây và vani.
Ớt Aji Charapita có nguồn gốc từ Peru, cây có độ cao 40-55cm, tán rộng 35-45 cm, sinh trưởng tốt khi ở nhiệt độ 16-45 độ C, cho thu hoạch sau 90 ngày. Mỗi cây có hàng trăm quả nhỏ tròn, màu đỏ hoặc vàng, nhưng màu vàng phổ biến hơn cả. quả ớt có kích thước của ớt Aji Charapita chỉ to ngang hạt bắp, 1kg ớt Aji Charapita tương đương khoảng 3.000 trái.
Quả ớt Aji Charapita rất chắc, giòn, có một cụm hạt ở giữa. Loại ớt này có thể dùng để ăn sống hoặc được giã nhỏ thành dạng bột để làm gia vị cho món ăn. Khi ăn sống, ớt Aji Charapita có vị hoa quả tươi ngon giúp món salad hoặc các loại xốt có hương vị hấp dẫn. Dù có kích thước nhỏ nhưng độ cay của ớt Aji Charapita cao gấp 4-20 lần ớt Jalapeño nổi tiếng.
Ớt Aji Charapita được trồng như nông trại ở Thanh Hóa
Để sở hữu những quả ớt này khá khó khăn do không được trồng phổ biến trên thế giới. Ở Việt Nam, một số nông dân đã trồng thành công giống ớt Aji Charapita như một mô hình canh tác, trong đó có anh Nguyễn Tài Kiên ở Thôn Cán Khê, xã Xuân, Thanh Hóa.
Anh Kiên cho biết, anh biết đến giống ớt qua một người bạn. Giống ớt Peru này là một gia vị quý, cung cấp hàm lượng vitamin C cao gấp nhiều lần ớt thường. ớt có vị cay, thơm rất đặc trưng. giống ớt Aji Charapita xuất hiện ở Việt Nam cách đây hơn chục năm, thời gian đầu đây là giống ớt khá “hót” với giá vo cùng đắt đỏ, có thể lên tới 300 đến 400 triệu đồng/1kg. Trong mấy năm gần đây, ở VIệt Nam có nhiêu người tìm mua giống ớt này trồng vừa để ăn quả đồng thời có thể chơi cảnh. Nhận thấy đây là giống ớt có thể manng lại hiệu quả kinh tế cao, lại phù hợp khí hậu và thổ nhưỡng vùng nhiệt đới nên anh quyết định trồng thử.
 |
| Anh Nguyễn Tài Kiên tại vườn ớt của gia đình |
Theo anh Kiên, để ớt Aji Charapita khi trồng ở Việt Nam có thể sinh trưởng, phát triển tốt nhất, cho hoa, trái nhiều, trái đạt chất lượng, hàm lượng dinh dưỡng đảm bảo như trồng ở bản địa thì nên mua cây giống đảm bảo chất lượng để trồng, ngoài ra chất lượng quả ớt còn phụ thuộc vào quá trình chăm sóc và thổ nhưỡng, khí hậu vùng trồng. quy trình trồng và chăm sóc từ khi bắt đầu đến khi thu hoạch là 3 đến 4 tháng, mỗi vụ có thể thu hoạch trong khoảng 3 tháng. Cây ớt trưởng thành có thể thu hoạch trong nhiều năm nếu được chăm sóc tốt kết hợp với điều kiện khí hậu thổ những phù hợp.
Năm2024, anh đầu tư trồng gần 1 ha trên diện tích vườn đồi của gia đình. Sau 4 tháng vườn ớt của anh bắt đầu cho thu hoạch. Thời gian đầu, anh bán với giá từ 150 đến 200 triệu đồng/1kg. Tuy nhiên đây là loại ớt hiếm, giá cả lại đắt đỏ vì thế nguồn khách hàng cũng tương đối khan hiếm vì thế giá cả và thị trường tiêu thụ cũng chưa ổn định. Có thời gian anh chỉ bán loại ớt nổi tiếng đắt đỏ này với giá vài triệu đồng/1kg.
 |
| quả ớt peru đắt đỏ được anh Kiên trồng thành công tại Thanh Hóa |
Theo anh Kiên, ớt Aji Charapita peru không khó trồng, lại khá phù hợp với khí hậu VIệt Nam đồng hời có thể mang lại hiệu quả kinh tế cao nhưng lại đang gặp khó khăn về thị trường tiêu thụ do giá cả quá đắt, vì thế nếu có thể canh tác giống ớt này trên diện rộng thì có thể đưa giá giống ớt này về quỹ đạo an toàn, vừa giải quyết vấn đề giá cả, vừa tạo thị trường ổn định, bền vững để đưa cây ớt peru thành một laoij cây có thể giúp người trồng có thu nhập ổn định.
Anh Kiên cũng chia sẻ thêm, hiện nay ớt peru đang vào chính vụ. tại vườn nhà anh đang có gần 1ha ớt đang thu hoạch. Mỗi ngày cho thu hoạch từ 5 đến 10kg. hiện gia đình anh cũng đang gặp khó khăn trong việc tiêu thụ do khó tiếp cận thị trường. vì thế ớt được thu hoạch hiện chủ yếu đang bán cho người tieu thụ trong vùng với giá tương đối thấp. vì thế hướng đi tiếp theo, anh sẽ tìm kiếm và kết nối với các doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm xanh, các nhà hàng kinh doanh ẩm thực lớn để đưa quả ớt peru vào thị trường ẩm thực Việt Nam, với mong muốn đa dạng hóa ý tưởng phát triển kinh tế nông nghiệp cho người dân địa phương và trong khu vực.
