Việc UBND tỉnh Cà Mau mới đây vừa công bố thành lập Trường Cao đẳng (CĐ) Cà Mau trên cơ sở sáp nhập 4 trường cao đẳng đánh dấu một bước chuyển quan trọng trong tổ chức lại mạng lưới giáo dục nghề nghiệp của địa phương. Nhưng phía sau quyết định sáp nhập là một bài toán lớn hơn: làm thế nào để một ngôi trường mới thực sự trở thành nơi đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng những ngành kinh tế đang mở ra nhiều dư địa tăng trưởng tại vùng đất cực Nam Tổ quốc.
 |
| Lãnh đạo tỉnh trao quyết định, tặng hoa chúc mừng các đồng chí được bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Cà Mau. (Ảnh: Trường CĐ Cà Mau) |
Theo quyết định, Trường Cao đẳng Nghề Bạc Liêu, Trường Cao đẳng Kinh tế - Kỹ thuật Bạc Liêu và Trường Cao đẳng Cộng đồng Cà Mau được sáp nhập vào Trường Cao đẳng Nghề Việt Nam - Hàn Quốc Cà Mau và đổi tên thành Trường Cao đẳng Cà Mau.
Cùng với việc thành lập trường, TS. Ngô Đức Lưu, Bí thư Đảng ủy, nguyên Chủ tịch Hội đồng Trường Đại học Bạc Liêu, được UBND tỉnh Cà Mau điều động, bổ nhiệm giữ chức Hiệu trưởng.
Nhận nhiệm vụ trong thời điểm đặc biệt này, TS. Ngô Đức Lưu xác định cuộc sáp nhập phải được nhìn nhận không chỉ dưới góc độ tổ chức bộ máy, mà là một quá trình tái cấu trúc để hội tụ nguồn lực, trí tuệ và kinh nghiệm, từ đó tạo ra một mô hình giáo dục nghề nghiệp có năng lực đáp ứng tốt hơn yêu cầu phát triển của tỉnh.
Không đào tạo theo những gì trường có
Một trong những vấn đề được đặt ra ngay từ thời điểm thành lập Trường Cao đẳng Cà Mau là xác định đúng “đầu ra” của nhà trường.
Theo TS. Ngô Đức Lưu, Cà Mau đang đứng trước những cơ hội phát triển lớn từ kinh tế biển, thủy sản, năng lượng tái tạo, du lịch sinh thái và logistics. Vì vậy, trường phải đào tạo lực lượng lao động có kỹ năng nghề cao, làm chủ công nghệ và trực tiếp phục vụ các lĩnh vực kinh tế mũi nhọn.
 |
| TS. Ngô Đức Lưu, tân Hiệu trưởng Trường CĐ Cà Mau phát biểu nhận nhiệm vụ. (Ảnh: Trường CĐ Cà Mau) |
“Đào tạo những gì thị trường và doanh nghiệp Cà Mau cần” được xác định là tư duy xuyên suốt trong chiến lược phát triển của nhà trường.
Theo đó, trường sẽ tập trung nguồn lực cho các nhóm ngành gắn với thế mạnh địa phương. Trong lĩnh vực kinh tế biển và thủy sản, trọng tâm là nuôi tôm công nghệ cao, chế biến và bảo quản thủy hải sản xuất khẩu. Ở nhóm ngành công nghiệp, nhà trường hướng tới kỹ thuật vận hành, bảo trì thiết bị năng lượng tái tạo, điện công nghiệp và cơ điện tử.
Du lịch sinh thái cũng được xác định là một hướng quan trọng, gắn với những điểm đến đặc trưng như Đất Mũi, Vườn quốc gia U Minh Hạ. Trong khi đó, logistics và kinh tế số được kỳ vọng chuẩn bị nguồn nhân lực cho sự phát triển của cảng biển, vận tải, kho bãi và chuỗi cung ứng.
Cách tiếp cận này cho thấy nhà trường không đặt mục tiêu mở ngành theo chiều rộng, mà ưu tiên đào tạo theo nhu cầu phát triển của địa phương.
Đây cũng là điểm có ý nghĩa quyết định đối với một cơ sở giáo dục nghề nghiệp sau sáp nhập. Bởi nếu chỉ hợp nhất về cơ học, trường mới sẽ khó tạo ra giá trị khác biệt. Ngược lại, nếu tận dụng được nguồn lực của 4 trường tiền thân để xây dựng những chương trình đào tạo sát với thị trường lao động, cuộc sáp nhập sẽ trở thành cơ hội để nâng chất giáo dục nghề nghiệp.
 |
| Thực hiện nghi thức thành lập Trường CĐ Cà Mau. (Ảnh: Trường CĐ Cà Mau). |
Đưa doanh nghiệp vào sâu trong quá trình đào tạo
Để biến định hướng “đào tạo theo nhu cầu” thành thực tế, Trường Cao đẳng Cà Mau xác định phải thay đổi cách kết nối với doanh nghiệp.
TS. Ngô Đức Lưu nhấn mạnh mô hình “Nhà trường - Nhà doanh nghiệp - Nhà nước”, trong đó doanh nghiệp không chỉ xuất hiện ở khâu tuyển dụng mà phải tham gia ngay từ quá trình xây dựng chương trình đào tạo.
Nhà trường định hướng hợp tác với các doanh nghiệp thủy sản, năng lượng, du lịch, logistics để đào tạo theo đơn đặt hàng; đồng thời mời chuyên gia, kỹ sư từ doanh nghiệp tham gia thẩm định giáo trình, trực tiếp giảng dạy và đánh giá kỹ năng nghề của sinh viên.
Đặc biệt, mô hình “Học kỳ doanh nghiệp” được đặt ra nhằm tăng thời lượng sinh viên học tập, thực hành trong môi trường sản xuất thực tế.
Đây là hướng đi đáng chú ý bởi khoảng cách giữa nhà trường và thị trường lao động lâu nay vẫn là một trong những thách thức của giáo dục nghề nghiệp. Một sinh viên có thể hoàn thành chương trình đào tạo nhưng chưa chắc đã thích ứng ngay với dây chuyền sản xuất, công trường, nhà máy hay môi trường dịch vụ.
Việc đưa doanh nghiệp tham gia sâu vào đào tạo sẽ giúp thay đổi điều đó. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là sinh viên “có bằng”, mà phải “làm được việc”.
“Giỏi nghề” chưa đủ
Trong định hướng phát triển, Trường Cao đẳng Cà Mau cũng đặt yêu cầu hiện đại hóa cơ sở vật chất, chuyển đổi số và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên.
Theo TS. Ngô Đức Lưu, trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, đào tạo nghề không thể chỉ dừng ở kỹ năng thao tác. Người lao động tương lai phải có khả năng tiếp cận công nghệ, thích ứng với thay đổi và tiếp tục học tập trong suốt quá trình làm việc.
Do đó, nhà trường sẽ từng bước nâng cấp thiết bị thực hành, đổi mới phương thức đào tạo, nâng cao năng lực giảng viên theo hướng “chuẩn hóa - thực chiến”.
Cùng với kỹ năng nghề, sinh viên sẽ được chú trọng rèn luyện tác phong công nghiệp, kỹ năng mềm, tinh thần khởi nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường làm việc hiện đại.
Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng khi Cà Mau hướng đến những ngành có hàm lượng công nghệ và giá trị gia tăng ngày càng cao.
Bên cạnh đào tạo, nhà trường cũng định hướng trở thành trung tâm nghiên cứu ứng dụng và chuyển giao khoa học công nghệ, tham gia giải quyết những vấn đề thực tiễn của địa phương, đồng thời mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo và tuyển dụng lao động.
Từ cuộc sáp nhập đến một sứ mệnh lớn hơn
Trước mắt, nhiệm vụ của Trường Cao đẳng Cà Mau là ổn định tổ chức, kiện toàn bộ máy, tạo sự đồng thuận trong đội ngũ và bảo đảm quyền lợi của viên chức, người lao động, người học. Nhưng về lâu dài, mục tiêu lớn hơn là xây dựng một cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao, có uy tín trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
TS. Ngô Đức Lưu cho rằng chặng đường phía trước chắc chắn còn nhiều khó khăn, song cuộc sáp nhập cũng tạo ra cơ hội để các trường tiền thân phát huy những giá trị đã được gây dựng qua nhiều năm, đồng thời hình thành một mô hình phát triển mới.
Thông điệp hành động được nhà trường xác định là: “Thực học - Thực hành - Đồng hành cùng doanh nghiệp - Bứt phá cùng Cà Mau”. Thông điệp này cũng cho thấy hướng đi mà Trường Cao đẳng Cà Mau đang lựa chọn: lấy chất lượng đào tạo làm nền tảng, lấy thực tiễn doanh nghiệp làm thước đo và lấy nhu cầu phát triển của địa phương làm định hướng.
Trong hành trình đưa Cà Mau phát triển nhanh và bền vững, nguồn nhân lực sẽ là một trong những yếu tố quyết định. Và nếu được triển khai đúng hướng, Trường Cao đẳng Cà Mau có thể trở thành một “bệ phóng” quan trọng để biến lợi thế về biển, thủy sản, năng lượng, du lịch và logistics thành năng lực cạnh tranh mới của vùng đất cực Nam.
