Nghị định 142 xác lập một hành lang pháp lý minh bạch, đảm bảo AI phát triển an toàn nhưng không kìm hãm đổi mới sáng tạo.
 |
| Trong Đạo luật AI, các ứng dụng công nghệ AI khác nhau sẽ được quản lý khác nhau tùy thuộc vào mức độ rủi ro của công nghệ đối với xã hội, luật cũng áp đặt lệnh cấm toàn diện đối với bất kỳ ứng dụng AI nào được coi là "không thể chấp nhận" về mức độ rủi ro của chúng. Về mặt này, các công ty công nghệ lớn chắc chắn sẽ nằm trong số những cái tên bị nhắm đến nhiều nhất. |
Trọng tâm: Tự phân loại rủi ro trước khi "trình làng"
Nhà cung cấp đóng vai trò then chốt khi phải tự thực hiện phân loại hệ thống AI trước khi đưa vào sử dụng. Việc phân loại dựa trên 3 cấp độ:
Rủi ro cao: Thuộc danh mục do Thủ tướng Chính phủ ban hành. Nhóm này bắt buộc phải đánh giá sự phù hợp khắt khe.
Rủi ro trung bình: Các hệ thống theo tiêu chí cụ thể của Nghị định.
Rủi ro thấp: Các hệ thống còn lại.
Đáng chú ý, Nghị định đề cao nguyên tắc "không trùng lặp". Nếu một hệ thống AI đã được kiểm định theo pháp luật chuyên ngành (như y tế, giao thông), kết quả đó sẽ được công nhận để tránh gây phiền hà cho doanh nghiệp.
Tiêu chí xác định hệ thống trí tuệ nhân tạo có rủi ro cao
 |
| Điểm mới cần lưu ý cho doanh nghiệp. |
Một là mức độ tác động: Mức độ có thể gây thiệt hại đối với tính mạng, sức khỏe, tài sản, quyền con người, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng hoặc an ninh quốc gia; mức độ tự động của hệ thống; mức độ hỗ trợ ra quyết định cuối cùng; khả năng giám sát và can thiệp của con người trong thực thi hành động;
Hai là lĩnh vực sử dụng: Triển khai trong lĩnh vực thiết yếu quy định tại khoản 2 Điều 6 của Luật Trí tuệ nhân tạo hoặc các lĩnh vực liên quan trực tiếp đến lợi ích công cộng;
Ba là phạm vi người sử dụng và quy mô ảnh hưởng: Phạm vi người sử dụng, quy mô đối tượng chịu tác động hoặc mức độ kết nối với hệ thống hạ tầng kỹ thuật quan trọng.
Cổng thông tin điện tử một cửa: "Hộ chiếu" cho hệ thống AI
Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ vận hành Cổng thông tin điện tử một cửa và Cơ sở dữ liệu quốc gia về AI.
Công cụ hỗ trợ: Cung cấp công cụ điện tử giúp doanh nghiệp tự đánh giá, phân loại AI.
Bảo mật: Miễn trừ công khai đối với các hệ thống AI phục vụ quốc phòng, an ninh và bí mật nhà nước.
Kích cầu thị trường: Ưu tiên AI trong dịch vụ công
Nghị định mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và tổ chức khoa học công nghệ thông qua các chính sách:
Ưu tiên mua sắm công: Khuyến khích các dự án chính phủ số, kinh tế số ưu tiên sử dụng sản phẩm AI nội địa.
Hạ tầng dùng chung: Tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận hạ tầng tính toán và môi trường thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox).
Kết nối cung - cầu: Bộ Khoa học và Công nghệ đóng vai trò đầu mối điều phối, công bố nhu cầu ứng dụng AI của khu vực công để doanh nghiệp "đáp lời".
Nghị định nêu rõ: Nếu bên triển khai thay đổi mục đích sử dụng hoặc tích hợp AI làm phát sinh rủi ro mới, họ phải phối hợp với nhà cung cấp để phân loại lại. Điều này giúp kiểm soát chặt chẽ vòng đời của AI, tránh việc biến tướng công nghệ gây hại cho xã hội.
