Ngành dừa Việt Nam thúc đẩy chiến lược mới để nâng tầm thương hiệu xuất khẩu

Giá dừa giảm hơn 40%, hệ quả của tăng trưởng thiếu kiểm soát

Sau giai đoạn tăng trưởng nhanh nhờ nhu cầu xuất khẩu, ngành dừa Việt Nam đang đối mặt với cú rơi giá nghiêm trọng. Từ giữa tháng 10/2025 đến nay, giá dừa tươi tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã giảm mạnh so với đầu năm. Hiện giá dừa xiêm xanh tại Vĩnh Long chỉ còn khoảng 5.000 đồng một trái, giảm hơn 40% so với đầu năm, trong khi vào cuối quý I/2025 từng vượt mức 100.000 đồng một chục (12 trái).

Theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, sự sụt giảm này không chỉ là biến động mùa vụ hay chu kỳ thị trường, mà phản ánh hệ quả của một quá trình phát triển quá nhanh và thiếu nền tảng. Hiện Việt Nam xuất khẩu tới 16 giống dừa tươi nhưng rất ít giống được đăng ký sở hữu, dẫn đến tình trạng nông dân trồng tự phát, không theo quy chuẩn, khiến chất lượng đầu ra thiếu đồng nhất. Việc phát triển ồ ạt, thiếu kiểm soát đã khiến các lô hàng xuất khẩu trở nên tạp nham, chất lượng không đều, thiếu minh bạch và giảm uy tín trên thị trường quốc tế.

Ngành dừa Việt Nam thúc đẩy chiến lược mới để nâng tầm thương hiệu xuất khẩu

Hiệp hội Dừa Việt Nam cho biết, trong hơn 600 doanh nghiệp sản xuất và kinh doanh dừa trên cả nước, nhiều đơn vị đã gặp cú sốc lớn, thậm chí phải ngừng hoạt động hoặc giải thể trong hai quý gần đây.

Ngoài yếu tố nội tại, ngành dừa Việt Nam còn chịu áp lực cạnh tranh mạnh mẽ từ Thái Lan, quốc gia đã đầu tư bài bản vào phân khúc dừa tươi cao cấp. Nhờ duy trì chất lượng ổn định và có chiến lược rõ ràng, dừa Thái Lan vẫn giữ được giá và thị phần, trong khi dừa Việt Nam lại liên tục rớt giá.

Theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, sự khác biệt cốt lõi nằm ở việc Thái Lan có định hướng phát triển cụ thể, còn Việt Nam vẫn thiếu quy hoạch tổng thể và chính sách dài hạn. Hiệp hội Dừa Việt Nam đánh giá, một trong những nguyên nhân quan trọng khiến ngành dừa mất lợi thế là việc thiếu kiểm soát chất lượng trong khâu thu mua và xuất khẩu.

Nhiều doanh nghiệp mới tham gia thị trường đã đặt lợi ích ngắn hạn lên trước, thu mua hàng tạp, không tuyển chọn kỹ, dẫn đến việc nhiều lô hàng bị đối tác quốc tế trả về. Thực trạng này làm giảm uy tín chung của dừa Việt Nam, kể cả đối với các doanh nghiệp làm ăn nghiêm túc.

Cần chiến lược mới để lấy lại niềm tin quốc tế

Trước tình trạng trên, Hiệp hội Dừa Việt Nam đang triển khai nhiều kế hoạch nhằm khắc phục hạn chế về chất lượng, trong đó tập trung xây dựng vùng giống dừa chuẩn, khuyến khích bảo tồn các giống đặc sản và hình thành chuỗi liên kết cung ứng bền vững.

Đồng thời, Hiệp hội Dừa Việt Nam hướng dẫn nông dân ghi chép nhật ký trồng trọt để minh bạch hóa quy trình canh tác; thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật sinh học dành riêng cho cây dừa. Bên cạnh đó, Hiệp hội phối hợp với các tổ chức tín dụng triển khai chương trình hỗ trợ vốn, giúp nông dân không phải bán dừa non do thiếu tiền đầu tư sản xuất.

Về lâu dài, ngành dừa Việt Nam hướng tới đa dạng hóa thị trường xuất khẩu và đẩy mạnh xúc tiến thương mại quốc tế. Tiềm năng vẫn còn lớn khi giá bán lẻ dừa tại Bắc Kinh, Thượng Hải đạt khoảng 95.000 đồng một trái, còn tại Mỹ lên tới 120.000 đồng một trái. Điều này cho thấy, nếu Việt Nam khôi phục được chất lượng và có chiến lược phát triển rõ ràng, cơ hội mở rộng thị trường vẫn rất rộng.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là hoàn thiện dự án “Bản đồ dừa Việt Nam” đã được phê duyệt từ năm 2016 nhưng chưa triển khai. Khi được thực hiện, bản đồ này sẽ giúp quy hoạch vùng trồng, xác định đặc tính từng giống dừa, cung cấp dữ liệu minh bạch cho doanh nghiệp và nhà đầu tư, qua đó hình thành chuỗi giá trị bền vững cho toàn ngành.

Theo Hiệp hội Dừa Việt Nam, việc tái cấu trúc ngành dừa theo hướng chuyên nghiệp, tiêu chuẩn hóa và minh bạch là yêu cầu cấp thiết để lấy lại niềm tin của thị trường quốc tế, khôi phục lợi thế xuất khẩu và nâng tầm thương hiệu dừa Việt Nam trên thế giới.