Kể từ đầu năm 2022, tốc độ tăng trưởng của kinh tế thế giới giảm mạnh cùng với tình trạng lạm phát liên tục gia tăng, đạt kỷ lục tại nhiều quốc gia và điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt hơn đã tạo ra nhiều cuộc tranh luận về khả năng kinh tế toàn cầu có thực sự rơi vào suy thoái hay không?
Trong báo cáo triển vọng kinh tế thế giới, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã hạ dự báo tăng trưởng GDP toàn cầu năm 2023 xuống còn 2,7%. Đây là lần thứ tư con số này bị điều chỉnh giảm xuống.
Ngân hàng Thế giới (WB) đưa ra dự báo mới nhất về tăng trưởng kinh tế toàn cầu ngày 10/1/2023. Theo đó, WB cho rằng, Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) thế giới năm 2023 sẽ tăng trưởng 1,7%, thấp hơn nhiều so với mức dự báo 3% mà WB công bố hồi tháng 6/2022.
Nếu dự báo đó được chứng minh là chính xác thì đó sẽ là mức tăng trưởng hàng năm yếu thứ ba trong 30 năm, chỉ sau những cuộc suy thoái sâu sắc do khủng hoảng tài chính năm 2008 hay đại dịch COVID-19 năm 2020.
Năm 2023, nhiều nền kinh tế sẽ có mức tăng trưởng gần bờ vực suy thoái do ảnh hưởng của tình trạng tăng lãi suất - giải pháp mà nhiều nước thực hiện để kiềm chế lạm phát, xung đột giữa Nga và Ukraine tiếp diễn, trong khi các nền kinh tế lớn của thế giới gặp nhiều khó khăn.
WB cho rằng, tốc độ tăng trưởng chậm lại hầu hết đều xảy ra ở những nền kinh tế tiên tiến, điển hình kinh tế Mỹ có thể chỉ tăng trưởng 0,5% trong năm 2023. Các quốc gia sử dụng đồng Euro có thể đối mặt với suy thoái kinh tế toàn cầu mới trong chưa đầy 3 năm sau đợt suy thoái gần đây nhất. 
Ngân hàng này nhấn mạnh: "Với điều kiện kinh tế mong manh hiện nay, bất kỳ tác động tiêu cực mới nào gia tăng như lạm phát cao hơn dự kiến cùng chính sách tăng lãi suất đột ngột để ngăn chặn lạm phát, hay sự lây lan trở lại của dịch Covid-19, đều có thể đẩy kinh tế toàn cầu rơi vào suy thoái".
Về các thị trường mới nổi và các nền kinh tế đang phát triển, WB cho rằng, năm 2023 sẽ chồng chất khó khăn khi những nước này phải chật vật đối phó với gánh nặng nợ công, đồng nội tệ suy yếu, đầu tư doanh nghiệp giảm.
Báo cáo của WB cho hay, tăng trưởng của Trung Quốc năm 2022 giảm xuống 2,7%, mức thấp thứ 2 kể từ giữa những năm 1970 cho đến năm 2020 - thời điểm Trung Quốc áp đặt các biện pháp phòng dịch Covid-19 nghiêm ngặt. WB dự báo châu Âu sẽ không tăng trưởng chút nào trong năm 2023 sau mức tăng trưởng 3,3% của năm nay; Trung Quốc sẽ tăng trưởng 4,3%, thấp hơn gần 1 điểm % so với dự báo trước đó và bằng khoảng một nửa tốc độ mà Bắc Kinh công bố vào năm 2021.
Ngân hàng trên lưu ý, một số áp lực lạm phát bắt đầu giảm dần khi năm 2022 sắp kết thúc, với giá năng lượng và giá cả hàng hóa thấp hơn, song thể chế tài chính này vẫn cảnh báo rủi ro gián đoạn nguồn cung mới vẫn ở mức cao và lạm phát kéo dài. Điều này có thể khiến các ngân hàng trung ương tiếp tục tăng lãi suất cao hơn mức hiện nay, làm trầm trọng thêm tình trạng tăng trưởng chậm của kinh tế thế giới.
WB kêu gọi tăng cường hỗ trợ từ cộng đồng quốc tế giúp các nước có thu nhập thấp đối phó với cuộc khủng hoảng lương thực và năng lượng, hỗ trợ những người phải rời bỏ nhà cửa lánh nạn do xung đột và nguy cơ khủng hoảng nợ gia tăng.
D.A (T/h)
