Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm Chủ nhật (12/4) tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz, làm leo thang căng thẳng sau khi các cuộc đàm phán kéo dài với Iran thất bại trong việc đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh, đe dọa thỏa thuận ngừng bắn mong manh kéo dài hai tuần.
Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lực lượng Mỹ sẽ bắt đầu thực hiện phong tỏa toàn bộ giao thông hàng hải ra vào các cảng của Iran lúc 10h sáng giờ miền Đông nước Mỹ (21h, giờ Việt Nam) ngày thứ Hai (13/4).
Tuyên bố của CENTCOM cũng cho biết, lệnh phong tỏa sẽ được “thực thi một cách công bằng đối với các tàu thuyền của tất cả các quốc gia ra vào các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm tất cả các cảng của Iran trên Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman” – trích từ thông cáo của tổ chức đăng tải trên mạng xã hội X. Lực lượng Mỹ sẽ không cản trở quyền tự do hàng hải đối với các tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz đến và đi từ các cảng không thuộc Iran, và thông tin bổ sung sẽ được cung cấp cho các thủy thủ đoàn thông qua một thông báo chính thức trước khi bắt đầu phong tỏa.
Thông cáo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ về việc phong toả eo biển Hormuz
Ông Trump cũng tuyên bố trên mạng xã hội Truth Social rằng Mỹ sẽ có hành động chống lại mọi tàu thuyền trên vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran, và bắt đầu phá hủy các quả thủy lôi mà ông cho rằng người Iran đã thả xuống eo biển, một điểm nghẽn đối với khoảng 20% nguồn cung năng lượng toàn cầu mà Iran đã phong tỏa.
Trích đoạn tuyên bố của ông Trump đăng tải trên mạng xã hội Truth Social
“Không ai trả phí bất hợp pháp sẽ được an toàn trên biển cả”, ông Trump viết. “Bất kỳ người Iran nào bắn vào chúng tôi, hoặc vào các tàu thuyền hòa bình, sẽ bị TIÊU DIỆT!”
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã đáp trả ông Trump bằng cảnh báo rằng các tàu quân sự tiếp cận eo biển sẽ bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn và sẽ bị xử lý nghiêm khắc và dứt khoát, nhấn mạnh nguy cơ leo thang nguy hiểm. Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Baqer Qalibaf, người dẫn đầu phái đoàn của nước này tham gia các cuộc đàm phán với Mỹ, cho biết những lời đe dọa mới của ông Trump sẽ không có tác dụng gì đối với Iran. “Nếu các ông chiến đấu, chúng tôi sẽ chiến đấu, và nếu các ông đưa ra lý lẽ, chúng tôi sẽ đối phó bằng lý lẽ,” ông nói, theo những bình luận được truyền thông nhà nước đăng tải.
Sáu tuần giao tranh giữa liên quân Mỹ-Israel và Iran đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, làm chao đảo nền kinh tế toàn cầu và đẩy giá dầu tăng vọt khi Iran ngăn chặn giao thông qua eo biển Hormuz.
Ông Trump hôm Chủ nhật cũng cho biết giá dầu và xăng ở Mỹ có thể vẫn ở mức cao cho đến cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, một sự thừa nhận hiếm hoi về những hậu quả chính trị tiềm tàng từ cuộc chiến.
Đồng đô la Mỹ đã tăng mạnh so với các đồng tiền khác trên sàn tỷ giá hối đoái vào cùng ngày, khi các nhà đầu tư tìm kiếm sự an toàn tương đối của đồng tiền này sau khi các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận, đẩy thị trường vào tuần thứ bảy đầy bất ổn.