Mưa dông cảnh báo tại 98 xã, phường: Rủi ro kinh tế không chỉ nằm ở mùa vụ

Theo cơ quan khí tượng thủy văn, mây đối lưu đã gây mưa rào, cục bộ mưa to đến rất to và dông tại 17 xã, phường. Trong vài giờ tiếp theo, vùng ảnh hưởng có khả năng mở rộng sang 81 xã, phường khác trên địa bàn tỉnh Lào Cai.

Điểm đáng chú ý dưới góc độ kinh tế không chỉ nằm ở lượng mưa, mà còn ở phạm vi cảnh báo rộng. Danh sách khu vực có nguy cơ chịu ảnh hưởng gồm nhiều địa bàn sản xuất nông nghiệp, vùng du lịch, khu vực đô thị, trung tâm thương mại và các tuyến giao thông kết nối trong tỉnh.

Khi mưa dông xuất hiện cùng thời điểm tại nhiều địa bàn, tác động có thể diễn ra theo chuỗi. Một cây đổ trên đường, một đoạn điện bị gián đoạn hay một khu vực sản xuất phải tạm dừng đều có thể kéo theo chậm vận chuyển hàng hóa, gián đoạn dịch vụ và phát sinh thêm chi phí cho người dân, doanh nghiệp.

Người dân chủ động bảo vệ nông sản trước nguy cơ mưa dông, lốc, sét và gió giật mạnh. (Ảnh minh họa: AI)

Lốc, mưa đá và gió giật mạnh thường tác động nhanh, trong phạm vi hẹp nhưng có thể gây thiệt hại lớn đối với cây trồng, vật nuôi, nhà màng, chuồng trại và các công trình phục vụ sản xuất.

Với những hộ sản xuất quy mô nhỏ, thiệt hại đôi khi chỉ xảy ra trên một diện tích không lớn nhưng lại ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn thu của cả gia đình. Cây trồng bị dập, gãy; chuồng trại tốc mái; vật tư, nông sản bị ngấm nước đều có thể làm tăng chi phí phục hồi và giảm giá trị hàng hóa.

Tuy nhiên, bản tin hiện mới phản ánh nguy cơ thời tiết. Chưa có căn cứ để xác định diện tích cây trồng, tài sản hoặc giá trị kinh tế bị ảnh hưởng. Việc lượng hóa thiệt hại chỉ có thể thực hiện sau khi mưa dông kết thúc và có số liệu kiểm tra từ từng địa bàn.

Ảnh radar thời tiết tỉnh Lào Cai lúc 13h10 ngày 23/9/2026 (Nguồn: Trung tâm Mạng lưới KTTV Quốc gia, http://hymetnet.gov.vn)

Mưa lớn và gió mạnh có khả năng làm gãy, đổ cây cối, ảnh hưởng công trình giao thông và cơ sở hạ tầng. Với một tỉnh có địa hình miền núi, khoảng cách vận chuyển xa, chỉ một điểm ách tắc cục bộ cũng có thể làm chậm thời gian lưu thông của người lao động, xe chở hàng và các hoạt động cung ứng dịch vụ.

Chi phí kinh tế trong trường hợp này không chỉ là kinh phí sửa chữa công trình. Doanh nghiệp còn có thể phải đối mặt với thời gian giao hàng kéo dài, phương tiện nằm chờ, lao động đến nơi làm việc muộn hoặc hoạt động thi công ngoài trời phải tạm dừng để bảo đảm an toàn.

Các hoạt động du lịch, chợ dân sinh, bán lẻ, xây dựng và dịch vụ vận tải cũng dễ bị ảnh hưởng trong thời gian có dông, sét. Khách hàng hạn chế đi lại, công trường giảm thời gian làm việc, hoạt động ngoài trời bị thu hẹp sẽ làm doanh thu trong ngày sụt giảm ở một số khu vực, dù mức độ có thể khác nhau.

Giá trị kinh tế của một bản tin cảnh báo sớm nằm ở khoảng thời gian để người dân và doanh nghiệp chủ động giảm thiệt hại. Việc đưa máy móc, vật tư và hàng hóa vào nơi an toàn; gia cố mái che, chuồng trại; điều chỉnh lịch vận chuyển hoặc tạm dừng công việc ngoài trời có thể hạn chế tổn thất nếu lốc, sét và mưa đá xảy ra.

Đối với doanh nghiệp, cảnh báo thời tiết cũng là thông tin phục vụ điều hành sản xuất. Một quyết định thay đổi ca làm, lùi thời điểm giao hàng hoặc kiểm tra nguồn điện dự phòng có thể phát sinh chi phí trước mắt, nhưng thường thấp hơn nhiều so với thiệt hại do tai nạn lao động, hư hỏng hàng hóa hoặc gián đoạn toàn bộ dây chuyền.

Cấp độ rủi ro thiên tai được xác định ở cấp 1, song điều đó không đồng nghĩa với việc có thể xem nhẹ các tác động cục bộ. Lốc, sét và mưa đá thường xảy ra nhanh, khó xác định chính xác điểm ảnh hưởng. Với từng hộ sản xuất hoặc cơ sở kinh doanh, một trận dông ngắn vẫn có thể để lại thiệt hại đáng kể.

Trong những giờ tới, vấn đề cần theo dõi không chỉ là lượng mưa, mà còn là khả năng xuất hiện các điểm gián đoạn về giao thông, điện, viễn thông và sản xuất. Chỉ khi có số liệu thực tế từ cơ sở mới có thể đánh giá đầy đủ tác động kinh tế của đợt mưa dông này.