Lao động mất việc và hưởng trợ cấp thất nghiệp ở TP.HCM tiếp tục tăng theo thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM. Từ đầu năm 2023 đến nay, đã có 23 doanh nghiệp thông báo cho người lao động thôi việc với tổng số lao động mất việc là 1.137 người. So với cùng kỳ năm trước, số lượng doanh nghiệp thôi việc tăng thêm 9 doanh nghiệp và số người lao động mất việc tăng đáng kể, là 1.065 người.
Trong số 23 doanh nghiệp này, có 14 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), 8 doanh nghiệp dân doanh và 1 đơn vị sự nghiệp. Việc tăng số lượng doanh nghiệp FDI thôi việc cũng cho thấy tình hình kinh tế và công nghệ đang trải qua sự thay đổi và cải cách. Tổng số tiền trợ cấp mất việc mà người lao động đã nhận được theo quy định là hơn 28 tỷ đồng.
Tuy nhiên, con số 1.137 người lao động mất việc này chưa tính đến số lượng chấm dứt hợp đồng lao động theo cơ chế thỏa thuận. Chẳng hạn, Công ty TNHH PouYuen Việt Nam đã cắt giảm hơn 8.000 người lao động do sụt giảm đơn hàng gia công xuất khẩu. Cũng có trường hợp 342 người lao động Công ty dệt kim Đông Minh mất việc vì doanh nghiệp này đã giải thể.
Bên cạnh đó, TP.HCM cũng ghi nhận 6 vụ tranh chấp lao động tập thể trong thời gian từ đầu năm đến nay, với 1.619 người lao động tham gia. Những vụ tranh chấp này xảy ra trước kỳ nghỉ Tết Nguyên đán năm 2023 và đã được giải quyết mà không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và kinh doanh của các doanh nghiệp.
Tuy có những diễn biến tích cực, nhưng TP.HCM vẫn phải đối mặt với nhiều khó khăn trong thời gian qua. Thống kê cho thấy từ đầu năm đến nay, đã có 64.860 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp được nộp tại TP.HCM, tăng 2.727 người so với cùng kỳ. Điều này cho thấy thị trường lao động vẫn đang gặp nhiều thách thức, đặc biệt là trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn chịu sự biến động.
Tuy nhiên, cũng theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM, trong 6 tháng qua, TP.HCM đã giải quyết việc làm cho 163.122 người và tạo ra 72.935 việc làm mới. Tỷ lệ giải quyết việc làm và tạo việc làm mới cũng tăng so với cùng kỳ năm 2022, lần lượt là 0,21% và 0,25%. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM đánh giá rằng thị trường lao động và việc làm của TP.HCM đang có những dấu hiệu tích cực, từng bước phục hồi. 
Trong tương lai, TP.HCM cần tiếp tục nỗ lực để giải quyết vấn đề thất nghiệp, tạo thêm việc làm và ổn định thị trường lao động. Cùng với đó, cần có sự hỗ trợ và chính sách ưu đãi hợp lý để thu hút đầu tư và khuyến khích sự phát triển của các doanh nghiệp, từ đó tạo điều kiện tốt hơn cho người lao động và nâng cao mức sống của cộng đồng.
Theo thống kê của Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM đến ngày 31.5, tổng số người lao động tham gia bảo hiểm xã hội là hơn 2,49 triệu người, chiếm 54% tổng số 4,6 triệu người trong độ tuổi lao động. Điều này cho thấy một phần quan trọng của lực lượng lao động TP.HCM đã được bảo đảm quyền lợi xã hội và bảo hiểm.
Về xuất khẩu lao động, trong 6 tháng đầu năm, đã có 3.940 lao động đi làm việc ở nước ngoài, tăng 1.009 trường hợp so với cùng kỳ năm trước. Các nước đích đến chủ yếu vẫn là những thị trường truyền thống như Nhật Bản, Đài Loan, Hàn Quốc, Đức... với các ngành nghề chế biến thực phẩm, đóng gói và điều dưỡng. Việc xuất khẩu lao động không chỉ giúp giải quyết việc làm cho người lao động mà còn góp phần đóng góp vào nguồn thu ngoại tệ và phát triển kinh tế của đất nước.
Tình hình biến động lao động hàng tháng, theo Sở Lao động - Thương binh và Xã hội TP.HCM, việc chấm dứt hợp đồng lao động theo cơ chế thỏa thuận là phổ biến và thường xuyên trong hoạt động của các doanh nghiệp. Nguyên nhân có thể là do nhu cầu thay thế lao động, hoặc người lao động có nhu cầu tìm công việc mới hoặc tạm nghỉ. Tuy nhiên, không có quy định bắt buộc doanh nghiệp phải báo cáo về TP.HCM trong trường hợp này.
Tuy vậy, doanh nghiệp vẫn phải thông báo về tình hình biến động lao động (nếu có) theo Thông tư 28 của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, trước ngày 3 hàng tháng, gửi qua email của Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP.HCM (thongbaovb@vieclamhcm.net). Trong trường hợp giảm hơn 50 lao động, doanh nghiệp cần báo cáo ngay để Trung tâm Dịch vụ Việc làm TP.HCM có thể tư vấn và hỗ trợ kịp thời về việc làm và chính sách thất nghiệp. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều doanh nghiệp không quan tâm và không gửi báo cáo theo quy định. Vì vậy, gần đây, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội đã gửi văn bản khẩn, đề nghị các đơn vị, doanh nghiệp trên địa bàn TP.HCM tuân thủ nghiêm túc quy định này. Điều này nhằm tạo sự minh bạch và đảm bảo quyền lợi của người lao động trong quá trình làm việc.
Bảo Anh
