Hà Nội định hình 9 trục không gian, mở “xương sống” phát triển 100 năm

Phối cảnh nút giao gồm đường cao tốc, hầm chui, đường sắt, đường dẫn trên cao vành đai 3,5 với đại lộ Thăng Long.

Từ 5 trục lên 9 trục: Tái thiết cấu trúc đô thị Thủ đô

HĐND TP Hà Nội vừa thông qua nội dung chính Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm, trong đó nổi bật là định hướng 9 trục không gian – hành lang phát triển đóng vai trò “xương sống” cho tăng trưởng đô thị, kinh tế và liên kết vùng.

Nếu quy hoạch chung năm 2024 mới xác định 5 trục chính, lần này thành phố bổ sung thêm 4 trục mới, hoàn thiện mạng lưới phát triển theo hướng đa cực, giảm phụ thuộc vào khu vực lõi lịch sử.

Cách tiếp cận mới cho thấy Hà Nội không còn phát triển dàn trải, mà chuyển sang tổ chức đô thị theo hành lang giao thông, nơi hạ tầng đi trước, không gian đô thị và hoạt động kinh tế hình thành sau.

Giới quy hoạch nhận định, mô hình này giúp giảm ùn tắc và quá tải nội đô; mở rộng không gian phát triển sang các cửa ngõ; thu hút công nghiệp, dịch vụ, logistics ra ngoài trung tâm; tăng liên kết với Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Phòng, Phú Thọ, Ninh Bình.

9 trục phát triển: Mỗi trục một “vai”

Nhật Tân – Nội Bài: Trục xương sống phía Bắc, phát triển đô thị sân bay, trung tâm hội nhập quốc tế, dịch vụ cao cấp gắn với cảng hàng không Nội Bài.

Hồ Tây – Cổ Loa – sân bay Gia Bình: Hành lang tài chính – công nghệ – đô thị sáng tạo, kết nối Bắc Ninh và tam giác kinh tế Hà Nội – Hải Phòng – Quảng Ninh.

Quốc lộ 5 / cao tốc Hà Nội – Hải Phòng: Trục thương mại – logistics thông minh, cửa ngõ ra biển và cảng quốc tế.

Quốc lộ 1 / Pháp Vân – Cầu Giẽ: Hành lang công nghiệp hỗ trợ – vận tải đa phương thức, kết nối mạng lưới kinh tế quốc gia phía Nam.

Quốc lộ 21B – 21C: “Hành lang kép”: vừa giảm tải logistics, vừa phát triển không gian xanh – văn hóa – du lịch di sản Mỹ Đình – Ba Sao – Hương Tích – Bái Đính.

Quốc lộ 6 / Hà Đông – Xuân Mai: Chuỗi đô thị sinh thái vệ tinh, kết nối cửa ngõ Tây Bắc.

Đại lộ Thăng Long / Hồ Tây – Ba Vì: Trục kinh tế tri thức – công nghệ cao, gắn Hòa Lạc, Đại học Quốc gia, khu nghiên cứu khoa học, đồng thời giữ vai trò cảnh quan – văn hóa xứ Đoài.

Quốc lộ 32 / Tây Thăng Long: Phát triển dịch vụ – du lịch – văn hóa lịch sử, kết nối Sơn Tây, Phú Thọ.

Đại lộ cảnh quan sông Hồng: Trục không gian xanh trung tâm, phát triển sáng tạo, văn hóa, biểu tượng “Hà Nội Văn hiến – Bản sắc – Sáng tạo”.

6 vành đai: Khung xương liên kết vùng

Song song 9 trục dọc – ngang, Hà Nội xây dựng 6 vành đai phát triển, hình thành cấu trúc đô thị đa tầng.

Nhóm lõi lịch sử (Vành đai 1, 2, 2.5): Bảo tồn phố cổ, Hồ Gươm, Hồ Tây, Văn Miếu, Cổ Loa sẽ hạn chế xe cá nhân, ưu tiên không gian công cộng, di sản.

Nhóm tái cấu trúc (Vành đai 3, 3.5): Phát triển đô thị nén, TOD quanh ga metro sẽ khai thác không gian ngầm (bãi xe, thương mại) và giảm áp lực vào trung tâm.

Nhóm động lực mới (Vành đai 4, 4.5, 5): Hình thành cụm đô thị – logistics hiện đại liên kết Hưng Yên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Phú Thọ, Thái Nguyên, Ninh Bình. Nhóm vành đai này đóng vai trò “vòng cung kinh tế” vùng Thủ đô.

Theo các chuyên gia, quy hoạch lần này không chỉ mở rộng địa giới đô thị, mà còn định hình triết lý phát triển mới: Hà Nội sẽ là hệ thống nhiều trung tâm, mỗi khu vực có chức năng riêng như tài chính, công nghệ, logistics, sinh thái, văn hóa. Điều này giúp Thủ đô vừa bảo tồn lõi di sản nghìn năm, vừa mở không gian tăng trưởng dài hạn.

Nếu được triển khai đồng bộ, 9 trục và 6 vành đai sẽ trở thành “bản đồ khung” để Hà Nội bước vào giai đoạn phát triển mới: hiện đại hơn, xanh hơn và kết nối mạnh mẽ hơn với toàn vùng Bắc Bộ.