Diễn biến phức tạp, nổi lên thủ đoạn lợi dụng thương mại điện tử
Theo đánh giá của cơ quan Hải quan, tình hình buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026 tiếp tục diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng trên các tuyến biển và biên giới đường bộ, dù chưa hình thành các điểm nóng.
Các hành vi vi phạm chủ yếu gồm buôn bán, vận chuyển hàng cấm; khai báo sai quy định hải quan. Mặt hàng vi phạm tập trung vào nhóm có giá trị cao, nhu cầu tiêu thụ lớn trong dịp Tết như ma túy, pháo nổ, rượu ngoại, thuốc lá, thực phẩm, bánh kẹo, thực phẩm chức năng và hàng giả mạo nhãn hiệu.
 |
Đáng chú ý, các đối tượng ngày càng lợi dụng mạnh mẽ nền tảng thương mại điện tử và mạng xã hội như Shopee, Lazada, Facebook, TikTok… kết hợp với dịch vụ bưu chính, chuyển phát nhanh để buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, hàng không rõ nguồn gốc với phương thức ngày càng tinh vi, khó kiểm soát.
Triển khai cao điểm đồng bộ, kiểm soát chặt các tuyến trọng điểm
Trước tình hình đó, lực lượng Hải quan đã chủ động xây dựng và triển khai Kế hoạch cao điểm theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 389 Quốc gia và Bộ Tài chính, đồng thời ban hành kế hoạch riêng để chỉ đạo toàn ngành thực hiện quyết liệt.
 |
Các đơn vị đã tăng cường bố trí lực lượng, phương tiện, tổ chức tuần tra, kiểm soát chặt chẽ tại các tuyến, địa bàn trọng điểm gồm cửa khẩu đường bộ, đường biển, đường hàng không, đường sắt, đường sông, các đường mòn, lối mở và khu vực tập kết hàng hóa gần biên giới.
Trọng tâm kiểm soát tập trung vào hàng cấm, hàng nhập lậu, hàng có thuế suất cao và các mặt hàng thiết yếu phục vụ tiêu dùng dịp cuối năm. Việc triển khai bảo đảm đúng quy định pháp luật, đồng thời tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp của doanh nghiệp.
Trong thời gian từ 15/10/2025 đến 15/3/2026, toàn ngành Hải quan đã phát hiện, bắt giữ và xử lý 8.879 vụ vi phạm, với trị giá hàng hóa vi phạm ước tính khoảng 8.041 tỷ đồng.
Trong đó: 83 vụ có dấu hiệu hình sự (chiếm 0,93%); 8.796 vụ vi phạm hành chính.
 |
| Cao điểm chống buôn lậu Tết 2026 của lực lượng Hải quan: Xử lý gần 8.900 vụ vi phạm |
Cơ quan Hải quan đã khởi tố 10 vụ, chuyển kiến nghị khởi tố 55 vụ và đang tiếp tục điều tra 18 vụ có dấu hiệu hình sự.
Các hành vi vi phạm hành chính chủ yếu là khai sai quy định hải quan (chiếm 63,7%) và vi phạm về thời hạn (23,2%). Vi phạm liên quan hàng giả, sở hữu trí tuệ chiếm tỷ lệ thấp nhưng có xu hướng gia tăng về mức độ tinh vi.
Phân theo địa bàn, tuyến biển tiếp tục là “điểm nóng” với 4.956 vụ, chiếm 55,8% tổng số vụ. Các vi phạm chủ yếu liên quan đến khai báo sai, vi phạm nhãn hàng hóa, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và nhập khẩu hàng không đủ điều kiện tiêu chuẩn.
 |
Trên tuyến đường bộ, phát hiện 2.569 vụ (28,9%), tập trung tại các tuyến biên giới Việt – Trung, Việt – Campuchia. Thủ đoạn phổ biến là cất giấu, trà trộn hàng hóa trong hành lý, lợi dụng chính sách ưu đãi cư dân biên giới để vận chuyển trái phép.
Tuyến hàng không ghi nhận 423 vụ (4,76%), trong khi tuyến chuyển phát nhanh, bưu điện phát hiện 703 vụ (7,92%), cho thấy xu hướng gia tăng vi phạm qua các kênh vận chuyển hiện đại.
Đáng chú ý, hoạt động vận chuyển ma túy qua đường hàng không tiếp tục diễn biến phức tạp, với thủ đoạn cất giấu tinh vi trong hàng hóa như mỹ phẩm, thực phẩm. Tình trạng vận chuyển trái phép vàng cũng gia tăng do chênh lệch giá trong nước và quốc tế.
 |
Trong cao điểm, lực lượng Hải quan đã chủ trì và phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ 85 vụ/140 đối tượng liên quan đến ma túy, thu giữ hơn 605 kg ma túy các loại.
Công tác phối hợp giữa Hải quan với Công an, Bộ đội Biên phòng, Cảnh sát biển được tăng cường, góp phần nâng cao hiệu quả phát hiện, xử lý các vụ việc phức tạp. Tổng cộng, các lực lượng đã phối hợp xử lý 356 vụ với 420 đối tượng, trị giá hàng hóa vi phạm khoảng 90 tỷ đồng.
Từ nay đến hết năm 2026, lực lượng Hải quan xác định tiếp tục triển khai quyết liệt các chỉ đạo của Chính phủ và Ban Chỉ đạo 389, đồng thời tập trung vào các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Tăng cường kiểm soát tại các tuyến, địa bàn và loại hình có rủi ro cao; Đẩy mạnh đấu tranh phòng, chống tội phạm ma túy; Ứng dụng công nghệ, thiết bị hiện đại trong giám sát, kiểm tra; Nâng cao hiệu quả thu thập, phân tích thông tin; Tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế; Đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức pháp luật; Sử dụng hiệu quả trang thiết bị kiểm soát hải quan.
