Lào Cai chật vật xóa đói giảm nghèo sau bão

Khó càng thêm khó

Lào Cai đang đối mặt với nhiều thách thức trong nỗ lực giảm nghèo và phát triển kinh tế, đặc biệt ở các huyện nghèo nằm trong Chương trình 30a của Chính phủ. Với 4 trong 9 huyện thuộc diện nghèo, tỉnh phải đối mặt với những khó khăn lớn về cân đối ngân sách, khi đầu tư phát triển chủ yếu dựa vào sự hỗ trợ từ Trung ương. Bà Nguyễn Thị Hải Anh, Giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Lào Cai, nhấn mạnh rằng, việc giảm nghèo cần được gắn liền với tăng trưởng kinh tế, đồng thời phải thực hiện các tiến bộ và đảm bảo công bằng xã hội. Điều này đòi hỏi phải xây dựng hệ thống an sinh xã hội bền vững, đảm bảo phúc lợi và cung cấp các dịch vụ công thiết yếu cho người dân, đặc biệt là tại các khu vực khó khăn.

Mặc dù có nhiều nỗ lực, công tác giảm nghèo tại Lào Cai vẫn còn gặp rất nhiều thách thức. Địa phương này vẫn là một trong những tỉnh nghèo của cả nước, với các hộ nghèo chủ yếu tập trung tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Những khu vực này không chỉ thiếu việc làm, điều kiện sống khó khăn mà còn tiềm ẩn nguy cơ tái nghèo do thiên tai thường xuyên xảy ra, làm cho việc thoát nghèo trở nên phức tạp và bấp bênh.

Nhiều người dân tại Lào Cai có hoàn cảnh khó khăn.

Năm 2024, tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh đạt trên 4%, trong đó các huyện nghèo phải giảm từ 7,6% trở lên. Đối với đồng bào dân tộc thiểu số, tỷ lệ hộ nghèo cần giảm ít nhất 6%. Tỉnh cũng phấn đấu nâng thu nhập bình quân đầu người lên mức 104 triệu đồng/năm, riêng các huyện nghèo đạt trên 44,6 triệu đồng/năm.

Để đạt được những mục tiêu này, Lào Cai dự kiến giảm trên 9.000 hộ nghèo và cận nghèo so với năm 2023 theo chuẩn nghèo đa chiều quốc gia. Tỉnh cũng đặt ra kế hoạch đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng kinh tế - xã hội liên kết vùng, đồng thời xây dựng và nhân rộng trên 25 mô hình giảm nghèo. Hơn 100 dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và khởi nghiệp sẽ được triển khai nhằm tạo sinh kế và việc làm bền vững cho người dân. Đặc biệt, hơn 80% người có khả năng lao động thuộc hộ nghèo sẽ được hỗ trợ nâng cao năng lực sản xuất nông, lâm nghiệp thông qua việc đổi mới phương thức và kỹ thuật sản xuất.

Khung cảnh tan hoang do hậu quả cơn bão số 3.

Tỉnh cũng tập trung vào hỗ trợ người lao động nghèo tiếp cận thị trường việc làm. Tối thiểu 200 lao động từ các huyện nghèo sẽ được hỗ trợ đào tạo nghề, trong đó có khoảng 120 người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, giúp nâng cao thu nhập và thoát nghèo. Ngoài ra, tỉnh cũng chú trọng đến sức khỏe cộng đồng khi đảm bảo 100% người thuộc hộ nghèo và cận nghèo tham gia bảo hiểm y tế, đồng thời giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng thấp còi ở trẻ em dưới 16 tuổi tại các huyện nghèo xuống dưới 27,2%.

Tuy nhiên, mọi nỗ lực của Lào Cai đang phải đối mặt với nhiều khó khăn do thiên tai gây ra. Bão số 3 vừa qua đã khiến Lào Cai chịu thiệt hại nặng nề, làm chết, mất tích và bị thương 201 người, phá hủy hơn 7.000 ngôi nhà và gây thiệt hại lớn về mùa màng, gia súc và thủy sản. Hạ tầng giao thông, nhất là tại các vùng sâu, vùng xa, cũng bị ảnh hưởng nghiêm trọng, khiến cho việc cứu hộ, cứu nạn gặp nhiều trở ngại. Đặc biệt, những thiệt hại này tập trung chủ yếu tại các khu vực đồng bào dân tộc thiểu số, nơi địa hình phức tạp và cơ sở hạ tầng chưa phát triển.

Cùng người dân vực dậy sau bão

Ngày 3/10, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã chủ trì hội nghị trực tuyến nhằm đôn đốc các địa phương đẩy nhanh tiến độ triển khai Dự án 5, hỗ trợ nhà ở cho các hộ nghèo và cận nghèo thuộc các huyện nghèo trong Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững.

Tại điểm cầu Lào Cai, hội nghị có sự tham gia của lãnh đạo các sở Xây dựng, Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài chính, cùng đại diện các huyện đang triển khai dự án.

Điểm cầu Lào Cai, hội nghị có sự tham gia của lãnh đạo các sở Xây dựng, Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài chính, cùng đại diện các huyện đang triển khai dự án.

Theo báo cáo từ Bộ Xây dựng, trong 9 tháng đầu năm 2024, các tỉnh đã hỗ trợ khoảng 17.000 hộ, đạt 53% kế hoạch năm (32.123 hộ). Về mặt tài chính, vốn ngân sách Trung ương đã giải ngân khoảng 449,35 tỷ đồng, đạt 34,4% kế hoạch; trong khi vốn ngân sách địa phương chỉ mới giải ngân được khoảng 18,4 tỷ đồng. Các tỉnh như Khánh Hòa, Hà Giang, Quảng Ngãi, Ninh Thuận và Yên Bái đang thực hiện tốt công tác giải ngân, trong khi một số tỉnh như Lạng Sơn, Thanh Hóa, Bắc Kạn và Lai Châu lại có tỷ lệ giải ngân thấp.

Tính từ khi bắt đầu triển khai Chương trình, các địa phương đã hỗ trợ được 43.754 hộ, đạt 47,5% so với đề án của các tỉnh và 34,51% so với kế hoạch giai đoạn 2022-2025 của Chương trình mục tiêu quốc gia.

Riêng tại Lào Cai, từ đầu năm đến nay, tỉnh đã xây dựng mới và sửa chữa 2.133 ngôi nhà cho các hộ nghèo và cận nghèo, bao gồm 1.552 nhà xây mới và 581 nhà sửa chữa. Tính đến thời điểm hiện tại, tỉnh đã giải ngân 45,8 tỷ đồng từ vốn Trung ương và 3,7 tỷ đồng từ nguồn vốn đối ứng của địa phương, đạt 77,2% so với nguồn vốn Trung ương cấp cho năm 2024. Tỉnh Lào Cai đặt mục tiêu hoàn thành giải ngân toàn bộ vốn Trung ương trước tháng 11/2024.

Lễ khởi công khu tái định cư Làng Nủ.

Tỉnh ủy Lào Cai đã ban hành Nghị quyết số 50-NQ/TU vào ngày 3/7/2024 nhằm hỗ trợ xây dựng nhà ở cho hộ gia đình có công với cách mạng, thân nhân liệt sĩ, cùng các hộ nghèo, cận nghèo đến năm 2025. Nghị quyết kêu gọi huy động mọi nguồn lực từ Trung ương, địa phương, các doanh nghiệp, tổ chức và người dân để tham gia vào chương trình hỗ trợ này.

Tuy nhiên, các khó khăn vẫn tồn tại, bao gồm kinh phí hỗ trợ còn thấp, chỉ đạt khoảng 40-50% chi phí xây dựng đối với các hộ làm nhà mới. Đồng thời, nhiều hộ nghèo, cận nghèo gặp khó khăn trong việc bố trí kinh phí đối ứng hoặc không thể vay thêm vốn do còn dư nợ tại ngân hàng chính sách.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh rằng, hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo, cận nghèo không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Tuy nhiên, khối lượng công việc còn rất lớn và thời gian hoàn thành chương trình không còn nhiều. Do đó, ông kêu gọi các địa phương cần chủ động, linh hoạt hơn trong việc thực hiện chương trình, đồng thời chia sẻ với những khó khăn mà các địa phương đang gặp phải, như việc thay đổi đối tượng thụ hưởng, khó khăn về pháp lý đất đai và mức hỗ trợ từ Nhà nước còn thấp.

Thứ trưởng cũng đề nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ phân bổ nguồn vốn, huy động thêm nguồn lực xã hội từ các tổ chức và doanh nghiệp. Bên cạnh đó, các địa phương cần ưu tiên hỗ trợ hộ nghèo và cận nghèo, rà soát kỹ lưỡng các nguồn lực để sử dụng hiệu quả, cũng như giải quyết nhanh chóng các thủ tục về đất đai để đảm bảo các hộ nghèo được thụ hưởng chính sách.