Thứ ba 17/11/2026 15:56
Hotline: 024.355.63.010
Email: banbientap.dnhn@gmail.com
Kinh doanh

Kinh tế Việt Nam sắp tới ra sao?

12/10/2020 00:00
Khi hàng loạt lĩnh vực đóng băng, chính sách giảm sốc của Chính phủ chưa đi vào cuộc sống, bức tranh kinh tế dự báo "tối" hơn nhiều quý I.

'Kịch bản nào cũng khó'

GDP quý I chỉ tăng 3,82%, thấp nhất 11 năm. Việc GDP tăng được, theo PGS. TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo – Trưởng khoa Tài chính thuộc Đại học Kinh tế TP HCM, do thừa hưởng phần nào động lực tăng trưởng của giai đoạn trước Tết.

Tăng trưởng GDP quý I 2010 - 2020

Nhưng khi Việt Nam bước vào giai đoạn ba của cuộc chiến chống dịch với những biện pháp phong toả, nhiều lĩnh vực đóng băng, việc tăng trưởng sẽ khó khăn hơn rất nhiều. Bên cạnh lý do các động lực kinh tế suy yếu, việc các gói hỗ trợ kinh tế có độ trễ cũng sẽ khiến tình hình quý II khó khăn hơn. "Nửa cuối quý II sẽ chứng kiến hệ luỵ của những tác động này đi vào cuộc sống", ông Bảo nói với VnExpress.

PGS. TS Tô Trung Thành - Trưởng phòng Quản lý Khoa học thuộc Trường Đại học Kinh tế Quốc dân – cho biết, nếu dịch chỉ kéo dài 2-3 tháng, nhiều doanh nghiệp nhỏ ngừng hoạt động, các doanh nghiệp lớn vẫn có thể trả người lao động có hợp đồng lương tối thiểu. Nhưng khi dịch kéo dài hơn, nền kinh tế sẽ lún sâu vào vòng xoáy suy giảm tổng cung và tổng cầu và khả năng cao rơi vào suy thoái.

Giao lộ tại TP HCM vắng lặng trong thời gian thực hiện cách ly xã hội. Ảnh: Như Quỳnh.

Giao lộ tại TP HCM vắng lặng trong thời gian thực hiện cách ly xã hội. Ảnh: Như Quỳnh.

Những doanh nghiệp có tiềm lực tài chính yếu buộc phải ngừng hoạt động và sa thải nhân viên. Lực lượng lao động không có việc làm này sẽ khiến cầu trong nền kinh tế sụt giảm tiếp, kéo theo các doanh nghiệp trong các ngành khác bị ảnh hưởng theo.

"Nếu vậy lại kéo theo nợ xấu trong hệ thống ngân hàng tăng, ảnh hưởng đến khả năng cung ứng vốn cho những ngành khác", ông Thành phân tích.

Theo nghiên cứu của nhóm chuyên gia thuộc trường Đại học Kinh tế quốc dân, nếu dịch kéo dài đến hết tháng 6, tăng trưởng GDP quý II dự báo giảm khoảng 2% so với cùng kỳ, thậm chí suy thoái nếu xảy ra kịch bản xấu.

Giá trị xuất khẩu của Việt Nam ước giảm 25% trong quý II và thu hẹp đà giảm về15% trong các quý sau của năm 2020. Tương tự, giá trị thương mại nội địa cũng sụt giảm 30%. Lĩnh vực du lịch, khách sạn sẽ chịu ảnh hưởng lớn khi dự kiến giảm 30-40% về lượng khách, doanh thu cũng ước giảm 40%, số lượng việc làm giảm 30-40%. Lĩnh vực thương mại dịch vụ sẽ chứng kiến sự thay đổi khi dịch vụ y tế, dịch vụ thiết yếu tăng trưởng 25-40%, còn dịch vụ phụ trợ giảm 20-40%.

Trong 510 doanh nghiệp tham gia khảo sát của nhóm nghiên cứu này, chỉ 14,9% nói đủ sức duy trì hoạt động nếu tháng 6 hết dịch. Còn lại, 46,6% buộc phải tiếp tục cắt giảm qui mô, 32,4% sẽ dừng hoạt động và 6,1% doanh nghiệp đứng trên bờ vực phá sản. Tỷ lệ doanh nghiệp có khả năng phá sản sẽ tăng gấp ba nếu dịch kéo dài đến hết tháng 9 và gấp sáu nếu dịch kéo dài đến hết năm nay.

Dự báo tăng trưởng GDP Việt Nam năm 2020 Đơn vị:

Viện Nghiên cứu kinh tế và chính sách (VEPR) thì dự báo quý II, dù ở kịch bản nào, cũng tăng trưởng âm. Nếu dịch trong nước được khống chế hoàn toàn giữa tháng 5 và các hoạt động kinh tế dần trở lại bình thường thì tăng trưởng GDP quý II vẫn âm 3,3%. Ở hai kịch bản còn lại, tác động xấu nhất của Covid-19 với nền kinh tế sẽ xuất hiện trong quý II, III, thì tăng trưởng GDP quý II sẽ âm 4,9-5,1%.

Lĩnh vực chịu ảnh hưởng lớn nhất gồm: vận tải & kho bãi, dịch vụ lưu trú & ăn uống, nghệ thuật & giải trí với tốc độ tăng trưởng ước giảm 20-50%, thậm chí 25-70%. Còn lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản đảo chiều từ dương yếu trong quý I sang tăng trưởng âm bắt đầu từ quý II do tốc độ tăng trưởng giảm 1-5%. Tương tự, ngành khai khoáng được VEPR dự báo tăng trưởng âm tới cuối năm 2020. Còn ngành chế biến, chế tạo sẽ kéo dài mức tăng trưởng âm tới hết quý III.

Điểm sáng trong bức tranh kinh tế quý II xuất hiện ở nhóm lĩnh vực y tế, truyền thông, tài chính, ngân hàng, bảo hiểm do gia tăng các hoạt động liên quan đến phòng chống dịch, theo VEPR.

‘Trạng thái bình thường mới’

Việt Nam là một nền kinh tế mở, nhỏ, chủ yếu là gia công và chế biến nên dễ bị tổn thương do phụ thuộc rất lớn vào các đối tác thương mại và đầu tư quốc tế. Vì vậy, PGS. TS Nguyễn Khắc Quốc Bảo cho rằng, khả năng phục hồi lại phụ thuộc vào các doanh nghiệp của quốc gia đối tác và môi trường toàn cầu. Nhưng sau mỗi cuộc khủng hoảng, các công ty đa quốc gia thường có xu hướng thu hẹp lại, co cụm, thậm chí là tái cấu trúc nên dễ xảy ra hiện tượng thoái vốn.

"Nếu điều này diễn ra, ngay cả khi chống dịch thành công, nền kinh tế sẽ quay lại với một trạng thái nhưng không còn giống như trước đây, tạm gọi là trạng thái bình thường mới", ông Bảo nói.

"Trạng thái bình thường mới" theo ông Bảo là việc mỗi cá nhân, tổ chức buộc phải hoạt động chậm lại, tự thay đổi trước hoàn cảnh mới khắc nghiệt hơn. Nếu họ có thể thích nghi, tìm ra các mô hình hoạt động hiệu quả hơn thì sẽ chuyển tổ chức của mình sang một hình thái mới. Khi điều này diễn ra trên bình diện rộng sẽ tạo ra tác động lan toả và cộng hưởng làm thay đổi cấu trúc của cả nền kinh tế.

TS Vũ Thành Tự Anh - Giám đốc Trường Chính sách Công và Quản lý Fulbright - cho biết, một nghịch lý xảy ra trong quý I là tăng trưởng GDP giảm nhưng CPI đạt mức cao nhất 5 năm. Nguyên nhân do giá lương thực, thực phẩm - nhóm hàng chiếm tỷ trọng lớn nhất trong giỏ hàng tính CPI - tăng nhanh đã đẩy mặt bằng giá lên cao

Theo ông Tự Anh, khi năng lực sản xuất các mặt hàng nêu trên bị hạn chế do sự đứt gãy, chậm trễ của các chuỗi cung ứng toàn cầu, sẽ dẫn tới năng lực cung ứng hàng hoá sụt giảm, khiến giá trị hàng hoá tăng lên.

Ông dự báo, nếu Chính phủ không duy trì năng lực sản xuất của một số hàng hoá thiết yếu thì ngay khi dịch qua đi, người nghèo sẽ phải đối mặt với sức ép giá hàng hoá tăng gấp vài lần, tương tự tình huống từng xảy ra tại Vũ Hán.

Còn ông Tô Trung Thành tỏ ra băn khoăn khi chi phí phòng chống dịch và tổng giá trị các gói hỗ trợ ngắn hạn của Chính phủ đang gia tăng nhanh, trong khi ngân sách gặp khó khăn do nguồn thu giảm, khiến các nguồn lực cho đầu tư phát triển sụt theo. Bên cạnh đó, vốn con người cũng bị suy giảm mạnh cho bệnh tật, chất lượng giáo dục suy giảm. Từ đó, tăng trưởng dài hạn của nền kinh tế sẽ chịu ảnh hưởng.

Cơ hội cho tất cả 'tái cấu trúc'

Khi thị trường xuất khẩu gặp khó, nông dân miền Tây học cách sử dụng công cụ marketing và bán hàng trực tuyến để tìm đầu ra cho nông. Theo chuyên gia Bảo, câu chuyện này cho thấy, dù muốn hay không, người nông dân cũng buộc phải đổi mới, khắc phục những hạn chế trước đây.

Tương tự, PGS. TS Nguyễn Đức Thành cho rằng, Covid-19 sẽ khiến những doanh nghiệp hoạt động theo phương thức truyền thống - tiếp xúc trực tiếp với đối tác, người tiêu dùng chịu tác động lớn. Ngược lại, những doanh nghiệp đã sở hữu nền tảng bán hàng, giao dịch trực tuyến sẽ vươn lên.

Từ bước chuyển mình của Alibaba khi SARS bùng phát năm 2003, có thể khẳng định kinh tế số sẽ giảm thiểu tối đa chi phí mặt bằng, hàng tồn kho – những vấn đề lớn của doanh nghiệp hiện nay và trở thành xu thế của kinh tế thế giới.

"Đây là cơ hội để Việt Nam ươm mầm các startup trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ, thương mại điện tử", ông Thành chia sẻ.

Ông Tô Trung Thành cũng đề xuất một số ngành có thể sớm tận dụng lợi thế của công nghệ số để tạo nên thay đổi lớn về sản lượng, năng suất như công nghệ thông tin và truyền thông, công nghiệp chế biến chế tạo, vận tải - logistic, tài chính - ngân hàng.

Hoàng Thắng

Tin bài khác
Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Doanh nghiệp dệt may trước bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng FTA

Dù sở hữu mạng lưới 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), ngành dệt may Việt Nam vẫn đối mặt bài toán tự chủ nguyên liệu để tận dụng ưu đãi thuế quan và nâng giá trị xuất khẩu.
Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu và gia vị Việt Nam hướng tới mốc 2,4 tỷ USD năm 2026

Xuất khẩu hồ tiêu, quế và hoa hồi tăng trưởng tích cực, tạo động lực để ngành gia vị Việt Nam hướng tới kim ngạch 2,4 tỷ USD trong năm 2026.
Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Đề xuất làm rõ chứng từ thanh toán khi doanh nghiệp mua hàng từ hộ kinh doanh

Dự thảo sửa đổi quy định về thuế thu nhập doanh nghiệp đang được hoàn thiện theo hướng làm rõ điều kiện chứng từ đối với hàng hóa, dịch vụ mua từ hộ kinh doanh và cá nhân. Đáng chú ý là yêu cầu thanh toán không dùng tiền mặt đối với một số giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.
Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Cảng Liên Chiểu 45.268 tỷ đồng sẽ mở thêm không gian kinh tế nào cho Đà Nẵng?

Với tổng vốn dự kiến 45.268 tỷ đồng, 8 bến container và công suất thiết kế 5,7 triệu TEU mỗi năm, Bến cảng container Liên Chiểu không chỉ bổ sung năng lực cảng biển cho Đà Nẵng. Giá trị lớn hơn được kỳ vọng nằm ở khả năng kéo dòng hàng, giảm chi phí logistics và hình thành thêm các hoạt động kinh tế phía sau cảng.
Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

Công nghiệp văn hóa TP. Hồ Chí Minh: Doanh nghiệp trước cơ hội thị trường mới

TP. Hồ Chí Minh xác định điện ảnh, nghệ thuật biểu diễn, quảng cáo, du lịch văn hóa và xuất bản là 5 lĩnh vực ưu tiên giai đoạn 2026-2030, hướng tới đưa công nghiệp văn hóa đóng góp 7,2% GRDP vào năm 2030. Trong đó, điện ảnh hiện đạt doanh thu khoảng 500 triệu USD mỗi năm, chiếm khoảng 40% thị phần cả nước.
Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Đưa thương mại điện tử về xã: Từ tháo gỡ điểm nghẽn đến phát triển bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở, cần phát huy vai trò chủ động của chính quyền địa phương, kết nối nguồn lực và nâng cao năng lực tự kinh doanh của người dân.
Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Phát triển xã thương mại điện tử: Từ lợi thế địa phương đến hệ sinh thái kinh doanh bền vững

Để thương mại điện tử thực sự trở thành động lực tăng trưởng từ cơ sở, các địa phương cần xác định sản phẩm chủ lực, nâng cao năng lực kinh doanh số, đồng thời tháo gỡ những điểm nghẽn về nguồn hàng, chi phí vận hành, logistics và niềm tin của người tiêu dùng.
Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản Đắk Lắk xuất khẩu chính ngạch sang Hoa Kỳ

Một doanh nghiệp tại Đắk Lắk vừa xuất khẩu chính ngạch hơn 3,4 tấn cà phê đặc sản thành phẩm sang Hoa Kỳ. Quy mô lô hàng chưa lớn, song cho thấy hướng đi nâng giá trị cà phê thông qua chế biến, tiêu chuẩn chất lượng và tiếp cận trực tiếp các thị trường có yêu cầu cao.
Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Minh bạch dòng tiền để mở cơ hội vay vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dữ liệu tài chính minh bạch và hồ sơ tín nhiệm được chuẩn hóa đang được đặt vào trọng tâm kết nối vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đại diện NHNN và Công ty Cổ phần Xếp hạng tín nhiệm Thiên Minh cùng nhấn mạnh yêu cầu nâng chất lượng thông tin, giúp ngân hàng đánh giá khả năng trả nợ và doanh nghiệp giảm trở ngại khi tiếp cận tín dụng.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026: Mở rộng thị trường từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”.
Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026: Tạo động lực tăng trưởng từ cơ sở

Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026: Tạo động lực tăng trưởng từ cơ sở

Chiều 11/11/2026, Bộ Công Thương sẽ tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”, nhằm thúc đẩy thương mại điện tử phát triển sâu rộng đến cấp xã, mở rộng thị trường và tạo động lực tăng trưởng kinh tế từ cơ sở.
Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Giải pháp năng lượng xanh, tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp

Tạp chí Doanh nghiệp và Hội nhập phối hợp cùng Huawei Digital Power và Hoa Nam Energy đồng tổ chức hội thảo “Giải pháp năng lượng xanh và tối ưu chi phí doanh nghiệp công nghiệp tại TP. Hồ Chí Minh”, nhằm kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, giải pháp công nghệ và các đối tác trong hành trình chuyển đổi xanh.
Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Vistage China 2026 CEO Summit: Tư duy mới trước những chuyển dịch toàn cầu

Với chủ đề “Flourish – New World, New Logic, New Choices” (Phát triển thịnh vượng – Thế giới mới, Tư duy mới, Lựa chọn mới), Hội nghị Vistage China 2026 CEO Summit diễn ra ngày 08/11 tại Thượng Hải, Trung Quốc, quy tụ hơn 200 giám đốc điều hành (CEO) trong và ngoài Trung Quốc để trao đổi về những biến động toàn cầu, lựa chọn lãnh đạo và cơ hội phát triển doanh nghiệp trong thập kỷ tới.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Doanh nghiệp nhỏ và vừa cần làm gì để chuyển đổi số hiệu quả và phòng ngừa rủi ro pháp lý?

Tại Diễn đàn: “Doanh nghiệp chuyển đổi số để tăng trưởng- Pháp lý để an toàn” trong khuôn khổ lễ kỷ niệm một năm thành lập Hội Doanh nghiệp Nam TP. Hồ Chí Minh (SHBA), hai vấn đề được đặt ra đối với cộng đồng doanh nghiệp là nâng cao hiệu quả chuyển đổi số và chủ động phòng ngừa rủi ro pháp lý. Đây được xem là những nền tảng quan trọng để doanh nghiệp phát triển ổn định, bền vững.
Đề xuất miễn thuế 2 năm cho mô hình kinh doanh du lịch mới

Đề xuất miễn thuế 2 năm cho mô hình kinh doanh du lịch mới

Chính phủ đề xuất loạt cơ chế đặc thù nhằm tháo gỡ rào cản đầu tư, giảm chi phí và mở rộng không gian kinh doanh cho ngành Du lịch. Đáng chú ý, một số mô hình kinh doanh mới có thể được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm, giảm 50% trong 4 năm tiếp theo, song cơ quan thẩm tra đề nghị kiểm soát chặt điều kiện ưu đãi để bảo đảm hiệu quả và tránh trục lợi chính sách.