Kinh tế số: Động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), dù cách tiếp cận và phương pháp thống kê còn khác nhau, nhiều quốc gia đã ghi nhận đóng góp ngày càng tăng của kinh tế số vào GDP. Từ mức hơn 5% ở Canada, khoảng 10% ở Mỹ đến gần 19% ở Singapore, kinh tế số đang dần trở thành “lõi tăng trưởng” mới. Xu thế này phản ánh sự chuyển dịch sâu sắc của mô hình phát triển, nơi dữ liệu, công nghệ số và đổi mới sáng tạo giữ vai trò trung tâm.

Tại Việt Nam, kinh tế số nổi lên mạnh mẽ trong giai đoạn 2021-2025, gắn với việc triển khai Chiến lược Chuyển đổi số quốc gia và đặc biệt sau khi Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị được ban hành. Kinh tế số phát triển cả về quy mô lẫn chất lượng, lan tỏa ngày càng rõ nét tới hầu hết các ngành, lĩnh vực, từng bước định hình cấu trúc tăng trưởng mới của nền kinh tế.

Theo ước tính, năm 2025, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP đạt 14,02%, tương đương khoảng 72,1 tỷ USD, tăng 1,64 lần so với năm 2020. Bình quân giai đoạn 2021-2025, khu vực này đóng góp khoảng 13,2% GDP, cho thấy kinh tế số đã vượt khỏi vai trò hỗ trợ, trở thành cấu phần quan trọng trong tăng trưởng kinh tế quốc gia.

Kinh tế số là động lực tăng trưởng mới của nền kinh tế .

Đáng chú ý, tăng trưởng của kinh tế số diễn ra khá ổn định và có xu hướng gia tốc. Năm 2021, tốc độ tăng theo giá hiện hành đạt 7,2%, đến năm 2025 đã vươn lên 18,4%. Theo giá so sánh, bình quân giai đoạn 2021-2025, giá trị tăng thêm của kinh tế số tăng gần 10% mỗi năm, cao hơn mức tăng trưởng chung của toàn nền kinh tế.

Xét theo khu vực, dịch vụ tiếp tục giữ vai trò chủ đạo, đóng góp trên 7% GDP nhờ sự phát triển mạnh của thương mại điện tử, tài chính số, logistics thông minh và các dịch vụ trực tuyến. Khu vực công nghiệp - xây dựng cũng ghi nhận mức đóng góp đáng kể, trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản tuy chiếm tỷ trọng nhỏ song đã bắt đầu tiếp cận các mô hình sản xuất thông minh, nông nghiệp số.

Một điểm nhấn nổi bật là vai trò của các ngành kinh tế số lõi. Năm 2025, khu vực này đóng góp khoảng 8,42% GDP, chiếm hơn 60% tổng giá trị tăng thêm của kinh tế số. Các ngành như sản xuất sản phẩm điện tử, viễn thông, phần mềm, dịch vụ công nghệ thông tin, xử lý dữ liệu và nền tảng số tiếp tục giữ vị trí “xương sống” của khu vực kinh tế này.

Song hành với đó, quá trình số hóa trong các ngành truyền thống ngày càng rõ nét. Thương mại bán buôn, bán lẻ ứng dụng công nghệ số chiếm gần 12% tổng giá trị tăng thêm của kinh tế số. Các lĩnh vực năng lượng, tài chính, truyền thông cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ, qua đó nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh và năng lực quản trị.

Sự kết hợp giữa kinh tế số lõi và số hóa các ngành truyền thống cho thấy kinh tế số Việt Nam đang phát triển theo hướng cân bằng hơn. Động lực tăng trưởng không còn tập trung vào công nghệ thuần túy, mà được mở rộng thông qua quá trình lan tỏa giá trị số tới toàn bộ nền kinh tế, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng tăng trưởng.

Ở cấp địa phương, kinh tế số đã trở thành nhân tố tạo khác biệt về tăng trưởng. Năm 2025, một số tỉnh, thành phố có tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GRDP vượt 20%, tiêu biểu như Bắc Ninh, Thái Nguyên, Hải Phòng và Phú Thọ. Đây là những địa phương có lợi thế về công nghiệp, hạ tầng số, thu hút FDI và hội nhập sâu chuỗi giá trị toàn cầu.

Trong khi đó, Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vai trò đầu tàu với tỷ trọng kinh tế số lần lượt đạt 17,34% và 13,43% GRDP. Tuy nhiên, khoảng cách giữa các địa phương vẫn khá lớn, phản ánh sự khác biệt về trình độ phát triển, chất lượng nguồn nhân lực số và khả năng ứng dụng công nghệ trong quản lý, sản xuất và dịch vụ.

Những con số của giai đoạn 2021-2025 cho thấy kinh tế số Việt Nam đã đi đúng hướng và đạt kết quả quan trọng. Dù vậy, để khu vực này trở thành động lực tăng trưởng bền vững, cần tập trung thu hẹp khoảng cách số giữa các địa phương, nâng cao chất lượng nhân lực, thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp vừa và nhỏ, đồng thời hoàn thiện thể chế và khung pháp lý.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng và cuộc Cách mạng Công nghiệp lần thứ tư diễn ra mạnh mẽ, đầu tư cho chuyển đổi số mang ý nghĩa chiến lược lâu dài. Với vai trò ngày càng then chốt, kinh tế số được kỳ vọng tiếp tục là “đòn bẩy” giúp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, hướng tới tăng trưởng nhanh, bền vững và bao trùm trong những năm tới.