Theo kết quả khảo sát xu hướng sản xuất kinh doanh quý II/2025 của Cục Thống kê, Bộ Tài chính, với gần 12.600 doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo và ngành xây dựng tham gia điều tra. Kết quả cho thấy quý II thuận lợi hơn quý I nhưng vẫn còn khó khăn.
Các doanh nghiệp vẫn đối mặt với khó khăn kép từ thị trường đầu ra sụt giảm, chi phí đầu vào leo thang, đồng thời kiến nghị giảm lãi suất cho vay và bình ổn giá nguyên vật liệu.
Ngành chế biến: “Khát” đơn hàng
Theo nhận định của các doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo: có tới 35,7% doanh nghiệp cho rằng tình hình hoạt động kinh doanh tốt hơn trong quý II, 43% vẫn giữ ổn định.
Theo đó, có 33,2% doanh nghiệp nhận định số lượng đơn đặt hàng mới tăng trong quý II, 45,2% giữ nguyên so với quý I/2025; 21,6% doanh nghiệp nhận định số lượng đơn đặt hàng mới giảm.
Về chi phí sản xuất một đơn vị sản phẩm: 27% doanh nghiệp nhận định tăng; gần 66% giữ nguyên; 7,1% doanh nghiệp nhận định giảm so với quý I/2025.
Trong quý II, khó khăn lớn nhất của doanh nghiệp ngành công nghiệp chế biến, chế tạo vẫn là tìm kiếm và mở rộng thị trường đầu ra cho sản phẩm.
Cụ thể, 51,2% doanh nghiệp gặp khó vì nhu cầu thị trường trong nước thấp, 50,1% doanh nghiệp chịu áp lực cạnh tranh gay gắt từ hàng hóa nội địa, 30,8% doanh nghiệp cho biết nhu cầu từ thị trường quốc tế chưa phục hồi như kỳ vọng.
 |
| Nguồn: Cục Thống kê. |
Thời gian qua, Chính phủ, các Bộ, ngành, địa phương đã có nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, nhưng để sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp hiệu quả hơn nữa, có 38,7% doanh nghiệp kiến nghị các ngân hàng tiếp tục giảm lãi suất cho vay.
Trong đó, ngành chế biến gỗ và sản xuất sản phẩm từ tre, nứa, với tỷ lệ doanh nghiệp kiến nghị cao nhất là 48,6%, tập trung chủ yếu ở hai thành phố lớn là Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh với tỷ lệ doanh nghiệp kiến nghị lần lượt là 68,2% và 88,9%.
Tiếp theo là ngành sản xuất kim loại với 47,4% doanh nghiệp kiến nghị, tỷ lệ doanh nghiệp kiến nghị ở Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh lần lượt là 75% và 60%.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng việc giá điện tăng liên tục từ tháng 10/2024 đến nay đã ảnh hưởng tiêu cực đến chi phí sản xuất, tạo thêm gánh nặng cho doanh nghiệp. Gần 32% doanh nghiệp mong muốn Nhà nước có các biện pháp bình ổn giá nguyên vật liệu và năng lượng.
Các doanh nghiệp cũng kiến nghị cần cải cách thủ tục hành chính đồng bộ hơn nữa với tỷ lệ gần 26% doanh nghiệp yêu cầu.
| Dự báo đơn hàng trong quý III/2025: có 35,1% doanh nghiệp dự báo số lượng đơn đặt hàng mới tăng; 46,7% giữ nguyên; 18,2% doanh nghiệp dự báo giảm. Dự báo chi phí sản xuất một đơn vị sản phẩm quý III/2025: Gần 23% doanh nghiệp nhận định tăng; 69,3% giữ nguyên; 7,8% doanh nghiệp dự báo giảm. |
Ngành xây dựng: Thiếu hợp đồng mới
Đối với ngành xây dựng, tình hình có phần ảm đạm hơn khi chỉ có 28,3% doanh nghiệp nhận định hoạt động sản xuất kinh doanh thuận lợi hơn quý I, trong khi có tới 31,7% cho rằng khó khăn hơn.
Kết quả khảo sát chỉ ra “Giá nguyên vật liệu tăng cao” là thách thức hàng đầu, được 57,2% doanh nghiệp lựa chọn.
Xếp thứ hai là yếu tố “không có hợp đồng xây dựng mới” với 42,3% số doanh nghiệp nhận định.
 |
| Nguồn: Cục Thống kê. |
Các doanh nghiệp ngành xây dựng cũng đang gặp khó với vay vốn trong quý II/2025: có 77% doanh nghiệp vay vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh, trong đó, gần 75% doanh nghiệp vay ngân hàng; gần 12% doanh nghiệp vay người thân, bạn bè; 8,3% doanh nghiệp vay tổ chức tín dụng khác; 3,8% doanh nghiệp vay nhân viên ngân hàng, tổ chức tín dụng không qua thủ tục chính thức; 1,2% doanh nghiệp vay từ các nguồn khác. Trong số các doanh nghiệp có vay vốn ngân hàng phục vụ sản xuất kinh doanh, chỉ có 33,5% doanh nghiệp tiếp cận được các khoản vay ưu đãi; 66,5% doanh nghiệp không tiếp cận được các nguồn vay ưu đãi.
 |
| Nguồn: Cục Thống kê. |
Về nguồn vốn: có 20,3% doanh nghiệp khó khăn do thiếu vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh; 24,9% doanh nghiệp khó khăn do nợ đọng xây dựng cơ bản không được thanh quyết toán đúng kỳ hạn làm ảnh hưởng rất lớn tới dòng tiền của doanh nghiệp.
| Dự báo quý III/2025, có 15,8% doanh nghiệp nhận định vay vốn thuận lợi hơn, 64,4% doanh nghiệp nhận định không thay đổi, 19,8% doanh nghiệp nhận định vay vốn khó khăn hơn. |
Ngoài ra, các nhà thầu xây dựng cho biết trong quý II họ tiếp tục phải đối mặt với tình trạng giá thép, xi măng, cát…biến động mạnh, ảnh hưởng lớn đến chi phí và hiệu quả thi công công trình.
Vì vậy, để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho hoạt động sản xuất kinh doanh, 54% doanh nghiệp mong muốn có các chính sách kiểm soát và bình ổn giá vật liệu xây dựng, đồng thời đảm bảo nguồn cung ổn định, tránh tình trạng khan hiếm cục bộ hoặc đầu cơ đẩy giá.
41,8% doanh nghiệp kiến nghị Nhà nước tạo điều kiện tiếp cận vốn vay ưu đãi với thủ tục nhanh gọn và lãi suất thấp hơn.
28,2% doanh nghiệp đề nghị phải có chế tài xử phạt các chủ đầu tư chậm thanh quyết toán nợ đọng xây dựng cơ bản để doanh nghiệp xây dựng quay vòng vốn cho hoạt động sản xuất kinh doanh
27% doanh nghiệp đề nghị được bàn giao mặt bằng sạch đúng kế hoạch để đảm bảo thời gian thi công đúng hợp đồng đã ký kết.
Bên cạnh đó, thủ tục hành chính vẫn gây mất thời gian và chi phí, doanh nghiệp kiến nghị đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian cấp phép xây dựng, thẩm định dự án.
Đặc biệt, nhiều doanh nghiệp đề xuất Chính phủ mở rộng cơ hội cho tư nhân tham gia các dự án đầu tư công, đặc biệt qua hình thức đối tác công- tư (PPP).
Đồng thời cần sửa đổi, bổ sung các quy định hiện hành về lựa chọn nhà đầu tư PPP, tạo điều kiện cho doanh nghiệp trong nước đủ năng lực được ưu tiên triển khai các dự án hạ tầng quan trọng.
