Không được tham gia BHXH, sau tai nạn người lao động "lao đao"

12/10/2020 00:00

Kinh tế vĩ mô

Thợ xây không biết quyền lợi về ký hợp đồng lao động (HĐLĐ), tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp của mình bị xâm phạm, dễ dàng chấp thuận để khi xảy ra tai nạn lao động (TNLĐ), chính họ là người gánh tất cả thiệt thòi.

Mặc dù các công trình xây dựng kéo dài thời gian thi công, có khi vài năm liền nhưng đa phần thợ xây tham gia các công trình này không được ký hợp đồng lao động (HĐLĐ), không được tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp.

Lán trại của thợ xây các công trình. Họ sống cực khổ và thường không được đảm bảo vệ quyền lợi BHXH, BHYT, BH thất nghiệp. Ảnh: L.T

Ký hợp đồng lao động gần… 1 tháng

Tại công trình xây dựng tòa nhà cao tầng S.P (trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, Q.Bình Thạnh, TPHCM), có gần chục tốp thợ làm nhiều phần việc khác nhau phục vụ cho công trình. Điểm chung của các nhóm thợ này là đi theo cai thầu, làm công nhật, lĩnh lương tuần và không hề biết gì về BHXH, BHYT, BH thất nghiệp.

Hỏi 1 thợ xây tầm 40 tuổi, anh cho biết, anh và nhóm thợ thuộc Cty TNHH TM DV Sâm Á Thịnh (trụ sở Bình Dương). Anh được công ty thuê, đã làm nhiều công trình khác nhau, riêng tòa nhà S.P thì đã làm được mấy tháng qua. Làm ngày nào được trả lương ngày đó, còn các chế độ BHXH thì không tiện trả lời. Theo kết luận của Thanh tra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) về tình hình sử dụng lao động tại Cty Sâm Á Thịnh vào đầu năm 2019, doanh nghiệp (DN) này ký hợp đồng với đối tác thi công gần 1 năm tại công trình S.P. Công ty có 120 lao động, trong đó chỉ 7 người ký HĐLĐ dài hạn (từ 12 - 36 tháng), 113 lao động còn lại công ty ký HĐLĐ chỉ dưới 1 tháng.

Tương tự, một số lao động khác đang làm việc tại công trình S.P cho hay, họ thuộc quản lý của Cty TNHH TM-DV Davinci (trụ sở quận Bình Thạnh). Nhóm thợ xây này làm việc đã lâu nhưng cũng chỉ biết lĩnh lương còn các chế độ khác liên quan đến BHXH thì không rành lắm! Theo thông tin từ Thanh tra Bộ LĐTBXH, thời điểm thanh tra, Cty Davinci đang sử dụng 58 lao động nhưng cũng chỉ ký HĐLĐ dưới 1 tháng!

Như vậy, với việc chỉ ký HĐLĐ dưới 1 tháng, các DN sẽ không phải thực hiện nghĩa vụ tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho NLĐ dù có sử dụng lao động lâu dài hay không. Không chỉ ký HĐLĐ dưới 1 tháng, tại các công trình xây dựng, thợ xây, thợ phụ đa phần làm việc dưới sự điều hành của một cai thầu, không có bất kỳ hợp đồng nào. Dù công trình kéo dài nhiều tháng, những lao động này cũng chỉ được trả lương ngày và không được đảm bảo quyền lợi về BHXH, BHYT.

Người lao động lĩnh đủ khi xảy ra TNLĐ

Anh Lý Hải Vân (quê Vĩnh Long) vốn là thợ xây. Năm 2018, anh Vân đi theo một tốp thợ thực hiện công trình nhà ở tại Tây Ninh. Công trình dự kiến kéo dài hơn 5 tháng, anh Vân làm đến tháng thứ 4 thì gặp TNLĐ. Trong lúc đưa tay kéo thùng hồ lên tầng 3, anh Vân hụt chân rớt xuống đất. May mắn cho anh Vân là do vướng vào giàn giáo phía dưới nên không nguy hiểm đến tính mạng nhưng vụ tai nạn làm anh bị gãy xương đùi. Anh Vân được cai thầu đưa đến bệnh viện. Anh Vân nằm viện hơn nửa tháng và được cai thầu chi trả viện phí.

Sau khi anh Vân xuất viện, cai thầu cũng cắt đứt liên hệ. “Khi đó gần Tết nên tôi trở về quê. Không có tiền, không có trợ cấp gì hết. Sau Tết, tôi vẫn thấy đau và di chuyển khó khăn nên đi kiểm tra lại, bác sĩ cho biết tôi bị gãy xương cổ đùi do vụ tai nạn lần trước. Chi phí ca mổ dự kiến hơn 40 triệu đồng mà gia đình khó khăn, tôi lại không đi làm được. Không liên lạc được với cai thầu, tôi chẳng biết phải xử lý cái xương cổ đùi này thế nào”, anh Vân cho hay.

So với nhiều vụ TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng, trường hợp của anh Vân vẫn còn được xem là nhẹ. Nhiều trường hợp, NLĐ gãy cả tay, chân, xương sống dẫn đến liệt nửa người… Cai thầu, chủ thầu chỉ hỗ trợ chi phí điều trị ban đầu, các khoản hỗ trợ, bồi thường khác gần như không có. Sau tai nạn, đa phần NLĐ lâm vào cảnh khốn đốn.

Phía cơ quan BHXH TPHCM cho rằng, để phát hiện, xử lý các DN xây dựng sử dụng lao động nhưng “né” tham gia BHXH, cần sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan quản lý lao động, đặc biệt là thanh tra lao động vì liên quan đến khai báo, đăng ký lao động. Thanh tra BHXH đóng vai trò phối hợp do hiện nay chức năng thanh tra BHXH vẫn còn giới hạn vì chỉ được thanh tra chuyên ngành đóng. Cụ thể, khi phát hiện DN đã đăng ký, khai báo và tham gia BHXH, BHYT nhưng chậm đóng, trốn đóng thì cơ quan BHXH mới có thể vào cuộc. Còn với DN đang hoạt động nhưng họ “giấu” lao động, không khai báo lao động hoặc ký HĐLĐ dưới 1 tháng thì thanh tra BHXH không có cơ sở xử lý!

Lam Sơn

TAGS:

TNLĐ BHXH tai nạn lao động

Bài liên quan

Tai nạn lao động tăng gần 33%, doanh nghiệp mất hơn 58.000 ngày công

TP. Hồ Chí Minh: Hơn 4.000 đơn vị chậm đóng BHXH được mời làm việc

BHXH cho hướng dẫn viên du lịch, vướng mãi chưa thông

Tin bài khác

Đại biểu Quốc hội đề xuất siết quỹ đất nhà ở xã hội, kiểm soát giá chuyển nhượng

28/10/2026 20:26

Tại phiên thảo luận chiều 28/10 về dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị phát triển nhà ở sát nhu cầu, khả năng chi trả của người dân; đồng thời hoàn thiện cơ chế bố trí quỹ đất, giá thuê và chuyển nhượng nhà ở xã hội nhằm ngăn chặn trục lợi chính sách.

Bộ trưởng Bộ Xây dựng lý giải mức giá nhà ở xã hội gần 30 triệu đồng/m²

28/10/2026 19:53

Giá nhà ở xã hội hiện dao động khoảng 15–29 triệu đồng/m², tùy địa phương và đặc điểm từng dự án. Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, chi phí xây dựng, hạ tầng, vật liệu và lãi vay là những yếu tố tạo nên sự chênh lệch này.

Thủ tướng Lê Minh Hưng: Việt Nam chủ động thích ứng với kinh tế toàn cầu

28/10/2026 17:25

Tại phiên đối thoại trực tiếp giữa Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng và ông Stephan Mergenthaler, Giám đốc điều hành Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 ngày 28/10, Thủ tướng nhấn mạnh Việt Nam chủ động thích ứng với những chuyển dịch của kinh tế thế giới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực tăng trưởng, đồng thời nâng cao năng lực doanh nghiệp trong nước để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

WEF chỉ ra ba động lực tăng trưởng, doanh nghiệp Việt cần đổi cách cạnh tranh

28/10/2026 15:45

WEF chỉ ra ba động lực tăng trưởng kinh tế toàn cầu gồm công nghệ, công nghiệp bền vững và kết nối quốc tế. Với doanh nghiệp Việt Nam, cơ hội nằm ở việc nâng năng suất, gia tăng giá trị sản phẩm và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng. Tuy nhiên, hiệu quả phụ thuộc vào năng lực thực thi và khả năng tiếp cận nguồn lực.

Bộ trưởng Bộ Công Thương: Không thể buộc người tiêu dùng chia sẻ dữ liệu cá nhân để dùng dịch vụ

28/10/2026 14:55

Tại phiên thảo luận ở Quốc hội sáng 28/10, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng cho biết dự thảo luật sửa đổi các quy định về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo hướng tăng quyền kiểm soát dữ liệu cá nhân, đồng thời làm rõ trách nhiệm của cơ quan nhà nước trong giải quyết tranh chấp.

Thái Nguyên hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới công nghệ: Đưa chính sách vào năng lực cạnh tranh

28/10/2026 14:54

Ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên ban hành Kế hoạch số 463/KH-UBND ngày 13/10/2026 về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đổi mới công nghệ giai đoạn 2026–2030. Chính sách hướng tới kết nối doanh nghiệp với chuyên gia, viện nghiên cứu, trường đại học và các đơn vị cung ứng công nghệ, tạo điều kiện để doanh nghiệp cải thiện quy trình sản xuất, quản trị và phát triển sản phẩm.

Thủ tướng Lê Minh Hưng đề xuất 4 hướng hợp tác chiến lược, thúc đẩy động lực tăng trưởng mới

28/10/2026 10:22

Tại Phiên toàn thể cấp cao Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đề xuất 4 hướng hợp tác trọng tâm với các đối tác quốc tế, từ phát triển hệ sinh thái nghiên cứu, đào tạo nhân lực công nghệ đến thử nghiệm công nghệ chiến lược và huy động nguồn vốn dài hạn.

Từ tài chính đến logistics, mở đường cho doanh nghiệp vươn ra thế giới

28/10/2026 10:20

TP. Hồ Chí Minh kết nối tăng trưởng thông qua tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, logistics và đổi mới sáng tạo. Thông điệp tại Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 đặt ra cơ hội thu hút vốn, công nghệ, mở rộng thị trường cho doanh nghiệp, cùng yêu cầu tháo gỡ điểm nghẽn hạ tầng và quản trị.

Địa phương còn hơn 17.243 tỷ đồng kinh phí khoa học, công nghệ chưa giải ngân

28/10/2026 09:50

Đến ngày 26/10/2026, các địa phương mới giải ngân 38,49% tổng dự toán kinh phí dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tương đương hơn 10.789 tỷ đồng. Bộ Khoa học và Công nghệ yêu cầu khẩn trương tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ, đồng thời siết chặt trách nhiệm về hiệu quả và sản phẩm đầu ra.

Quảng Trị tăng cường thúc đẩy hợp tác Việt Nam – EU về chuyển đổi năng lượng bền vững

28/10/2026 09:33

Quảng Trị tăng cường phối hợp với Bộ Công Thương và Liên minh châu Âu nhằm thúc đẩy chuyển đổi năng lượng bền vững, phát triển năng lượng tái tạo và mở rộng khả năng tiếp cận điện lưới tại khu vực nông thôn, miền núi.

Quy hoạch khoáng sản hướng đến nâng cao hiệu quả khai thác

28/10/2026 07:59

Hồ sơ điều chỉnh Quy hoạch khoáng sản nhóm I thời kỳ 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Hội đồng thẩm định thống nhất thông qua, kèm yêu cầu tiếp tục hoàn thiện trước khi trình Thủ tướng Chính phủ. Trọng tâm là xử lý các khu vực chồng lấn với dân cư, hạ tầng và dự án đầu tư, đồng thời gắn khai thác với chế biến sâu để nâng cao giá trị tài nguyên.

Năng lượng sạch là trụ cột chiến lược trong mô hình tăng trưởng kinh tế

27/10/2026 22:06

Phát triển năng lượng sạch đang chuyển mình mạnh mẽ từ một lĩnh vực kỹ thuật đơn thuần trở thành một trong những trụ cột chiến lược quan trọng hàng đầu của nền kinh tế Việt Nam.

Điều phối nguồn cung vật liệu liên tỉnh, bảo đảm tiến độ các dự án trọng điểm quốc gia

27/10/2026 21:57

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc yêu cầu các địa phương liên quan bảo đảm nguồn cung vật liệu xây dựng thông thường, phối hợp điều phối giữa các tỉnh, thành phố để đáp ứng nhu cầu thi công các công trình, dự án trọng điểm, quan trọng quốc gia. Các bộ, ngành được giao đôn đốc thực hiện và hoàn thiện quy định liên quan trong tháng 11/2026.

Chính phủ xem xét giảm giá điện, đưa thuế tiêu thụ đặc biệt với xăng về 0%

27/10/2026 20:19

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng yêu cầu khẩn trương xây dựng phương án giảm giá điện bình quân, đồng thời rà soát tính khả thi của việc đưa thuế suất thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, dự kiến áp dụng từ ngày 1/11/2026 đến hết tháng 3/2027.

Nông nghiệp trước yêu cầu chuyển hóa nghiên cứu thành giá trị thực tiễn

27/10/2026 16:36

Hơn 76% sản phẩm khoa học, công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp vẫn dừng ở giai đoạn nghiên cứu, trong khi liên kết giữa nhà khoa học và doanh nghiệp còn hạn chế. Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, tài chính, dữ liệu và liên kết chuỗi giá trị, đẩy nhanh ứng dụng, thương mại hóa kết quả nghiên cứu, tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành nông nghiệp.

Xem thêm

Đọc nhiều