Không được tham gia BHXH, sau tai nạn người lao động "lao đao"

12/10/2020 00:00

Kinh tế vĩ mô

Thợ xây không biết quyền lợi về ký hợp đồng lao động (HĐLĐ), tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp của mình bị xâm phạm, dễ dàng chấp thuận để khi xảy ra tai nạn lao động (TNLĐ), chính họ là người gánh tất cả thiệt thòi.

Mặc dù các công trình xây dựng kéo dài thời gian thi công, có khi vài năm liền nhưng đa phần thợ xây tham gia các công trình này không được ký hợp đồng lao động (HĐLĐ), không được tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp.

Lán trại của thợ xây các công trình. Họ sống cực khổ và thường không được đảm bảo vệ quyền lợi BHXH, BHYT, BH thất nghiệp. Ảnh: L.T

Ký hợp đồng lao động gần… 1 tháng

Tại công trình xây dựng tòa nhà cao tầng S.P (trên đường Nguyễn Hữu Cảnh, Q.Bình Thạnh, TPHCM), có gần chục tốp thợ làm nhiều phần việc khác nhau phục vụ cho công trình. Điểm chung của các nhóm thợ này là đi theo cai thầu, làm công nhật, lĩnh lương tuần và không hề biết gì về BHXH, BHYT, BH thất nghiệp.

Hỏi 1 thợ xây tầm 40 tuổi, anh cho biết, anh và nhóm thợ thuộc Cty TNHH TM DV Sâm Á Thịnh (trụ sở Bình Dương). Anh được công ty thuê, đã làm nhiều công trình khác nhau, riêng tòa nhà S.P thì đã làm được mấy tháng qua. Làm ngày nào được trả lương ngày đó, còn các chế độ BHXH thì không tiện trả lời. Theo kết luận của Thanh tra Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐTBXH) về tình hình sử dụng lao động tại Cty Sâm Á Thịnh vào đầu năm 2019, doanh nghiệp (DN) này ký hợp đồng với đối tác thi công gần 1 năm tại công trình S.P. Công ty có 120 lao động, trong đó chỉ 7 người ký HĐLĐ dài hạn (từ 12 - 36 tháng), 113 lao động còn lại công ty ký HĐLĐ chỉ dưới 1 tháng.

Tương tự, một số lao động khác đang làm việc tại công trình S.P cho hay, họ thuộc quản lý của Cty TNHH TM-DV Davinci (trụ sở quận Bình Thạnh). Nhóm thợ xây này làm việc đã lâu nhưng cũng chỉ biết lĩnh lương còn các chế độ khác liên quan đến BHXH thì không rành lắm! Theo thông tin từ Thanh tra Bộ LĐTBXH, thời điểm thanh tra, Cty Davinci đang sử dụng 58 lao động nhưng cũng chỉ ký HĐLĐ dưới 1 tháng!

Như vậy, với việc chỉ ký HĐLĐ dưới 1 tháng, các DN sẽ không phải thực hiện nghĩa vụ tham gia BHXH, BHYT, BH thất nghiệp cho NLĐ dù có sử dụng lao động lâu dài hay không. Không chỉ ký HĐLĐ dưới 1 tháng, tại các công trình xây dựng, thợ xây, thợ phụ đa phần làm việc dưới sự điều hành của một cai thầu, không có bất kỳ hợp đồng nào. Dù công trình kéo dài nhiều tháng, những lao động này cũng chỉ được trả lương ngày và không được đảm bảo quyền lợi về BHXH, BHYT.

Người lao động lĩnh đủ khi xảy ra TNLĐ

Anh Lý Hải Vân (quê Vĩnh Long) vốn là thợ xây. Năm 2018, anh Vân đi theo một tốp thợ thực hiện công trình nhà ở tại Tây Ninh. Công trình dự kiến kéo dài hơn 5 tháng, anh Vân làm đến tháng thứ 4 thì gặp TNLĐ. Trong lúc đưa tay kéo thùng hồ lên tầng 3, anh Vân hụt chân rớt xuống đất. May mắn cho anh Vân là do vướng vào giàn giáo phía dưới nên không nguy hiểm đến tính mạng nhưng vụ tai nạn làm anh bị gãy xương đùi. Anh Vân được cai thầu đưa đến bệnh viện. Anh Vân nằm viện hơn nửa tháng và được cai thầu chi trả viện phí.

Sau khi anh Vân xuất viện, cai thầu cũng cắt đứt liên hệ. “Khi đó gần Tết nên tôi trở về quê. Không có tiền, không có trợ cấp gì hết. Sau Tết, tôi vẫn thấy đau và di chuyển khó khăn nên đi kiểm tra lại, bác sĩ cho biết tôi bị gãy xương cổ đùi do vụ tai nạn lần trước. Chi phí ca mổ dự kiến hơn 40 triệu đồng mà gia đình khó khăn, tôi lại không đi làm được. Không liên lạc được với cai thầu, tôi chẳng biết phải xử lý cái xương cổ đùi này thế nào”, anh Vân cho hay.

So với nhiều vụ TNLĐ trong lĩnh vực xây dựng, trường hợp của anh Vân vẫn còn được xem là nhẹ. Nhiều trường hợp, NLĐ gãy cả tay, chân, xương sống dẫn đến liệt nửa người… Cai thầu, chủ thầu chỉ hỗ trợ chi phí điều trị ban đầu, các khoản hỗ trợ, bồi thường khác gần như không có. Sau tai nạn, đa phần NLĐ lâm vào cảnh khốn đốn.

Phía cơ quan BHXH TPHCM cho rằng, để phát hiện, xử lý các DN xây dựng sử dụng lao động nhưng “né” tham gia BHXH, cần sự vào cuộc quyết liệt của cơ quan quản lý lao động, đặc biệt là thanh tra lao động vì liên quan đến khai báo, đăng ký lao động. Thanh tra BHXH đóng vai trò phối hợp do hiện nay chức năng thanh tra BHXH vẫn còn giới hạn vì chỉ được thanh tra chuyên ngành đóng. Cụ thể, khi phát hiện DN đã đăng ký, khai báo và tham gia BHXH, BHYT nhưng chậm đóng, trốn đóng thì cơ quan BHXH mới có thể vào cuộc. Còn với DN đang hoạt động nhưng họ “giấu” lao động, không khai báo lao động hoặc ký HĐLĐ dưới 1 tháng thì thanh tra BHXH không có cơ sở xử lý!

Lam Sơn

TAGS:

TNLĐ BHXH tai nạn lao động

Bài liên quan

Tai nạn lao động tăng gần 33%, doanh nghiệp mất hơn 58.000 ngày công

TP. Hồ Chí Minh: Hơn 4.000 đơn vị chậm đóng BHXH được mời làm việc

BHXH cho hướng dẫn viên du lịch, vướng mãi chưa thông

Tin bài khác

Nhà ở xã hội sau 5 năm có thể không được bán theo giá thị trường

02/11/2026 18:29

Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định nhà ở xã hội không thể trở thành công cụ đầu cơ sau khi người mua đã hưởng chính sách ưu đãi. Theo hướng chỉnh lý dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), sau 5 năm, chủ sở hữu vẫn phải chuyển nhượng cho người đủ điều kiện hưởng chính sách, với giá không vượt mức giá tại thời điểm mua. Tuy nhiên, cơ chế xác định giá, mua lại và chuyển tiếp vẫn là những vấn đề cần được làm rõ.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Định vị Việt Nam thành trung tâm logistics khu vực và thế giới

02/11/2026 16:33

Nhấn mạnh yêu cầu nâng tầm chiến lược phát triển logistics quốc gia, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đặt mục tiêu đưa Việt Nam trở thành trung tâm trung chuyển, phân phối hàng hóa quan trọng của khu vực và thế giới, đồng thời yêu cầu sớm tháo gỡ những điểm nghẽn về hạ tầng, thể chế và kết nối chuỗi cung ứng.

Tuyên Quang mở rộng thị trường, nâng giá trị hàng hóa

02/11/2026 16:15

Với mạng lưới phân phối ngày càng đa dạng và hoạt động giao thương biên giới tăng trưởng, Tuyên Quang đang mở rộng thị trường tiêu thụ hàng hóa. Để khai thác hiệu quả lợi thế này, tỉnh chú trọng kết nối sản xuất với nhu cầu thị trường, nâng chất lượng sản phẩm và phát triển xuất khẩu bền vững.

Lào Cai tăng cường quản lý giá, chủ động nguồn hàng dịp cuối năm

02/11/2026 16:11

Trước nhu cầu tiêu dùng thường tăng vào những tháng cuối năm, UBND tỉnh Lào Cai yêu cầu các sở, ngành và địa phương chủ động theo dõi cung cầu, triển khai các biện pháp bình ổn thị trường, kiểm soát lạm phát, không để xảy ra tình trạng thiếu hàng hoặc tăng giá bất hợp lý, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán năm 2027.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện chính sách ưu đãi đầu tư

02/11/2026 15:53

Trong cuộc cạnh tranh thu hút đầu tư quốc tế ngày càng gay gắt, Việt Nam đứng trước yêu cầu vừa tạo sức hấp dẫn đủ lớn đối với các nhà đầu tư, vừa bảo đảm mỗi đồng ngân sách và nguồn lực hỗ trợ mang lại giá trị thực chất cho nền kinh tế. Định hướng sửa đổi Luật Đầu tư, chính sách ưu đãi đầu tư lần này đặt trọng tâm vào chất lượng dòng vốn, mức độ lan tỏa và trách nhiệm thực hiện cam kết của nhà đầu tư.

Ưu đãi đầu tư cần đi cùng cam kết và hiệu quả thực tế

02/11/2026 14:26

Trước áp lực cạnh tranh thu hút dòng vốn quốc tế, Việt Nam cần thiết kế chính sách ưu đãi đầu tư đủ sức hấp dẫn nhưng không dừng ở quy mô vốn đăng ký. Theo Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, các khoản hỗ trợ phải gắn với kết quả đầu ra có thể đo lường, kiểm tra, giám sát; trường hợp nhà đầu tư không thực hiện đúng cam kết cần có cơ chế chấm dứt hoặc thu hồi ưu đãi.

Hơn 12,87 triệu tỷ đồng tài sản công đặt ra áp lực chống lãng phí

02/11/2026 07:05

Cả nước đã kiểm kê 20 loại tài sản công với tổng nguyên giá hơn 12,87 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, đằng sau quy mô nguồn lực khổng lồ là những bất cập trong hạch toán, bàn giao và sử dụng tài sản. Yêu cầu hiện nay không chỉ là hoàn thiện sổ sách mà phải đưa tài sản có khả năng khai thác trở lại phục vụ hoạt động công, phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời xác định rõ trách nhiệm của người đứng đầu.

Tăng trưởng 10% đặt quý IV trước áp lực tăng tốc 12,5%

01/11/2026 07:35

Mục tiêu tăng trưởng 10% trong năm 2026 đang đặt nền kinh tế trước yêu cầu tăng tốc mạnh trong quý cuối năm. Trước Quốc hội, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ sẽ tập trung tháo gỡ những rào cản, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công và triển khai các giải pháp kiểm soát lạm phát, nhằm tạo dư địa cho sản xuất, kinh doanh và giữ ổn định kinh tế vĩ mô.

Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh kiến nghị tháo gỡ vướng mắc từ đầu tư đến giải thể

30/10/2026 17:24

Tại Hội nghị Đối thoại Doanh nghiệp - Chính quyền TP. Hồ Chí Minh lần thứ 281, ngày 30/10, nhiều kiến nghị tập trung vào những thủ tục phát sinh trong suốt vòng đời hoạt động của doanh nghiệp, từ đăng ký đầu tư, thay đổi nội dung kinh doanh đến giải thể và chấm dứt hoạt động đơn vị trực thuộc. Những vấn đề được nêu ra đặt ra yêu cầu không chỉ giải đáp tại hội nghị mà còn phải theo dõi, đôn đốc và công khai kết quả xử lý.

IMF dự báo bước tiến mới về GDP bình quân đầu người Việt Nam

30/10/2026 15:28

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) dự báo, GDP danh nghĩa bình quân đầu người của Việt Nam có thể đạt 5.259 USD trong năm 2026, cao hơn mức 5.153 USD của Indonesia. Đây là bước tiến đáng chú ý trong tương quan quy mô kinh tế giữa hai nước, trong bối cảnh Việt Nam tiếp tục thu hút dòng vốn đầu tư và mở rộng sản xuất hướng tới xuất khẩu.

Quốc hội thảo luận mục tiêu tăng trưởng từ 10% trong năm 2027

30/10/2026 10:03

Tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, các đại biểu sẽ thảo luận nhiều nội dung quan trọng. Trong đó, mục tiêu tăng trưởng từ 10% trở lên trong năm 2027 được đặt ra cùng yêu cầu giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Việt Nam đề xuất 3 trụ cột hợp tác nông nghiệp ASEAN giai đoạn 2026-2030

30/10/2026 09:44

Tại Hội nghị Bộ trưởng Nông Lâm nghiệp ASEAN lần thứ 48 (AMAF 48) ở Singapore, Việt Nam đề xuất ba định hướng ưu tiên nhằm củng cố an ninh lương thực, thúc đẩy nông nghiệp xanh, thích ứng biến đổi khí hậu và đẩy nhanh chuyển đổi số, qua đó nâng cao khả năng chống chịu và sức cạnh tranh của ngành nông nghiệp khu vực.

TP. Hồ Chí Minh mở cơ chế ưu đãi để hút đầu tư vào kinh tế biển

30/10/2026 09:36

Từ cảng biển, logistics, năng lượng tái tạo đến công nghệ sinh học biển và dịch vụ môi trường, TP. Hồ Chí Minh đang mở rộng phạm vi thu hút đầu tư vào kinh tế biển. Danh mục ưu đãi mới được kỳ vọng tạo liên kết giữa các ngành, nhưng bài toán quan trọng là xác định đúng dự án, điều kiện thụ hưởng và cơ chế triển khai để chính sách thực sự đi vào hoạt động kinh doanh.

Mua sắm công mở cửa thị trường cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

30/10/2026 09:32

Ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa trong mua sắm công không chỉ là một chính sách hỗ trợ, mà còn là cách mở rộng thị trường thông qua nhu cầu chi tiêu của Nhà nước. Tuy nhiên, để cơ hội này chuyển thành đơn hàng và doanh thu thực chất, cần minh bạch cách tính tỷ lệ ưu tiên, kết quả lựa chọn nhà thầu và giá trị hợp đồng được trao.

Hải Phòng đặt mục tiêu bàn giao 98% mặt bằng đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng trong tháng 11

29/10/2026 21:29

Hải Phòng đẩy nhanh giải phóng mặt bằng đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, phấn đấu bàn giao 97–98% diện tích trong tháng 11/2026, hoàn thành trước ngày 15/12/2026.

Xem thêm

Đọc nhiều