Công tác quản lý trật tự đất đai tại các địa phương đang được siết chặt hơn bao giờ hết dưới sự điều chỉnh của hành lang pháp lý mới, không còn đất diễn cho những thói quen trì hoãn hoặc cố ý làm ngơ quy định của doanh nghiệp.
Theo các quyết định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai tại Khánh Hòa vừa được công bố, hàng loạt doanh nghiệp bị xử phạt hầu hết đều đã có hành vi vi phạm hành chính không thực hiện đăng ký biến động đất đai trong thời hạn 30 ngày kể từ ngày có biến động, theo quy định của Luật Đất đai năm 2024. Sự quyết liệt của chính quyền địa phương cho thấy mọi hành vi chậm trễ, né tránh nghĩa vụ đăng ký hoặc tự ý sử dụng tài nguyên công đều phải chịu chế tài sòng phẳng, minh bạch.
 |
| Trung tâm hội nghị 46 Trần Phú, trụ sở làm việc tạm thời của Văn phòng UBND tỉnh Khánh Hòa. (Ảnh: baokhanhhoa.vn). |
Điển hình cho làn sóng bị xử lý do chậm trễ thủ tục lần này là Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu Agris Ninh Hòa, đơn vị có trụ sở tại xã Tân Định, tỉnh Khánh Hòa. Doanh nghiệp này đã bị cơ quan thẩm quyền áp mức phạt tiền lên tới hai mươi triệu đồng sau khi kiểm tra và phát hiện bốn hành vi vi phạm liên tiếp về việc không thực hiện đăng ký biến động đất đai theo đúng thời hạn quy định. Việc gom nhiều lỗi vi phạm vào một quyết định xử lý cho thấy lỗ hổng lớn trong công tác quản trị và cập nhật hồ sơ pháp lý về tài sản của pháp nhân này trong suốt thời gian dài vận hành tại địa phương.
Cùng chung hành vi trì hoãn hồ sơ là Công ty TNHH một thành viên Thương mại và dịch vụ Sài Gòn - Phan Rang, có trụ sở tại phường Phan Rang, tỉnh Khánh Hòa. Doanh nghiệp này vốn được Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Ninh Thuận (cũ) cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất với diện tích 6.575 mét vuông đất thương mại dịch vụ dưới hình thức thuê đất trả tiền hằng năm từ tháng 11/2014. Đến tháng 1/2015, đơn vị đã tiến hành đăng ký chuyển đổi loại hình doanh nghiệp từ hai thành viên thành công ty một thành viên. Điều khó hiểu là dù thay đổi pháp nhân từ đầu năm 2015, nhưng phải đợi đến tận tháng 10/2025, doanh nghiệp mới chịu nộp hồ sơ đăng ký biến động đất đai dẫn đến việc bị cơ quan chức năng lập biên bản xử phạt hành chính mức 5.000.000 đồng.
Một trường hợp xẻ thịt đất rừng khác bị gọi tên là Công ty TNHH Kinh doanh bất động sản Eden Nha Trang, doanh nghiệp có trụ sở chính tại Thành phố Hồ Chí Minh. Từ hơn tám năm trước, đại diện bất động sản Eden Nha Trang đã hoàn tất thủ tục nhận chuyển nhượng diện tích hơn 1,52 héc ta đất rừng sản xuất từ một cá nhân tại khu vực xã Phước Đồng, Thành phố Nha Trang. Thế nhưng, doanh nghiệp này vẫn ung dung để trống nghĩa vụ pháp lý và chỉ chịu nộp hồ sơ đăng ký biến động đối với phần đất rừng nói trên vào tháng 3/2026, buộc Thanh tra Sở, ngành địa phương phải ra quyết định xử phạt hành chính nhằm chấn chỉnh tình trạng đầu cơ quản lý lỏng lẻo.
Nghiêm trọng hơn, ông lớn ngành xe là Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải cũng dính liền bốn quyết định xử phạt từ đầu năm 2026 đến nay liên quan đến các vi phạm tương tự. Hồ sơ quản lý chỉ rõ, từ tháng 3/2015, Văn phòng Đăng ký quyền sử dụng đất đã ký chỉnh lý giấy chứng nhận quyền sử dụng bốn lô đất ở với diện tích hơn 100 mét vuông mỗi lô tại đường 23 Tháng 10, xã Vĩnh Hiệp, Thành phố Nha Trang do chuyển quyền từ các cá nhân bị kê biên đấu giá thi hành án sang cho Công ty cổ phần Ô tô Trường Hải. Đến tháng 12/2021, đơn vị đổi tên thành Công ty cổ phần Tập đoàn Trường Hải nhưng mãi đến tháng 3 và tháng 5/2026 mới chịu đem hồ sơ đi đăng ký biến động cho các lô đất đã nhận chuyển quyền hơn mười một năm trước. Với việc ngâm hồ sơ qua hơn một thập kỷ, doanh nghiệp bị phạt 5.000.000 đồng cho mỗi quyết định áp trên từng lô đất và buộc phải thực hiện đăng ký ngay.
Tâm điểm của đợt thanh tra và chịu mức phạt nặng nhất do hành vi mang tính chất nghiêm trọng là một doanh nghiệp đến từ Hà Nội. Trong số doanh nghiệp bị xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai có một trường hợp vi phạm về sử dụng đất do Nhà nước quản lý mà chưa được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép, đó là Công ty cổ phần Đầu tư Hacom Hodings bị xử phạt 160 triệu đồng và buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu của đất trước khi vi phạm. Hồ sơ dự án khu đô thị biển Bình Sơn - Ninh Chử thuộc phường Đông Hải cho thấy doanh nghiệp này được chấp thuận chủ trương đầu tư từ hơn mười năm trước và có điều chỉnh vào các năm 2020, 2024. Đến tháng 11/2025, công ty nộp hồ sơ xin giao đất đợt sáu với diện tích hơn 10.887 m2 để làm nhà ở xã hội, trường học và đường giao thông nhưng chưa hề được cấp có thẩm quyền ra quyết định giao đất.
Sự việc vỡ lở vào tháng 2/2026 khi Chi cục Quản lý đất đai tỉnh Khánh Hòa chủ trì phối hợp kiểm tra hiện trạng, phát hiện Công ty cổ phần Đầu tư Hacom Hodings đã tự ý xây dựng hoàn thành xong vỉa hè lát gạch và mặt đường nhựa trên diện tích hơn 860 mét vuông tại khu vực đề xuất dự án khi chưa có quyền sử dụng hợp pháp.
Việc cầm đèn chạy trước ô tô, tự ý thi công trên đất công khi chưa được giao đất của doanh nghiệp đã bị cơ quan quản lý tuýt còi lập tức. Động thái xử phạt nghiêm khắc này của chính quyền tỉnh Khánh Hòa gửi đi thông điệp rõ ràng tới cộng đồng đầu tư về việc phải tôn trọng tuyệt đối quy hoạch và quy trình lập hồ sơ đất đai, chấm dứt tình trạng tiền trảm hậu tấu vốn gây nhiều hệ lụy cho công tác quản lý đô thị.
