Trong bối cảnh thị trường lao động biến động, chính sách bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) đang trở thành một trong những công cụ an sinh xã hội quan trọng, giúp người lao động ổn định cuộc sống và nhanh chóng quay lại thị trường việc làm. Câu chuyện của những người lao động như chị Trần Thị Hòa hay anh Nguyễn Văn Hưng là minh chứng rõ nét cho vai trò thiết thực của BHTN trong thực tế.
Hàng nghìn người được thụ hưởng chính sách
 |
Chị Trần Thị Hòa, hiện cư trú tại phường Hòa Nam, từng làm việc tại một doanh nghiệp ở thành phố Hải Phòng. Với mức thu nhập thấp và chế độ làm việc không phù hợp, chị đã quyết định nghỉ việc để tìm kiếm một cơ hội mới. “Trong thời gian chờ tìm việc, khoản trợ cấp thất nghiệp hàng tháng giúp gia đình tôi không bị đảo lộn tài chính. Tôi còn được hỗ trợ học nghề để chuyển đổi sang môi trường làm việc phù hợp hơn với năng lực,” chị chia sẻ.
Trường hợp của anh Nguyễn Văn Hưng (trú tại xã Tân Bình) cũng tương tự. Do lý do sức khỏe không cho phép tiếp tục công việc cũ tại Công ty TNHH TM & DV Hoàng Gia, anh Hưng xin nghỉ và làm thủ tục hưởng trợ cấp thất nghiệp. “Dù số tiền không quá lớn nhưng cũng đủ giúp tôi trang trải chi phí sinh hoạt. Đặc biệt, Trung tâm Dịch vụ việc làm đã tư vấn tận tình, giới thiệu công việc mới phù hợp, giúp tôi sớm quay lại làm việc,” anh nói.
Theo báo cáo từ Trung tâm Dịch vụ việc làm Hưng Yên (Sở Nội vụ Hưng Yên), tính đến hết tháng 7/2025, Trung tâm đã tiếp nhận hơn 8.500 hồ sơ đề nghị hưởng trợ cấp thất nghiệp, trong đó 8.086 trường hợp đã được ra quyết định hưởng trợ cấp. Gần 26.000 lượt người được tư vấn, giới thiệu việc làm.
Nhằm tạo thuận lợi tối đa cho người lao động, Trung tâm đã đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người lao động nộp hồ sơ trực tiếp hoặc qua Cổng Dịch vụ công quốc gia, đồng thời tăng cường tương tác qua điện thoại, mạng xã hội như Facebook, Zalo... Việc tiếp nhận và xử lý hồ sơ được thực hiện theo phương châm “3 đúng”: đúng đối tượng, đúng chế độ, đúng thời gian.
Ông Lê Văn Côn – Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm cho biết: “Bên cạnh việc giải quyết hồ sơ, chúng tôi luôn nỗ lực tư vấn, kết nối việc làm, hỗ trợ người lao động thất nghiệp quay lại thị trường. Danh sách doanh nghiệp tuyển dụng, mức lương, chế độ phúc lợi đều được cập nhật thường xuyên để người lao động có nhiều lựa chọn phù hợp với trình độ, năng lực.”
 |
| Công tác tư vấn, giới thiệu việc làm giúp người lao động sớm quay trở lại thị trường việc làm.. Nguồn ảnh báo Hưng Yên |
Theo ông Phạm Quang Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm Hưng Yên: BHTN giúp người lao động tạm ổn định cuộc sống khi không may bị mất việc làm. Trung bình mỗi năm, chúng tôi tiếp nhận và giải quyết khoảng 10.000 đến 12.000 hồ sơ đề nghị hưởng BHTN. Con số ấy không chỉ là thống kê đơn thuần mà là điểm tựa tâm lý, là chiếc phao giúp người lao động không bị nhấn chìm khi rơi khỏi vòng quay của thị trường việc làm.
Tăng cường kiểm soát, ngăn ngừa trục lợi
Tuy nhiên, chính sách nhân văn này cũng đang đối mặt với nguy cơ bị lợi dụng. Đại diện cơ quan Bảo hiểm xã hội tỉnh cho biết, đã xuất hiện một số trường hợp người lao động kê khai không trung thực – vẫn nhận trợ cấp thất nghiệp dù đã tìm được việc mới. Vi phạm chỉ bị phát hiện khi doanh nghiệp báo cáo tăng lao động tham gia bảo hiểm. Trong 6 tháng đầu năm 2025, có 7 trường hợp bị thu hồi tổng cộng gần 30 triệu đồng tiền trợ cấp hưởng sai quy định.
 |
Thực trạng trên cho thấy việc kiểm soát chặt chẽ và phối hợp liên ngành là cần thiết. Trung tâm Dịch vụ việc làm đã chủ động nhắc nhở người lao động phải khai báo chấm dứt trợ cấp khi có việc mới, đồng thời phối hợp với Bảo hiểm xã hội để rà soát, xử lý những trường hợp vi phạm.
Theo quy định tại Luật Việc làm, người lao động trong thời gian chưa tìm được việc làm mới sẽ được nhận trợ cấp thất nghiệp hàng tháng bằng 60% mức bình quân tiền lương đóng BHTN của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp. Mức trợ cấp tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở hoặc lương tối thiểu vùng, tùy theo đối tượng.
Ngoài khoản tiền trợ cấp, người lao động còn được hưởng các dịch vụ hỗ trợ như: tư vấn nghề nghiệp, giới thiệu việc làm, hỗ trợ học nghề, bồi dưỡng kỹ năng… giúp họ nâng cao năng lực cạnh tranh, thích nghi với yêu cầu mới của thị trường lao động.
 |
Một vấn đề nan giải khác là tình trạng doanh nghiệp chậm đóng hoặc nợ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế và bảo hiểm thất nghiệp. Điều này gây ảnh hưởng không nhỏ đến quyền lợi của người lao động, khiến họ gặp khó khăn khi làm thủ tục hưởng BHTN. Các cơ quan chức năng cần siết chặt thanh tra, xử lý nghiêm vi phạm, yêu cầu doanh nghiệp đóng đầy đủ để đảm bảo tính minh bạch và công bằng của hệ thống.
Chính sách bảo hiểm thất nghiệp không chỉ là chỗ dựa tài chính khi người lao động mất việc, mà còn là công cụ kết nối việc làm và nâng cao kỹ năng. Tuy nhiên, để chính sách thực sự phát huy hiệu quả, cần sự vào cuộc quyết liệt của các cơ quan quản lý, sự trung thực từ phía người lao động, và tinh thần trách nhiệm của doanh nghiệp.
Nhìn từ những câu chuyện thực tế, có thể thấy rằng nếu được triển khai đúng cách, bảo hiểm thất nghiệp chính là chiếc “phao cứu sinh” quan trọng, giúp người lao động vượt qua giai đoạn khó khăn, sớm ổn định cuộc sống và tái hòa nhập thị trường lao động một cách bền vững.
