 |
| Hàng chục tỷ USD tạo “khối kinh tế liền mạch” Campuchia – Lào |
Không còn đơn thuần là nguồn cung nguyên liệu nông sản, Campuchia và Lào đang trở thành phần mở rộng tự nhiên của nền kinh tế Việt Nam. Từ những cánh đồng chuối, cao su, hồ tiêu, hạt điều đến mạng viễn thông, nhà máy sữa, ngân hàng, phân bón…, dòng vốn Việt đang phủ kín bản đồ Đông Dương, biến khu vực này thành một chuỗi sản xuất – tiêu thụ thống nhất.
Sự dịch chuyển ấy không chỉ phản ánh nhu cầu mở rộng thị trường, mà còn cho thấy tư duy mới: doanh nghiệp Việt đi ra ngoài biên giới để xây dựng hệ sinh thái dài hạn, thay vì chỉ xuất khẩu hàng hóa thuần túy.
Theo thống kê, Campuchia hiện đứng thứ 2 trong số 85 địa bàn đầu tư ra nước ngoài của Việt Nam. Kim ngạch thương mại hai chiều năm 2025 đạt 11,33 tỷ USD, tăng gần 12% so với cùng kỳ.
Nhiều “đầu tàu” doanh nghiệp Việt đã sớm đặt nền móng dài hạn
Tập đoàn Trường Hải (Thaco) tiếp quản dự án nông nghiệp của Hoàng Anh Gia Lai, rót thêm hàng trăm triệu USD xây dựng tổ hợp chuối – bò – chế biến theo mô hình tuần hoàn. Không chỉ sản xuất, doanh nghiệp còn đào tạo, tuyển dụng lao động bản địa, từng bước “nội địa hóa” nhân sự.
Trong lĩnh vực viễn thông, Metfone – thương hiệu của Tập đoàn Viettel, đã phát triển mạng lưới 6.000 trạm phát sóng, 70.000 km cáp quang, phủ 96% lãnh thổ, đưa 4G trở thành hạ tầng phổ cập. Đây được xem là một trong những câu chuyện thành công nhất của doanh nghiệp Việt tại nước ngoài.
Ở mảng chế biến, Vinamilk đầu tư nhà máy Angkor Milk – cơ sở sản xuất sữa đầu tiên tại Campuchia, hiện chiếm hơn 30% thị phần nội địa, chuẩn bị mở trang trại 2.000 con bò và nâng công suất lên 90 triệu lít/năm.
Theo giới chuyên gia, lợi thế địa lý, chi phí logistics thấp và các hiệp định thương mại Campuchia ký với EU, Hàn Quốc… giúp hàng Việt sản xuất tại đây có “cửa ngõ” vươn ra thế giới.
Không chỉ đầu tư, dòng chảy thương mại nông sản giữa hai bên cũng ngày càng dày đặc.
Campuchia hiện là nguồn cung hồ tiêu lớn nhất cho Việt Nam. Riêng tháng 1/2026, Việt Nam nhập hơn 6.000 tấn tiêu, trong đó 2.326 tấn đến từ Campuchia – vượt xa Brazil hay Indonesia.
Ngành điều cũng phụ thuộc đáng kể vào nguồn điều thô 1–1,1 triệu tấn/năm từ quốc gia này. Các trang trại quy mô hàng trăm, thậm chí 1.000 ha, đầu tư cơ giới hóa bài bản, giúp chất lượng nhân thu hồi đạt tới 30%.
Ở chiều ngược lại, nhiều sản phẩm Việt ngày càng “bén rễ”. Trứng gia cầm, phân bón, vật tư nông nghiệp được tiêu thụ ổn định. Phân bón Cà Mau đã mở văn phòng đại diện tại Phnom Penh, trực tiếp cử kỹ sư hướng dẫn nông dân canh tác hiệu quả.
Sự gắn kết này khiến mỗi biến động ở cửa khẩu đều tác động tức thì đến giá cả, cho thấy mức độ phụ thuộc ngày càng chặt chẽ của chuỗi cung ứng.
Lào: “địa bàn số 1” của dòng vốn Việt
Nếu Campuchia đứng thứ hai, thì Lào vẫn là điểm đến đầu tư lớn nhất của Việt Nam.
Tổng vốn đăng ký đã vượt 6,21 tỷ USD. Chỉ 11 tháng năm 2025, dòng vốn mới đạt hơn 590 triệu USD, tăng gấp 7,5 lần so với cùng kỳ.
Các dự án viễn thông, ngân hàng, cao su, chế biến nông sản, điện lực… tạo việc làm cho hàng chục vạn lao động địa phương. Kim ngạch thương mại song phương 2025 đạt 2,98 tỷ USD, tăng 32,7%.
Đáng chú ý, hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược như cao tốc Hà Nội – Vientiane, đường sắt Vũng Áng – Vientiane được kỳ vọng rút ngắn khoảng cách logistics, mở ra “hành lang kinh tế” mới.
Các chuyên gia nhận định, khi giao thông xuyên biên giới hoàn thiện, Lào có thể trở thành trung tâm trung chuyển năng lượng và khoáng sản, còn doanh nghiệp Việt đóng vai trò nhà đầu tư then chốt.
Điều thay đổi lớn nhất không nằm ở con số tỷ USD, mà ở cấu trúc: thay vì mua – bán ngắn hạn, doanh nghiệp Việt xây dựng hệ sinh thái dài hạn, tích hợp sản xuất – chế biến – phân phối – thị trường.
Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu tái cấu trúc, Đông Dương có thể trở thành “cụm kinh tế nội vùng” bền vững, nơi Việt Nam đóng vai trò trung tâm kết nối. Và nếu xu hướng này tiếp tục, bản đồ đầu tư khu vực sẽ không còn là những điểm rời rạc, mà là một khối kinh tế liền mạch – nơi dòng vốn, lao động và hàng hóa di chuyển tự nhiên như trong một thị trường chung.
