Giữa đại dịch, ngành da giày vẫn giữ "phong độ cao"

Theo thông tin từ Tổng cục Hải quan, trong 5 tháng đầu năm 2021, xuất khẩu giày dép đạt kim ngạch gần 8,4 tỷ USD, tăng 25,5% so với cùng kỳ năm 2020. Đáng lưu ý, hiện sản phẩm này chiếm 6,4% tổng kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của cả nước trong 5 tháng đầu năm và đứng thứ 5 về kim ngạch trong số các nhóm hàng xuất khẩu của Việt Nam (sau điện thoại, máy vi tính, máy móc, dệt may). Thị trường truyền thống và lớn nhất của giày dép Việt Nam từ nhiều năm qua lần lượt là Mỹ với kim ngạch 3,35 tỷ USD, EU với 1,92 tỷ USD, Trung Quốc với 830,94 triệu USD.

Bị tác động tiêu cực của dịch Covid-19, hiện nay nhiều doanh nghiệp ngành da giày đã tìm được cách duy trì sản xuất, nhận được đơn nhiều đặt hàng. ( Ảnh minh họa)

Theo ông Nguyễn Đức Thuấn, Chủ tịch Hiệp hội Da, Giày và Túi xách Việt Nam (Lefaso), đơn hàng da giày, túi xách đang dịch chuyển về Việt Nam ngày càng nhiều. Đây cũng là thời điểm, cơ hội để các DN phục hồi sản xuất, kết nối lại các chuỗi cung ứng. Đại diện Lefaso cũng cho hay, dù tình hình sản xuất, kinh doanh của tất cả DN trong ngành chưa phục hồi như trạng thái bình thường trước kia nhưng nhìn chung, nhiều DN giữ được phong độ và vượt qua khó khăn, tận dụng tốt thị trường. Đơn cử, đầu năm 2020, CTCP Giày Vĩnh Yên gặp rất nhiều khó khăn do người dân ở thị trường các nước EU và Mỹ có xu hướng giảm mua sắm; nhiều siêu thị đóng cửa để phòng dịch Covid-19. Dù vậy, bằng nhiều giải pháp quản trị linh hoạt, từ những tháng cuối năm 2020 và đầu năm 2021 đến nay, hoạt động sản xuất, kinh doanh của Công ty Vĩnh Yên có nhiều khởi sắc. Kết thúc năm 2020, DN đạt doanh thu trên 320 tỷ đồng với 2 triệu đôi giày thể thao. Dự kiến năm 2021, DN đạt doanh số khoảng 380 tỷ đồng.

Ông Đặng Văn Ngọc, Giám đốc Công ty TNHH May giày ví da Tân Phát cho biết, từ khi dịch Covid-19 xảy ra, nhất là vào giai đoạn bùng phát ở châu Âu, khách hàng thị trường này hủy gần 80% đơn hàng. Số khách hàng ít ỏi còn lại đề nghị trả tiền chậm hoặc yêu cầu giảm giá khiến DN rơi vào khó khăn, gần như tháng nào cũng phải bù lỗ để duy trì sản xuất. Nhưng hiện nay, chúng tôi đã kết nối lại được với bạn hàng và đạt được thỏa thuận cùng chia sẻ khó khăn, lợi nhuận trong bối cảnh dịch bệnh vẫn diễn biến phức tạp. Nhờ vậy, chúng tôi đủ đơn hàng đến cuối năm”,

Theo đánh giá của Bộ Công Thương, ngành da giày có mức tăng trưởng ấn tượng trong thời điểm hiện nay nhờ tận dụng tốt ưu đãi thuế quan trong Hiệp định EVFTA bằng việc đáp ứng quy định về quy tắc xuất xứ hàng hóa tương ứng trong hiệp định này. Trong quý 1-2021, tỷ lệ mặt hàng giày dép xuất khẩu sang thị trường EU có sử dụng C/O mẫu EUR.1 theo EVFTA lên tới 98,98%. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cũng đưa ra nhận định, tiêu chí xuất xứ cho mặt hàng da giày trong EVFTA tương đối linh hoạt và cho phép nhập khẩu nguyên liệu ngoài khối để sản xuất hàng hóa. Việc đứt gánh chuỗi cung ứng toàn cầu do ảnh hưởng của dịch Covid-19 thời gian qua là hồi chuông báo động cho ngành sản xuất da giày trong nước khi phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu nhập khẩu. Do vậy, để có thể phát triển bền vững và tận dụng tối đa ưu đãi thuế quan cũng như các cơ hội từ Hiệp định EVFTA mang lại, các DN da giày cần tập trung phát triển cân bằng nguồn nguyên liệu sản xuất trong nước để phục vụ sản xuất, xuất khẩu trong tương lai.

Trên thực tế, hiện nay nguyên phụ liệu ngành da giày Việt Nam nhập khẩu chính từ Trung Quốc (60%), tiếp đến là Hàn Quốc và Đài Loan (Trung Quốc). Những năm gần đây, việc chủ động nguyên phụ liệu có sự chuyển biến khá tốt khi các DN đã chuyển dần chuỗi cung ứng sản xuất nguyên phụ liệu vào Việt Nam. Tuy nhiên, chỉ thực hiện chủ yếu ở DN lớn; còn DN nhỏ và vừa do hạn chế nguồn lực nên chưa chủ động được nguồn nguyên phụ liệu tại chỗ.

Để phát triển ngành công nghiệp phụ trợ, DN mong muốn có sự hỗ trợ về tài chính. Cụ thể, là có cơ chế ưu đãi cho vay tài chính hoặc giảm thuế. Việc giảm thuế cho DN đầu tư vào ngành công nghiệp phụ trợ sẽ giúp sản phẩm làm ra cạnh tranh được về giá so với những sản phẩm nhập khẩu từ Trung Quốc cũng như các nước khác. Chúng tôi mong rằng chiến lược phát triển nguyên phụ liệu cần tạo được vùng, khu công nghiệp chuyên biệt cho ngành công nghiệp da giày”, đại diện Lefaso kiến nghị.

TH