Dòng vốn lớn đổ vào hạ tầng, cho vay hợp vốn bứt tốc giai đoạn mới

Dòng vốn dịch chuyển về các cực tăng trưởng

Trong bối cảnh nền kinh tế bước vào chu kỳ đầu tư mới, dòng vốn tín dụng đang có xu hướng tập trung mạnh vào các dự án hạ tầng quy mô lớn và các công trình liên kết vùng. Đây được xem là động lực then chốt thúc đẩy tăng trưởng, đồng thời mở ra dư địa phát triển đáng kể cho hoạt động cho vay hợp vốn của hệ thống ngân hàng.

Gần đây NHNN liên tiếp ban hành nhiều cơ chế điều hành tín dụng nhằm tạo thêm cơ hội vốn cho các lĩnh vực ưu tiên: Công văn số 4551/NHNN-CSTT về tín dụng nhà ở xã hội, khu công nghiệp, khu chế xuất; Công văn số 5386/NHNN-TD về tín dụng đối với các dự án trọng điểm và Thông tư số 25/2026/TT-NHNN về tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung, dài hạn… đều đang hướng dòng vốn vào các lĩnh vực được kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

Dòng vốn lớn đổ vào hạ tầng, cho vay hợp vốn bứt tốc giai đoạn mới (Ảnh: Minh họa)

Theo phân tích của CTCP Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), riêng 18 dự án thuộc phạm vi Công văn số 5386/NHNN-TD đã có tổng nhu cầu vốn hơn 752.100 tỷ đồng, tập trung vào các dự án đường sắt tốc độ cao, hạ tầng hàng không, công trình phục vụ APEC và nhiều dự án liên kết vùng. KBSV cho rằng, khoảng 85% nhu cầu vốn dự kiến sẽ được giải ngân trong giai đoạn 2026-2028. Vì vậy, nếu áp dụng cơ chế hạn mức tăng trưởng tín dụng như thông thường sẽ làm thu hẹp đáng kể hoạt động cho vay đối với các lĩnh vực khác. Do đó, việc loại trừ phần dư nợ phát sinh khỏi chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng được xem là giải pháp điều tiết mang tính kỹ thuật, giúp các NHTM có thêm không gian tài trợ cho các công trình trọng điểm. Cũng theo KBSV, ngay cả khi toàn bộ các dự án trên triển khai đồng thời, phần tín dụng phát sinh cũng chỉ đóng góp khoảng 0,5-1% tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống mỗi năm trong giai đoạn 2026-2028. Do đó, không làm thay đổi đáng kể định hướng điều hành tín dụng của NHNN.

Ở góc độ thị trường, CTCP Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) cho rằng, cơ chế mới sẽ tạo điều kiện để hoạt động thu xếp vốn cho các dự án hạ tầng phát triển theo chiều sâu. Những NHTM có quy mô vốn lớn, nền tảng huy động ổn định và kinh nghiệm tham gia các khoản vay hợp vốn sẽ có nhiều cơ hội đảm nhận vai trò đầu mối tài trợ các dự án quy mô lớn. “Khi dòng vốn được khơi thông, nhu cầu tín dụng cũng được mở rộng sang các nhà thầu, doanh nghiệp xây lắp, vật liệu và các đơn vị tham gia chuỗi triển khai dự án”, YSVN nhận định.

Theo giới phân tích, cùng với các cơ chế điều hành mới của NHNN, hoạt động tài trợ dự án đang bước sang giai đoạn phát triển mới khi trọng tâm không còn là mở rộng tín dụng theo quy mô, mà là tập trung nguồn vốn vào các dự án có tính lan tỏa và khả năng dẫn dắt tăng trưởng. Đây cũng là cơ sở để hoạt động thu xếp vốn và cho vay hợp vốn ngày càng giữ vai trò quan trọng trong quá trình triển khai các công trình trọng điểm.

Cho vay hợp vốn mở rộng theo chuỗi dự án

Theo nhiều chuyên gia tài chính - ngân hàng, cùng với việc mở thêm dư địa tín dụng, tại Công văn số 5386/NHNN-TD, NHNN đã khuyến khích các NHTM thực hiện cho vay hợp vốn đối với các dự án có nhu cầu vốn lớn. Trường hợp vượt giới hạn cấp tín dụng đối với một khách hàng hoặc nhóm khách hàng, các NHTM được hướng dẫn báo cáo NHNN để trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định theo quy định. Cơ chế này tạo cơ sở để các TCTD tham gia tài trợ những công trình có tổng mức đầu tư hàng chục, hàng trăm nghìn tỷ đồng mà một ngân hàng riêng lẻ khó có thể đáp ứng.

Quan sát tại TP. Hồ Chí Minh có thể thấy, chương trình cho vay kích cầu đầu tư theo Nghị quyết số 09/2023/NQ-HĐND được các ngân hàng tích cực triển khai. Từ năm 2024 đến nay, Công ty Đầu tư Tài chính nhà nước TP. Hồ Chí Minh (HFIC) đã ký thỏa thuận hợp tác với 9 NHTM gồm Agribank, BIDV, Vietcombank, VietinBank, MB, VPBank, ACB, Sacombank và Saigonbank để phối hợp cấp tín dụng cho các dự án được thành phố hỗ trợ lãi suất. Các NHTM lớn như Agribank, BIDV, Vietcombank đều đã chỉ định các chi nhánh đầu mối phối hợp với HFIC trong quá trình thẩm định, xác định tỷ lệ tham gia tài trợ, đồng thời cam kết tiếp tục đồng hành khi chương trình được mở rộng.

Thực tiễn này cho thấy mô hình nhiều ngân hàng cùng tham gia thu xếp nguồn vốn không chỉ giúp mở rộng quy mô tài trợ mà còn rút ngắn quá trình thẩm định, phân chia hạn mức và chia sẻ rủi ro giữa các tổ chức tín dụng đối với các dự án có quy mô lớn.

Theo ghi nhận từ UBND TP. Hồ Chí Minh, từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương đã thông qua gần 4.400 dự án cùng 56 Nghị quyết phát triển giai đoạn 2026-2030. Trong số này có nhiều công trình hạ tầng quy mô lớn như cao tốc đô thị Hồ Tràm - Cảng hàng không quốc tế Long Thành; cầu Cần Giờ; tuyến đường vượt biển Cần Giờ - Vũng Tàu; dự án chống ngập 10.000 tỷ đồng; dự án chỉnh trang khu Mả Lạng - Chợ Gà - Gạo hơn 16.000 tỷ đồng và ba khu đô thị mới tại Tân Đông Hiệp với tổng vốn hơn 64.000 tỷ đồng.

Các chuyên gia cho rằng, quy mô đầu tư ngày càng lớn, thời gian triển khai kéo dài và sự tham gia của nhiều doanh nghiệp trong cùng một dự án đang làm gia tăng nhu cầu vay hợp vốn, đồng thời mở rộng phạm vi tài trợ từ chủ đầu tư sang toàn bộ chuỗi doanh nghiệp tham gia triển khai công trình. Khi đó, hiệu ứng từ các cơ chế tại Công văn số 5386/NHNN-TD sẽ lan tỏa không chỉ đối với chủ đầu tư mà còn mở rộng tới các nhà thầu, đơn vị cung cấp hàng hóa, dịch vụ và doanh nghiệp tham gia hợp tác đầu tư, góp vốn thực hiện dự án.

Trong bức tranh tổng thể, sự dịch chuyển của dòng vốn vào các cực tăng trưởng không chỉ phản ánh định hướng điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước mà còn cho thấy sự thay đổi về chất trong cách phân bổ tín dụng. Khi nguồn vốn được tập trung đúng trọng tâm, hiệu quả lan tỏa sẽ lớn hơn, góp phần tạo nền tảng vững chắc cho mục tiêu tăng trưởng bền vững trong những năm tới.