Siết kỷ cương ngân sách, thu hồi chi sai, ngăn nợ tồn đọng

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Chỉ thị số 28/CT-TTg về việc thực hiện Nghị quyết số 21/2026/QH16 ngày 24/4/2026 của Quốc hội về bổ sung dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2024 và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.

Thu hồi toàn bộ các khoản hỗ trợ sử dụng không đúng quy định

Chỉ thị nêu rõ: Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 21/2026/QH16 ngày 24/4/2026 về Bổ sung dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2024 và phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024, theo đó Quốc hội ghi nhận và đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ, đồng thời chỉ ra một số tồn tại, hạn chế trong việc thực hiện các quy định pháp luật và các nghị quyết của Quốc hội về lập, chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước.

Để nâng cao kỷ cương, kỷ luật trong việc chấp hành pháp luật về tài chính, ngân sách nhà nước, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan khác ở trung ương (gọi chung là bộ, cơ quan trung ương), Chủ tịch Ủy ban Nhân dân các tỉnh, thành phố (địa phương) tiếp tục phát huy các kết quả đạt được, tập trung thực hiện tốt các nhiệm vụ sau:

Về xây dựng, hoàn thiện thể chế, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện hiệu quả pháp luật về thuế, phí, lệ phí, ngân sách nhà nước, đầu tư công, quản lý nợ công; khẩn trương tập trung rà soát các quy định của pháp luật về đầu tư công, ngân sách nhà nước, kịp thời phát hiện những quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn, bất cập hoặc không còn phù hợp với thực tiễn để đề xuất, nghiên cứu sửa đổi, bổ sung trong quá trình xây dựng Luật hợp nhất Luật Ngân sách nhà nước và Luật Đầu tư công.

Chỉ thị mới của Chính phủ yêu cầu tăng kỷ luật tài chính, thu hồi toàn bộ khoản chi sai, siết quản lý ngân sách và kiểm soát chặt nợ đọng xây dựng cơ bản. (Ảnh: Minh họa)

Về lập, quản lý, sử dụng, quyết toán ngân sách nhà nước, các bộ, cơ quan trung ương, địa phương xây dựng dự toán ngân sách nhà nước phải bám sát các mục tiêu, định hướng yêu cầu của Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội 10 năm giai đoạn 2021-2030, Kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội 5 năm giai đoạn 2026-2030, Kế hoạch tài chính quốc gia và vay, trả nợ công 5 năm, Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030.

Trên cơ sở các chính sách, chế độ, định mức chi ngân sách nhà nước, nhiệm vụ phát triển kinh tế-xã hội theo quyết định của cấp có thẩm quyền đối với năm dự toán và theo đúng thẩm quyền, chức năng, nhiệm vụ của cơ quan, đơn vị được giao; bố trí chi ngân sách nhà nước trong phạm vi khả năng nguồn lực; bố trí chi cho các chương trình, dự án đầu tư sử dụng vốn ngân sách nhà nước phải đúng thẩm quyền, xác định rõ tính chất nguồn vốn và trong phạm vi tổng số vốn được cấp có thẩm quyền quyết định, đảm bảo chặt chẽ, tiết kiệm, hiệu quả; đảm bảo cân đối ngân sách hằng năm và trong trung hạn.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu tiếp tục chấn chỉnh, khắc phục các tồn tại, hạn chế trong lập, quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước; nâng cao chất lượng lập dự toán thu, chi ngân sách nhà nước bảo đảm đúng yêu cầu và sát khả năng thực hiện; huy động, sử dụng hiệu quả nguồn ngân sách nhà nước; quan tâm, chú trọng công tác chuẩn bị đầu tư, lập, phân bổ, giao dự toán, tổ chức, triển khai thực hiện các dự án đầu tư; đẩy nhanh việc thực hiện và giải ngân kế hoạch đầu tư công hằng năm; tuân thủ thời hạn báo cáo giám sát, đánh giá đầu tư hằng quý, hằng năm;

Báo cáo đầy đủ, chính xác trên Hệ thống thông tin về giám sát, đánh giá đầu tư theo quy định; quản lý, sử dụng chặt chẽ số tăng thu ngân sách nhà nước gắn với điều hành và xây dựng kế hoạch huy động vốn vay bù đắp bội chi và trả nợ gốc của ngân sách nhà nước, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả, đúng quy định của pháp luật.

Chỉ thị nêu rõ yêu cầu về quản lý chặt chẽ các khoản chi chuyển nguồn ngân sách nhà nước theo đúng quy định; hủy bỏ, thu hồi kịp thời về ngân sách nhà nước các khoản chuyển nguồn không đúng quy định, không có nhu cầu sử dụng hoặc quá thời gian giải ngân theo quy định; thu hồi toàn bộ các khoản ngân sách trung ương hỗ trợ cho các địa phương năm 2025 và năm 2024 trở về trước quản lý, sử dụng không đúng quy định hoặc hết thời gian giải ngân để giảm bội chi ngân sách trung ương.

Tiếp tục kiểm soát chặt chẽ, không để phát sinh mới nợ đọng xây dựng cơ bản

Thủ tướng yêu cầu quản lý chặt chẽ việc tạm ứng chi ngân sách nhà nước. Trong năm 2026, tiếp tục xử lý, thu hồi dứt điểm số tạm ứng quá thời hạn quy định; làm rõ các trường hợp không có khả năng thu hồi số kinh phí tạm ứng quá thời hạn quy định.

Thực hiện nghiêm túc các chế tài xử phạt, xử lý trách nhiệm các tổ chức, cá nhân không thực hiện đúng quy định của pháp luật về ngân sách nhà nước, nghị quyết của Quốc hội trong quản lý, thu hồi tạm ứng ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, tiếp tục kiểm soát chặt chẽ, không để phát sinh mới nợ đọng xây dựng cơ bản; rà soát, xác định chính xác số nợ đọng xây dựng cơ bản vốn ngân sách nhà nước tại thời điểm 31/12/2025, gửi Bộ Tài chính chậm nhất ngày 15/7/2026 để tổng hợp báo cáo cấp có thẩm quyền theo quy định.

Đồng thời, đẩy mạnh thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, cụ thể hóa trách nhiệm người đứng đầu trong quản lý, sử dụng ngân sách nhà nước; làm rõ nguyên nhân và trách nhiệm người đứng đầu, các tập thể, cá nhân không chấp hành nghiêm các quy định của pháp luật trong lập, chấp hành dự toán, quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm.

Thủ tướng yêu cầu tổng hợp danh sách, mức độ vi phạm, hình thức xử lý, kết quả xử lý vi phạm đối với các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan trong quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính-ngân sách nhà nước, đầu tư công, tài sản công niên độ 2024 trở về trước thuộc phạm vi quản lý; gửi báo cáo về Bộ Nội vụ trước ngày 5/7/2026 để tổng hợp, báo cáo Thủ tướng Chính phủ.

Trong năm 2026, thu hồi về ngân sách các khoản thu, chi, chuyển nguồn không đúng quy định

Đối với việc thực hiện các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước, Thủ tướng yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, địa phương nghiêm túc chấn chỉnh, rút kinh nghiệm và khắc phục triệt để các tồn tại, hạn chế được nêu trong các báo cáo kiểm toán quyết toán ngân sách nhà nước; tiếp tục rà soát các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước đối với quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024 và năm 2023 trở về trước để thực hiện đầy đủ.

Trong năm 2026, xử lý, thu hồi về ngân sách các khoản thu, chi, chuyển nguồn không đúng quy định theo kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước đối với ngân sách nhà nước năm 2024 trở về trước đã được cấp có thẩm quyền phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước nhưng chưa xử lý; nghiêm túc, kịp thời điều chỉnh số liệu quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 theo kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước tại báo cáo kiểm toán báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025.

Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính tiếp tục quản lý việc sử dụng ngân quỹ nhà nước theo đúng quy định của Luật Ngân sách nhà nước, Luật Quản lý nợ công và pháp luật về ngân quỹ nhà nước, bố trí nguồn để hoàn trả các khoản vay ngân quỹ gia hạn nhiều năm; chủ trì phối hợp với Kiểm toán Nhà nước tiếp tục thực hiện yêu cầu tại điểm b khoản 5 Điều 4 của Nghị quyết số 223/2025/QH15 của Quốc hội; khẩn trương thực hiện theo đúng ý kiến chỉ đạo của Lãnh đạo Chính phủ tại Thông báo số 87/TB-VPCP ngày 12/6/2026 về việc thu hồi vốn ứng trước, thanh toán nợ đọng xây dựng cơ bản.

Bộ Nội vụ đôn đốc, kiểm tra, tổng hợp chung danh sách, mức độ vi phạm, hình thức xử lý, kết quả xử lý vi phạm đối với các tổ chức, đơn vị, cá nhân liên quan trong quản lý, sử dụng các nguồn lực tài chính-ngân sách nhà nước, đầu tư công, tài sản công niên độ 2024 gửi Bộ Tài chính trước ngày 10/8/2026 để tổng hợp chung cùng với báo cáo quyết toán ngân sách nhà nước năm 2025 trình Chính phủ, báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội theo quy định.