Ngành Thuế thu hơn 1,38 triệu tỷ đồng nhờ siết chặt thương mại điện tử

Chiều 3/7, tại Hội nghị sơ kết công tác thuế 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026, lãnh đạo Cục Thuế cho biết tổng thu ngân sách Nhà nước do Cơ quan Thuế quản lý ước đạt trên 1,382 triệu tỷ đồng, bằng 61,6% dự toán và tăng 16,6% so với cùng kỳ năm trước.

Ông Mai Xuân Thành - Cục trưởng Cục Thuế phát biểu (Ảnh: Lê Đông/TTXVN).

Thương mại điện tử bùng nổ, nợ thuế vẫn neo cao

Nguồn thu từ khu vực sản xuất, kinh doanh tiếp tục là động lực chính, đóng góp gần 55% tổng thu ngân sách và tăng 17,9% so với cùng kỳ. Bản đồ thuế ghi nhận sự đồng đều khi có 32/34 địa phương ghi nhận tăng trưởng thu, tạo nền tảng để toàn ngành phấn đấu hoàn thành và vượt dự toán thu ngân sách nhà nước năm 2026.

Điểm sáng lớn nhất trong nửa đầu năm nằm ở phân khúc kinh tế số. Quản lý thuế đối với thương mại điện tử tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Thu ngân sách từ lĩnh vực này trong 6 tháng đầu năm đạt gần 167,9 nghìn tỷ đồng, tăng 44,2% so với cùng kỳ; trong đó các nhà cung cấp nước ngoài nộp thuế qua Cổng thông tin điện tử đóng góp hơn 12,5 nghìn tỷ đồng, tăng hơn gấp đôi so với cùng kỳ.

Giám sát dòng tiền bằng dữ liệu lớn và AI

Song song với việc thu hồi dòng vốn, cơ quan quản lý chuyển hẳn sang trạng thái kiểm soát rủi ro dựa trên công nghệ. Trong thanh tra, kiểm tra, ngành Thuế tiếp tục chuyển mạnh từ phương thức kiểm tra truyền thống sang quản lý rủi ro trên nền tảng dữ liệu, hóa đơn điện tử và dòng tiền.

Sáu tháng đầu năm, toàn ngành thực hiện hơn 26.000 cuộc kiểm tra, kiến nghị xử lý trên 34.000 tỷ đồng, đồng thời tăng cường phối hợp với công an, hải quan và ngân hàng để xử lý các vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật.

Tại các đô thị lớn, công tác quản lý được hiện đại hóa tối đa. Phó Trưởng Thuế thành phố Hà Nội Phan Tiến Hòa cho biết đơn vị đã chuyển mạnh công tác kiểm tra theo hướng quản lý rủi ro trên nền tảng dữ liệu lớn (Big Data), thay thế dần phương thức kiểm tra truyền thống. Sáu tháng đầu năm, Thuế thành phố Hà Nội đã thực hiện 6.297 cuộc kiểm tra, xử lý và truy thu 6.026 tỷ đồng.

Theo ông Hòa, Cơ quan Thuế đã khai thác dữ liệu từ hóa đơn điện tử, ngân hàng, hải quan, sàn thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển và các phần mềm bán hàng để nhận diện rủi ro. Riêng lĩnh vực thương mại điện tử, hơn 206.000 người nộp thuế được đưa vào diện quản lý, góp phần tăng thu ngân sách gần 2.000 tỷ đồng.

Cơ quan Thuế cũng phát hiện nhiều ca che giấu doanh thu lớn và chuyển hồ sơ sang Cơ quan Công an xử lý. Ông Hòa cho biết thêm, thời gian tới, Thuế thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục mở rộng các chuyên đề phân tích dữ liệu, xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý theo chuỗi thương hiệu và đưa vào vận hành hệ thống ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) phục vụ dự báo thu ngân sách.

Thay đổi tư duy quản trị tài chính công

Tại đầu cầu kinh tế phía Nam, Trưởng Thuế thành phố Hồ Chí Minh Đoàn Minh Dũng cho biết tổng thu ngân sách do đơn vị quản lý trong 6 tháng đầu năm đạt khoảng 385.000 tỷ đồng, tăng 31% so với cùng kỳ. Ông Dũng nhấn mạnh, đơn vị đang chuyển mạnh từ tư duy "xử lý nợ" sang "quản trị nợ" trên nền tảng dữ liệu số, đẩy mạnh làm sạch dữ liệu và tự động hóa các quy trình quản lý, cưỡng chế nhằm nâng cao hiệu quả thu hồi nợ thuế.

Trước đó, quản lý nợ thuế toàn quốc tiếp tục được đẩy mạnh với số thu hồi đạt trên 52.600 tỷ đồng. Tuy nhiên, nợ thuế vẫn ở mức cao do khó khăn về dòng tiền của doanh nghiệp, các khoản nợ liên quan đến đất đai và tình trạng nợ chờ điều chỉnh, nợ sai, nợ ảo.

Nuôi dưỡng nguồn thu và siết chặt kỷ luật cuối năm

Cân bằng với mục tiêu thu ngân sách, ngành Thuế tiếp tục triển khai các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp và người dân. Tổng số tiền thuế được miễn, giảm trong 6 tháng đầu năm 2026 ước khoảng 55.100 tỷ đồng, góp phần hỗ trợ phục hồi sản xuất, kinh doanh và nuôi dưỡng nguồn thu. Về mảng thủ tục, Cơ quan Thuế tiếp tục đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý, tiếp nhận gần 2 triệu tờ khai quyết toán thuế thu nhập cá nhân điện tử, giải quyết hoàn thuế giá trị gia tăng gần 79.000 tỷ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Tài chính Cao Anh Tuấn ghi nhận và đánh giá cao những kết quả ngành Thuế đạt được. Thứ trưởng nhấn mạnh nhiệm vụ 6 tháng cuối năm sẽ rất nặng nề khi toàn ngành vừa phải phấn đấu hoàn thành dự toán thu ngân sách Nhà nước, vừa tổ chức triển khai hiệu quả Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Thứ trưởng chỉ đạo ngành Thuế phải nâng hiệu quả quản lý theo thời gian thực, quản lý chặt tài sản mã hóa, hộ kinh doanh và triển khai kế hoạch đưa Việt Nam ra khỏi danh sách đen về thuế của OECD.

Tiếp thu ý kiến chỉ đạo, Cục trưởng Cục Thuế Mai Xuân Thành khẳng định toàn ngành sẽ khẩn trương cụ thể hóa các nhiệm vụ, giải pháp được giao, quyết tâm hoàn thành cao nhất nhiệm vụ thu ngân sách Nhà nước năm 2026. Ngành huế sẽ tiếp tục điều hành sát sao, chống thất thu dựa trên dữ liệu lớn, quản lý rủi ro và lấy người nộp thuế làm trung tâm phục vụ.