Ngân hàng tăng tốc tăng vốn điều lệ, cuộc đua củng cố sức mạnh tài chính

Từ đầu năm 2026 đến nay, thị trường tài chính ghi nhận một làn sóng tăng vốn điều lệ diễn ra mạnh mẽ trong hệ thống ngân hàng. Không chỉ các ngân hàng thương mại cổ phần tư nhân, mà cả nhóm ngân hàng quốc doanh cũng đồng loạt triển khai các kế hoạch bổ sung vốn thông qua nhiều hình thức khác nhau như phát hành cổ phiếu trả cổ tức, chào bán cho cổ đông hiện hữu hay phát hành riêng lẻ.

Động thái này phản ánh rõ áp lực kép mà các ngân hàng đang phải đối mặt. Một mặt, nhu cầu tín dụng của nền kinh tế tiếp tục tăng cao, buộc các nhà băng phải mở rộng quy mô vốn để đáp ứng. Mặt khác, các chuẩn mực an toàn vốn ngày càng khắt khe theo lộ trình tiệm cận Basel III khiến việc nâng cao “bộ đệm vốn” trở thành yêu cầu bắt buộc.

Thực tế cho thấy, việc tăng vốn điều lệ không còn đơn thuần là chiến lược mở rộng quy mô, mà đã trở thành yếu tố sống còn để duy trì năng lực cạnh tranh, đảm bảo các tỷ lệ an toàn và tạo dư địa tăng trưởng trong trung và dài hạn.

Trong cuộc đua này, không ít ngân hàng đã nhanh chóng hoàn tất kế hoạch tăng vốn ngay từ những tháng đầu năm. Điển hình, ACB đã hoàn tất phát hành gần 668 triệu cổ phiếu để trả cổ tức với tỷ lệ 13%, qua đó nâng vốn điều lệ lên hơn 58.000 tỷ đồng.

Ngân hàng tăng tốc tăng vốn điều lệ, cuộc đua củng cố sức mạnh tài chính (Ảnh: Minh họa)

Tương tự, SHB cũng triển khai thành công hai đợt phát hành liên tiếp trong tháng 5, bao gồm phát hành cổ phiếu ESOP cho người lao động và chào bán cho cổ đông hiện hữu. Sau các đợt này, vốn điều lệ của ngân hàng đã tăng lên hơn 53.400 tỷ đồng.

Ở nhóm ngân hàng quy mô vừa, SeABank hoàn tất phát hành gần 584 triệu cổ phiếu từ nguồn lợi nhuận chưa phân phối, nâng vốn điều lệ lên hơn 34.200 tỷ đồng. Nam A Bank cũng bổ sung thêm 1.000 tỷ đồng vốn thông qua phát hành cổ phiếu ESOP, đưa vốn điều lệ vượt mốc 21.500 tỷ đồng.

Những ngân hàng hoàn tất sớm kế hoạch tăng vốn đang có lợi thế đáng kể trong việc mở rộng tín dụng và đầu tư vào các lĩnh vực chiến lược như chuyển đổi số, phát triển sản phẩm dịch vụ mới.

Bên cạnh nhóm đã “về đích”, nhiều ngân hàng khác cũng đang tích cực triển khai các kế hoạch tăng vốn trong năm 2026. BIDV đã được chấp thuận phương án tăng vốn thêm gần 5.000 tỷ đồng thông qua phát hành cổ phiếu cho cổ đông hiện hữu, dự kiến thực hiện trong quý II hoặc quý III.

Đáng chú ý, VPBank đặt mục tiêu nâng vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng thông qua việc phát hành hơn 2 tỷ cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu. Nếu hoàn tất, đây sẽ là một trong những ngân hàng có quy mô vốn lớn nhất hệ thống.

OCB cũng đang triển khai phát hành gần 400 triệu cổ phiếu để tăng vốn thêm gần 4.000 tỷ đồng. Trong khi đó, ABBank đặt kế hoạch tăng vốn thêm hơn 6.000 tỷ đồng thông qua nhiều phương án kết hợp, đưa vốn điều lệ lên trên 20.000 tỷ đồng.

Vietbank lựa chọn lộ trình tăng vốn theo nhiều giai đoạn trong năm, bắt đầu với việc phát hành cổ phiếu thưởng để nâng vốn điều lệ lên gần 11.900 tỷ đồng, trước khi tiếp tục các đợt phát hành tiếp theo.

Ở nhóm ngân hàng quy mô lớn, nhiều kế hoạch tăng vốn vẫn đang trong quá trình chờ phê duyệt từ cơ quan quản lý. Vietcombank đã trình phương án phát hành hơn 1 tỷ cổ phiếu để tăng vốn điều lệ lên trên 94.000 tỷ đồng, song vẫn cần hoàn tất các thủ tục nội bộ và chấp thuận chính thức.

MB cũng đặt mục tiêu tăng vốn thêm hơn 22.000 tỷ đồng thông qua ba phương án khác nhau, bao gồm chia cổ tức bằng cổ phiếu và phát hành riêng lẻ. Nếu hoàn tất, vốn điều lệ của ngân hàng này có thể vượt mốc 100.000 tỷ đồng.

Việc các ngân hàng lớn chưa hoàn tất tăng vốn phần nào cho thấy quy trình phê duyệt vẫn cần thời gian, đặc biệt với các phương án có quy mô lớn và liên quan đến nhiều cổ đông chiến lược.

Theo đánh giá của các công ty chứng khoán, việc điều chỉnh chính sách như nâng tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn đã tạo thêm dư địa tăng trưởng tín dụng cho hệ thống ngân hàng. Tuy nhiên, điều này cũng đồng nghĩa với việc các ngân hàng phải củng cố nền tảng vốn để đảm bảo an toàn.

Bên cạnh đó, các quy định mới về quản trị rủi ro và thanh khoản đang được siết chặt, buộc các ngân hàng phải nâng cao chất lượng vốn, đặc biệt là vốn cấp 1. Những ngân hàng có nền tảng vốn mạnh, tỷ lệ CASA cao và nguồn vốn ổn định sẽ có lợi thế rõ rệt trong cuộc đua tăng trưởng.

Ngoài ra, nhu cầu đầu tư cho chuyển đổi số, phát triển hạ tầng công nghệ và mở rộng hệ sinh thái tài chính cũng đòi hỏi nguồn lực tài chính lớn. Đây là lý do nhiều ngân hàng lựa chọn giữ lại lợi nhuận và chia cổ tức bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt.

Một điểm đáng chú ý là phần lớn các kế hoạch tăng vốn hiện nay đều thông qua phát hành cổ phiếu thưởng hoặc trả cổ tức bằng cổ phiếu. Điều này giúp ngân hàng vừa giữ lại dòng tiền, vừa gia tăng vốn chủ sở hữu một cách hiệu quả.

Trong bối cảnh biên lãi ròng chịu áp lực và chi phí vốn gia tăng, việc tích lũy vốn nội bộ được xem là giải pháp phù hợp để duy trì tăng trưởng bền vững. Xu hướng này không chỉ phổ biến ở các ngân hàng lớn mà còn lan rộng sang nhóm ngân hàng quy mô trung bình và nhỏ.

Tuy nhiên, việc tăng vốn cũng đặt ra thách thức không nhỏ. Nếu hiệu quả sử dụng vốn không được cải thiện tương ứng, các chỉ tiêu sinh lời như ROE có thể suy giảm, ảnh hưởng đến sức hấp dẫn của cổ phiếu ngân hàng trên thị trường.

Dù vậy, trong bối cảnh nhu cầu tín dụng vẫn tăng cao và yêu cầu an toàn vốn ngày càng khắt khe, việc tăng vốn điều lệ vẫn là lựa chọn tất yếu. Cuộc đua này không chỉ quyết định vị thế của từng ngân hàng, mà còn góp phần định hình sức khỏe của toàn bộ hệ thống tài chính trong giai đoạn tới.