Doanh nghiệp Việt đứng trước cơ hội định vị lại mình trong chuỗi giá trị xanh

Biến đổi khí hậu, suy giảm tài nguyên và căng thẳng thương mại quốc tế đang tiếp tục tạo ra những áp lực chưa từng có đối với khả năng chống chịu của nền kinh tế toàn cầu. Tần suất các cú sốc khí hậu – từ lũ lụt nghiêm trọng tại các vùng ven biển đến hạn hán kéo dài – buộc các chính phủ phải xem xét lại mô hình tăng trưởng truyền thống.

Dù vậy, một chân lý vẫn luôn giữ nguyên giá trị: tăng trưởng bền vững phải được xây dựng từ bên trong, dựa trên việc củng cố năng lực nội tại của doanh nghiệp và nền kinh tế, mở rộng quan hệ đối tác chiến lược và duy trì những mục tiêu phát triển dài hạn.

Trong bối cảnh đó, chuyển đổi xanh không còn là một lựa chọn – mà đã trở thành động lực phát triển và khung tiêu chuẩn cạnh tranh cho các quốc gia lẫn doanh nghiệp.

Họp báo công bố Diễn đàn Kinh tế Xanh (GEF) 2025. Ảnh: EuroCham

GEF 2025: Nền tảng chiến lược của hợp tác EU – Việt Nam

Để thúc đẩy tiến trình này, Hiệp hội Doanh nghiệp châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) sẽ tổ chức Diễn đàn Kinh tế Xanh (GEF) 2025 tại Hà Nội vào ngày 27/11/2025, với chủ đề “Tiên phong đổi mới, Kiến tạo Tương lai”.

GEF 2025 tiếp nối chuỗi sáng kiến xanh chủ đạo của EuroCham, quy tụ: các nhà hoạch định chính sách, lãnh đạo các tập đoàn đa quốc gia, doanh nghiệp vừa và nhỏ, chuyên gia về năng lượng – môi trường – đổi mới sáng tạo, nhằm định hình cách thức hiện thực hóa mục tiêu khí hậu bằng những giải pháp khả thi, phù hợp với điều kiện kinh tế Việt Nam.

Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất của biến đổi khí hậu. Các đợt lũ lụt gây thiệt hại ở Hà Nội, miền Trung hay Đồng bằng sông Cửu Long cho thấy sự mong manh của hạ tầng đô thị và tác động trực tiếp đến đời sống, hoạt động sản xuất.

Tuy nhiên, Việt Nam cũng đang nổi lên như một trong những nền kinh tế mới nổi năng động nhất châu Á, và là quốc gia đưa ra cam kết rõ ràng về Net Zero vào năm 2050.

Để đạt mục tiêu này, Việt Nam đang đẩy mạnh: hiện đại hóa hệ thống năng lượng, cải cách thị trường điện, mở rộng công suất điện tái tạo, ứng dụng công nghệ xanh trong sản xuất, nâng cấp hạ tầng chống chịu biến đổi khí hậu.

Những nỗ lực này được cộng đồng doanh nghiệp châu Âu đánh giá cao và xem là động lực quan trọng cho các quyết định đầu tư dài hạn.

Tại châu Âu, quá trình chuyển đổi xanh đang được dẫn dắt bởi những chính sách mang tính “xương sống” như: Thỏa thuận Xanh Châu Âu (Green Deal); Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu (Global Gateway); Đạo luật Công nghiệp Không Phát thải (NZIA); Đạo luật Kinh tế Tuần hoàn (CEAP),... Các chương trình này giúp châu Âu duy trì vị thế dẫn đầu trong cuộc đua cân bằng giữa an ninh năng lượng, công nghiệp sạch và bảo vệ môi trường.

Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham

Ông Bruno Jaspaert, Chủ tịch EuroCham, chia sẻ: “Có thể chúng tôi chưa phải là khối nhà đầu tư lớn nhất tại Việt Nam, nhưng là khối đầu tư có mục tiêu rõ ràng. Châu Âu hướng nguồn vốn vào những lĩnh vực bền vững – không chỉ cho tăng trưởng hôm nay mà còn vì thế hệ mai sau.”

Ông nhấn mạnh, không chỉ các tập đoàn lớn mà nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ châu Âu đang đổi mới từ gốc rễ xanh, tạo ra làn sóng hợp tác mới với Việt Nam.

Bên cạnh dòng vốn tư nhân, các cơ chế song phương như Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP) và Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) đang định hình lại cấu trúc hợp tác giữa hai bên.

Tại Diễn đàn Sáng kiến Cửa ngõ Toàn cầu 2025 vừa diễn ra ở Brussels, EU và Việt Nam đã cụ thể hóa nhiều cam kết đáng chú ý, tiêu biểu là gói tài chính 430 triệu euro ký kết giữa Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn và Cao ủy EU Jozef Síkela để triển khai các dự án chuyển đổi năng lượng trong giai đoạn mới.

Đại sứ EU tại Việt Nam - ngài Julien Guerrier

Đại sứ EU tại Việt Nam, Ngài Julien Guerrier, đánh giá: “Trong một thế giới ngày càng biến động, những mối quan hệ đối tác như giữa EU và Việt Nam mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Tôi tin rằng sự hợp tác của chúng ta sẽ tiếp tục được củng cố, mang lại giá trị thiết thực cho doanh nghiệp, người dân và cả hành tinh.”

Từ GEFE đến GEF: Hệ sinh thái đối thoại xanh đang lớn mạnh

GEF 2025 kế thừa di sản của Diễn đàn & Triển lãm Kinh tế Xanh (GEFE) ra mắt từ năm 2022 – nơi đặt nền tảng đối thoại công – tư về khí hậu, năng lượng và đầu tư bền vững.

Qua các kỳ: GEFE 2022, GEF 2023, GEFE 2024, diễn đàn đã thu hút sự tham gia của nhiều lãnh đạo cấp cao Việt Nam và châu Âu như Thủ tướng Phạm Minh Chính, Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn, Thủ tướng Hà Lan Mark Rutte cùng các Cao ủy EU Valdis Dombrovskis, Margaritis Schinas và Virginijus Sinkevičius.

Năm 2025, GEF chuyển sang định dạng tinh gọn, chất lượng và mang tính cấp cao hơn, tập trung vào chín phiên thảo luận chuyên sâu, bao gồm: năng lượng sạch và hệ thống điện bền vững, kỹ năng xanh cho lực lượng lao động, sản xuất thông minh và hiệu quả năng lượng, chuỗi cung ứng bền vững, ứng dụng đổi mới sáng tạo trong đô thị.

Ông Nguyễn Phan Đính, Đồng Chủ tịch Tiểu ban Tăng trưởng Xanh EuroCham Việt Nam

Ông Nguyễn Phan Đính, Đồng Chủ tịch Ủy ban Ngành Tăng trưởng Xanh EuroCham, nhận định: “GEF 2025 không chỉ là các khuôn khổ chính sách. Đây là nơi chúng ta biến bền vững thành hành động hàng ngày – trong giao thông, trong nhà ở, trong sản xuất và trong quản trị doanh nghiệp.”

Một điểm nhấn mới của GEF 2025 là ba hội thảo thực hành (workshop) do các hiệp hội doanh nghiệp châu Âu phối hợp tổ chức, cung cấp lộ trình hành động cụ thể thay vì chỉ đưa ra ý tưởng mang tính lý thuyết.

Theo bà Pauline Duterte, Quản lý Dự án GEF và Trưởng phòng Truyền thông EuroCham: “Chúng tôi muốn mỗi doanh nghiệp tham dự đều có thể mang về giải pháp sẵn sàng triển khai – từ công nghệ, mô hình đến chiến lược quản trị xanh.”

Bà Pauline Duterte, Quản lý Dự án GEF và Trưởng phòng Truyền thông EuroCham

Doanh nghiệp Việt đứng trước cơ hội định vị lại mình trong chuỗi giá trị xanh

GEF 2025 diễn ra vào thời điểm quan trọng khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chuyển đổi xanh. Những yêu cầu mới từ thị trường EU, những cam kết quốc tế và áp lực cạnh tranh toàn cầu đòi hỏi doanh nghiệp phải chủ động hơn bao giờ hết.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, diễn đàn không chỉ là nơi cập nhật xu hướng mà còn là: cơ hội tiếp cận chính sách sớm, kênh đối thoại trực tiếp với các nhà đầu tư châu Âu, không gian học hỏi mô hình thực hành bền vững, nền tảng kết nối cho các dự án xanh. Trong bối cảnh mới, chuyển đổi xanh không chỉ là nhiệm vụ, mà đã trở thành lợi thế cạnh tranh dài hạn.

GEF 2025 chính là điểm hội tụ để doanh nghiệp Việt Nam bắt đầu hoặc tăng tốc hành trình đó, bằng các giải pháp có thể triển khai ngay hôm nay.