Doanh nghiệp thực phẩm gấp rút chuẩn bị hồ sơ trước khi Nghị định 46 chính thức áp dụng

Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên vừa ký văn bản gửi Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam cùng 18 hiệp hội, tổ chức trong lĩnh vực thực phẩm, đề nghị phối hợp triển khai các quy định tại Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP.

Theo Bộ Y tế, Nghị định 46 được Chính phủ ban hành ngày 26/1/2026 nhằm quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp tổ chức thực hiện Luật An toàn thực phẩm. Tiếp đó, Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP ngày 27/1/2026 quy định cụ thể về công bố và đăng ký sản phẩm thực phẩm.

Để tạo điều kiện cho doanh nghiệp chuẩn bị, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 09/2026/NQ-CP tạm ngưng hiệu lực hai văn bản trên đến hết ngày 15/4/2026.

Doanh nghiệp thực phẩm gấp rút chuẩn bị hồ sơ trước khi Nghị định 46 chính thức áp dụng

Doanh nghiệp cần hoàn thiện nhiều thủ tục trước khi lưu thông sản phẩm

Bộ Y tế đề nghị các hiệp hội thông tin rộng rãi tới doanh nghiệp, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực thực phẩm chủ động chuẩn bị hồ sơ để thực hiện các thủ tục theo quy định mới.

Trong đó, doanh nghiệp cần đăng ký bản công bố hợp quy đối với các sản phẩm có quy chuẩn kỹ thuật về chỉ tiêu chất lượng và an toàn theo Điều 4 của Nghị định 46/2026/NĐ-CP.

Đối với các thực phẩm chế biến bao gói sẵn, phụ gia thực phẩm, chất hỗ trợ chế biến, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm chưa có quy chuẩn kỹ thuật hoặc chưa có tổ chức chứng nhận phù hợp quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, doanh nghiệp phải chuẩn bị hồ sơ công bố tiêu chuẩn áp dụng theo quy định tại Điều 6 của Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP.

Một số nhóm sản phẩm cũng phải đăng ký bản công bố sản phẩm trước khi lưu hành, bao gồm thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt, thực phẩm bổ sung (trừ sản phẩm chỉ chứa vitamin và khoáng chất không có khuyến cáo sức khỏe) và sản phẩm dinh dưỡng dành cho trẻ đến 36 tháng tuổi.

Bên cạnh đó, các cơ sở sản xuất thực phẩm phải thực hiện đăng ký cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm theo quy định tại Nghị định 46.

Đối với thực phẩm nhập khẩu, doanh nghiệp cần xây dựng kế hoạch nhập khẩu và nộp hồ sơ đăng ký kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm trước khi lô hàng đến cửa khẩu, đồng thời thông báo địa chỉ kho tập kết để cơ quan chức năng chủ động lấy mẫu kiểm tra.

Ngoài ra, doanh nghiệp phải tuân thủ quy định về ghi nhãn thực phẩm và đăng ký nội dung quảng cáo đối với các sản phẩm như thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dành cho chế độ ăn đặc biệt hoặc sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi.

Nhiều vướng mắc trong quá trình triển khai

Liên quan đến việc thực hiện Nghị định 46/2026/NĐ-CP, VCCI đã có văn bản gửi Thủ tướng Chính phủ kiến nghị tạm ngưng thực hiện nghị định này cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được ban hành.

Theo VCCI, kiến nghị này được tổng hợp từ ý kiến của hơn 200 đại biểu tham dự trực tiếp và hơn 1.000 đại biểu tham gia trực tuyến tại hội thảo về tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách an toàn thực phẩm, cùng phản ánh của nhiều hiệp hội và doanh nghiệp sản xuất, chế biến thực phẩm.

Một trong những vấn đề được doanh nghiệp phản ánh là quy định yêu cầu hầu hết sản phẩm thực phẩm, bao gồm cả nguyên liệu, phụ gia, bao bì và dụng cụ tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, phải thực hiện thủ tục công bố trước khi lưu thông hoặc sử dụng trong sản xuất. Quy định này đã loại bỏ nhiều trường hợp miễn thủ tục theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP.

Theo phản ánh từ doanh nghiệp, quy định mới có thể khiến doanh nghiệp phải thực hiện đồng thời nhiều thủ tục công bố đối với cùng một sản phẩm, làm gia tăng chi phí và thời gian tuân thủ.

Bên cạnh đó, một số yêu cầu về hồ sơ hiện chưa có điều kiện thực hiện trong thực tế, như yêu cầu chứng nhận hợp quy từ tổ chức chứng nhận được công nhận, trong khi hiện chưa có tổ chức nào được công nhận để thực hiện chứng nhận đối với nhóm sản phẩm này.

Nguy cơ ách tắc thủ tục và tăng chi phí

Đối với thực phẩm nhập khẩu, nhiều doanh nghiệp cho biết phần lớn hoạt động nhập khẩu tại Việt Nam được thực hiện thông qua hệ thống phân phối toàn cầu hoặc các đơn vị thương mại trung gian. Do đó, yêu cầu phải có giấy ủy quyền trực tiếp từ nhà sản xuất nước ngoài là điều khó thực hiện.

Ngoài ra, quy trình kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm theo quy định mới gồm nhiều bước như xác định phương thức kiểm tra, lấy mẫu, kiểm nghiệm và xác nhận kết quả. Thời gian kiểm tra thông thường từ 10 đến 12 ngày làm việc, chưa kể thời gian kiểm nghiệm, có thể khiến thời gian thông quan kéo dài và phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi.

Trong khi đó, hệ thống phòng kiểm nghiệm trong nước hiện chưa đáp ứng đủ năng lực theo yêu cầu mới. Theo phản ánh của doanh nghiệp, thời gian trả kết quả kiểm nghiệm tại một số đơn vị có thể kéo dài từ 40–45 ngày.

Trong bối cảnh đó, nhiều hiệp hội ngành hàng và doanh nghiệp kiến nghị Chính phủ xem xét kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được ban hành, nhằm bảo đảm ổn định môi trường pháp lý và hạn chế gián đoạn chuỗi cung ứng.