 |
| Doanh nghiệp Mỹ tận dụng quy định cũ để "né thuế" hợp pháp. |
Trước làn sóng thuế quan gia tăng dưới thời Tổng thống Donald Trump, nhiều doanh nghiệp Mỹ đang tái kích hoạt một quy định cũ trong luật hải quan, gọi là “first sale rule” (tạm dịch “quy định giá trị giao dịch lần đầu”), để giảm thiểu chi phí nhập khẩu.
Theo đó, quy định này có từ năm 1988, cho phép doanh nghiệp tính thuế nhập khẩu dựa trên giá trị giao dịch đầu tiên giữa nhà sản xuất và trung gian, thay vì các mức giá cao hơn trong chuỗi cung ứng.
Ví dụ, nếu một nhà máy ở Trung Quốc bán áo thun cho công ty trung gian tại Hồng Kông với giá 5 USD, sau đó công ty này bán lại cho nhà bán lẻ Mỹ với giá 10 USD, thì thuế nhập khẩu có thể được tính trên mức giá 5 USD ban đầu, thay vì 10 USD. Điều này giúp tiết kiệm đáng kể chi phí thuế mà doanh nghiệp phải nộp.
Theo luật sư Brian Gleicher từ hãng luật Miller & Chevalier, “quy định này cho phép bạn tính thuế dựa trên giá gốc từ nhà máy, miễn là có đủ bằng chứng hợp lệ”. Điều kiện để được áp dụng bao gồm: các bên liên quan phải độc lập, giao dịch đầu tiên phải được chứng minh là có mục đích hướng đến thị trường Mỹ, và phải có tài liệu rõ ràng xác nhận giá trị ban đầu.
Sự quan tâm đến “first sale rule” đã tăng vọt trở lại kể từ năm 2018, khi chính quyền của ông Trump bắt đầu áp thuế 25% lên hàng hóa Trung Quốc, và hiện nay lại tiếp tục nổi bật trong bối cảnh thuế suất mới được đưa ra. “Chúng tôi nhận được rất nhiều cuộc gọi từ khi chính sách thuế mới xuất hiện”, ông Sid Paruthi, chuyên gia tư vấn tại Moss Adams chia sẻ.
Tuy nhiên, để áp dụng được quy định này, doanh nghiệp cần có sự minh bạch từ các bên trong chuỗi cung ứng, điều không phải lúc nào cũng dễ đạt được. “Bạn cần sự tin tưởng, vì nhà cung cấp trung gian đôi khi không muốn tiết lộ giá gốc”, chuyên gia Rich Taylor, người tư vấn cho nhiều công ty Fortune 500, cho biết. Dù vậy, ông nhấn mạnh rằng việc áp dụng quy định này không chỉ giúp tiết kiệm chi phí mà còn giúp giữ chân khách hàng.
Thực tế cho thấy ngày càng nhiều doanh nghiệp lớn bắt đầu sử dụng “first sale rule” như một phần trong chiến lược tối ưu chi phí. Hãng thời trang xa xỉ Moncler của Ý gần đây cho biết họ đã hưởng lợi rõ rệt từ quy định này. “Giá bán công nghiệp ban đầu thấp hơn nhiều so với giá bán lẻ, điều này giúp tối ưu chi phí nội bộ đáng kể”, Giám đốc điều hành Moncler, ông Luciano Santel, chia sẻ.
Một số công ty khác như Kuros Biosciences, nhà sản xuất thiết bị nướng Traeger và hãng gia công Fictiv cũng đã công khai việc chuyển đổi cấu trúc hoạt động hoặc chuỗi cung ứng để áp dụng được quy định này, như một phần trong biện pháp ứng phó với chi phí thuế tăng cao.
Dù hoàn toàn hợp pháp, nhưng việc sử dụng “first sale rule” cũng khiến nhiều nhà hoạch định chính sách lo ngại. Quy định này đi ngược lại mục tiêu của chính quyền Tổng thống Donald Trump trong việc tăng thuế để thúc đẩy sản xuất trong nước và tăng nguồn thu từ thuế quan. Dù vậy, Nhà Trắng chưa đưa ra phản hồi chính thức về việc liệu họ có xem xét lại quy định này trong bối cảnh mới hay không.
Về phía Cơ quan Hải quan và Biên phòng Mỹ (CBP), họ cho biết hiện chưa thể cung cấp dữ liệu về mức độ phổ biến của “first sale rule” trong thời gian gần đây. Tuy nhiên, theo đánh giá của giới chuyên gia, việc quy định này đang trở lại mạnh mẽ như một biện pháp “né thuế” hợp pháp là điều không thể phủ nhận, đặc biệt với những ngành có biên lợi nhuận cao như thời trang, tiêu dùng cao cấp và thiết bị y tế.
Khi các lệnh thuế vẫn tiếp tục được mở rộng, các công ty toàn cầu đang chứng minh rằng sáng tạo trong cấu trúc chuỗi cung ứng và tận dụng hợp lý luật hiện hành chính là chìa khóa để tồn tại và cạnh tranh hiệu quả trong thời kỳ bất định.
