Doanh nghiệp làm gì để tránh rủi ro khi làm thủ tục phá sản?

Một doanh nghiệp bước vào thủ tục phá sản sẽ phải xử lý đồng thời nhiều vấn đề về tài sản, công nợ, hồ sơ kế toán và nghĩa vụ thuế. Việc thiếu hồ sơ hoặc tự ý xử lý tài sản không đúng trình tự có thể làm phát sinh thêm rủi ro pháp lý.

Thuế tỉnh Khánh Hòa vừa hướng dẫn người nộp thuế chủ động rà soát hồ sơ, phối hợp xử lý nghĩa vụ thuế và thực hiện đúng quy định trong quá trình giải quyết phá sản.

Không được tự ý xử lý tài sản

Theo Thuế tỉnh Khánh Hòa, thủ tục phá sản được áp dụng đối với doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán và bị Tòa án nhân dân có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo Luật Phá sản.

Thuế tỉnh Khánh Hòa lưu ý doanh nghiệp, không tự ý thanh lý, chuyển nhượng, tẩu tán tài sản hoặc ưu tiên thanh toán cho một số chủ nợ ngoài trình tự phá sản; nghĩa vụ tài chính với Nhà nước được xử lý theo thứ tự phân chia tài sản trong thủ tục phá sản và quyết định của Tòa án.

Điểm cần phân biệt là phá sản không giống với giải thể thông thường. Nếu giải thể được thực hiện theo ý chí tự nguyện trong những trường hợp pháp luật cho phép, thì khi phá sản, việc chấm dứt hoạt động, thanh lý và phân chia tài sản được thực hiện theo trình tự tố tụng phá sản.

Quá trình này có sự tham gia của Tòa án, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, cơ quan thi hành án dân sự và các chủ thể liên quan.

Thuế tỉnh Khánh Hòa đặc biệt lưu ý doanh nghiệp không tự ý thanh lý, chuyển nhượng, tẩu tán tài sản hoặc ưu tiên thanh toán cho một số chủ nợ ngoài trình tự phá sản.

Nghĩa vụ tài chính với Nhà nước sẽ được xử lý theo thứ tự phân chia tài sản trong thủ tục phá sản và quyết định của Tòa án.

Đây là vấn đề doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý bởi khi thủ tục phá sản đã được đưa vào quá trình giải quyết theo quy định, việc xử lý tài sản không còn là quyết định riêng của doanh nghiệp hoặc người quản lý.

Hồ sơ thuế phải được rà soát đầy đủ

Khi doanh nghiệp đang bị yêu cầu mở thủ tục phá sản hoặc đã có quyết định mở thủ tục phá sản, người đại diện theo pháp luật, người quản lý, kế toán hoặc người được giao quản lý hồ sơ cần theo dõi và thực hiện đầy đủ yêu cầu của Tòa án nhân dân, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và cơ quan thi hành án dân sự.

Hồ sơ kế toán, sổ sách, chứng từ, hóa đơn, dữ liệu khai thuế, chứng từ nộp thuế, hồ sơ lao động, bảo hiểm cùng tài liệu về tài sản và công nợ phải được bảo quản, bàn giao đầy đủ khi được yêu cầu.

Doanh nghiệp cũng phải rà soát các nghĩa vụ thuế còn phải thực hiện đến thời điểm bị tuyên bố phá sản hoặc thời điểm chấm dứt hoạt động theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Các khoản cần xác định có thể gồm số thuế còn phải nộp, tiền chậm nộp, tiền phạt, số thuế nộp thừa, số thuế giá trị gia tăng chưa được khấu trừ, nghĩa vụ hải quan nếu có và những nghĩa vụ thuế phát sinh khác.

Trường hợp hồ sơ còn thiếu, doanh nghiệp phải nộp hoặc bổ sung hồ sơ khai thuế, hồ sơ quyết toán thuế và hồ sơ hóa đơn theo yêu cầu xử lý thực tế, trong phạm vi vẫn còn người đại diện hoặc người được giao quản lý hồ sơ để thực hiện.

Nếu không còn người đại diện theo pháp luật hoặc hồ sơ, chứng từ không đầy đủ, người đang quản lý hồ sơ, tài sản của doanh nghiệp cần phối hợp với Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và cơ quan Thuế để xác định nghĩa vụ trên cơ sở dữ liệu, hồ sơ hiện có.

Cơ quan Thuế xác định những nghĩa vụ nào?

Trong thủ tục phá sản, Cơ quan Thuế thực hiện việc xác định, cung cấp, theo dõi và xử lý nghĩa vụ thuế của người nộp thuế theo quy định.

Cơ quan Thuế có thể rà soát tình trạng đăng ký thuế, tình trạng mã số thuế, hồ sơ khai thuế, hóa đơn, số tiền thuế còn nợ, tiền chậm nộp, tiền phạt và các khoản thu khác thuộc ngân sách Nhà nước.

Trên cơ sở đó, nghĩa vụ tài chính với Nhà nước được xác định để phục vụ việc tổng hợp nghĩa vụ tài sản trong quá trình giải quyết phá sản.

Cơ quan Thuế cũng phối hợp, cung cấp thông tin cho Tòa án, Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản, cơ quan thi hành án dân sự hoặc cơ quan có thẩm quyền theo quy định.

Trong quá trình thanh lý và phân chia tài sản, Cơ quan Thuế tiếp tục theo dõi việc xử lý nghĩa vụ thuế theo quyết định của Tòa án và pháp luật về phá sản.

Sau khi có đủ căn cứ pháp lý về việc doanh nghiệp, tổ chức đã bị tuyên bố phá sản và hoàn tất các bước xử lý theo quy định, Cơ quan Thuế cập nhật trạng thái mã số thuế.

Doanh nghiệp cần theo dõi những quyết định nào?

Trong suốt quá trình giải quyết, người nộp thuế hoặc người đang quản lý hồ sơ doanh nghiệp cần theo dõi quyết định mở thủ tục phá sản, quyết định tuyên bố phá sản và các quyết định khác của Tòa án nhân dân.

Bên cạnh đó là yêu cầu, thông báo của Quản tài viên, doanh nghiệp quản lý, thanh lý tài sản và cơ quan thi hành án dân sự; thông báo, yêu cầu của Cơ quan Thuế liên quan đến hồ sơ khai thuế, hóa đơn, nợ thuế, tiền chậm nộp, tiền phạt và nghĩa vụ hải quan nếu có.

Tình trạng pháp lý của doanh nghiệp trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp cũng cần được theo dõi sau khi cơ quan đăng ký kinh doanh nhận được quyết định của Tòa án theo quy định. Đồng thời, doanh nghiệp cần theo dõi trạng thái mã số thuế sau khi Cơ quan Thuế có đủ căn cứ cập nhật.

Với doanh nghiệp đang đứng trước hoặc đã bước vào thủ tục phá sản, việc chủ động kiểm kê hồ sơ, xác định nghĩa vụ thuế và phối hợp với các cơ quan liên quan không chỉ phục vụ quá trình giải quyết vụ việc mà còn giúp hạn chế những rủi ro pháp lý có thể phát sinh từ việc xử lý tài sản, hồ sơ và nghĩa vụ tài chính không đúng quy định.