Trong giai đoạn từ 2016 đến 2022, đã có khoảng 3,5 triệu người rút bảo hiểm xã hội một lần, đa phần thuộc các trường hợp đóng bảo hiểm dưới 5 năm.
Tại Diễn đàn Kinh tế-xã hội Việt Nam 2023, trong Chuyên đề 2 về "Nâng cao năng suất lao động, đảm bảo an sinh trong bối cảnh mới," chính sách bảo hiểm xã hội đã trở thành một trong những điểm nóng để đại biểu thảo luận. Dự kiến Luật Bảo hiểm xã hội sẽ được sửa đổi và Quốc hội sẽ thảo luận về nó trong Kỳ họp thứ 6 (tháng 10/2023) và dự kiến thông qua trong Kỳ họp thứ 7 (tháng 5/2024).
Ông Nguyễn Đức Hiển, Phó trưởng Ban Kinh tế Trung ương, đề xuất rằng để đảm bảo lòng tin cho người lao động, chính sách bảo hiểm xã hội cần phải trải qua các điều chỉnh.
Thông tin thêm về chính sách bảo hiểm xã hội, Thứ trưởng Bộ Lao động-thương binh và xã hội, Nguyễn Văn Hồi, cho biết vấn đề rút bảo hiểm xã hội một lần là một thực trạng đau lòng. Trong giai đoạn từ 2016 đến 2022, có khoảng 3,5 triệu người rút bảo hiểm xã hội một lần, đa phần thuộc các trường hợp đóng bảo hiểm dưới 5 năm (chiếm 70%). Ông Hồi lý giải rằng nguyên nhân chủ yếu là do người lao động không nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của bảo hiểm xã hội trong việc bảo đảm an sinh xã hội suốt đời, cũng như vì hoàn cảnh khó khăn của bản thân.
Ông Hồi đề xuất rằng để giảm thiểu tình trạng này, ngoài việc tăng cường tuyên truyền, cần phải thiết lập các chính sách để làm cho bảo hiểm xã hội trở nên hấp dẫn hơn. Đồng thời, cần có các biện pháp hỗ trợ tạm thời cho người lao động trong những tình huống khó khăn ngắn hạn.
Ông Hồi cũng chia sẻ về việc đề xuất mở rộng đối tượng được hưởng chính sách bảo hiểm xã hội khi sửa đổi Luật Bảo hiểm xã hội. Cụ thể, Chính phủ đã đề xuất bổ sung nhóm chủ hộ gia đình, bao gồm khoảng 2 triệu chủ hộ gia đình đăng ký kinh doanh và đóng thuế. Ngoài ra, còn bổ sung nhóm quản lý hợp tác xã và cơ sở kinh doanh, cũng như nhóm chế độ hưu trí bảo hiểm xã hội cho những người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên, nhằm mở rộng phạm vi bảo hiểm xã hội.
Trong dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi), có 5 nhóm chính sách lớn được trình lên Quốc hội. Điều quan trọng là sửa đổi mức đóng và mức hưởng bảo hiểm xã hội, cũng như quy định về thu - chi Quỹ bảo hiểm xã hội. Các vấn đề khác bao gồm giải quyết việc trốn đóng và việc rút bảo hiểm xã hội một lần.
Ông Đặng Thuần Phong, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Xã hội của Quốc hội, cho biết có nhiều ý kiến khác nhau về nội dung rút bảo hiểm xã hội một lần trong dự thảo Luật Bảo hiểm xã hội (sửa đổi). Cơ quan soạn thảo đang lắng nghe và tiếp thu các ý kiến này. Quan điểm của Ủy ban Xã hội là bất kể lựa chọn phương án nào, đều phải đảm bảo an sinh xã hội lâu dài cho người lao động. Ông Phong nhấn mạnh rằng chính sách bảo hiểm xã hội cần phải là giải pháp lâu dài, và quyết định về việc rút bao nhiêu, một lần hay nhiều lần, cần được nghiên cứu và cân nhắc kỹ lưỡng. Ngoài ra, có cơ chế tính dụng và chính sách bảo đảm việc làm ổn định nhằm đáp ứng yêu cầu, giải quyết vấn đề rút bảo hiểm một lần. Ủy ban Xã hội đang tích cực tham vấn ý kiến chuyên gia và nhà khoa học để có cơ sở khoa học và rõ ràng hơn về vấn đề này.
Khải Lý
