Đề xuất triển khai khám sức khỏe miễn phí hằng năm cho người dân từ năm 2026

Trình bày Tờ trình trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết dự thảo được xây dựng dựa trên tổng hợp các khó khăn, bất cập trong hệ thống y tế hiện nay, đồng thời cụ thể hóa tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị. Theo đó, Chính phủ định hướng tập trung giải quyết những vấn đề mang tính chiến lược và đột phá để phát triển ngành y tế trong giai đoạn mới.

Về nhóm chính sách giảm chi phí y tế cho người dân, Chính phủ đề xuất từ năm 2026 tổ chức khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí ít nhất một lần mỗi năm theo nhóm đối tượng và lộ trình ưu tiên. Chính sách này được xem là mới, cần được Quốc hội cụ thể hóa để bảo đảm cơ sở pháp lý khi triển khai trên thực tế.

Đề xuất triển khai khám sức khỏe miễn phí hằng năm cho người dân từ năm 2026

Hoạt động khám sức khỏe định kỳ miễn phí sẽ được phối hợp đồng bộ với chương trình khám sàng lọc cộng đồng, khám sức khỏe học sinh – sinh viên, khám nghề nghiệp và các dịch vụ khám chữa bệnh bảo hiểm y tế. Mục tiêu là vừa bảo đảm quyền lợi khám bệnh miễn phí, vừa hoàn thành việc xây dựng sổ sức khỏe điện tử cho toàn dân. Chính phủ sẽ xác định các nguồn kinh phí phù hợp, bao gồm ngân sách nhà nước, quỹ bảo hiểm y tế và phần chi của doanh nghiệp đối với người lao động. Trong đó, ngân sách nhà nước sẽ ưu tiên cho các nhóm đối tượng trọng tâm, dự kiến khoảng 6.000 tỉ đồng mỗi năm và có thể tăng theo khả năng cân đối ngân sách.

Đối với hoạt động khám sàng lọc miễn phí, nguồn kinh phí sẽ được bố trí từ Chương trình mục tiêu quốc gia về chăm sóc sức khỏe, dân số và phát triển giai đoạn 2026 – 2035.

Bên cạnh việc khám sức khỏe miễn phí, Chính phủ cũng đề xuất chính sách miễn viện phí cơ bản trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế theo lộ trình phù hợp điều kiện phát triển kinh tế - xã hội. Cụ thể, từ năm 2027, nhóm hộ cận nghèo và người cao tuổi từ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp hưu trí xã hội sẽ được hưởng mức chi trả 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi bảo hiểm y tế. Việc mở rộng mức hưởng này được ước tính tác động đến Quỹ bảo hiểm y tế từ 455 tỉ đồng đến hơn 2.700 tỉ đồng mỗi năm.

Chính phủ cũng đề nghị cho phép thí điểm đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế và gói bổ sung để đáp ứng nhu cầu khác nhau của người dân.

Trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết đa số ý kiến đề nghị đưa nội dung khám sức khỏe định kỳ miễn phí vào dự án Luật Phòng bệnh đang được xem xét tại kỳ họp này. Việc này nhằm quy định rõ nguyên tắc tài chính, lộ trình ưu tiên, đối tượng áp dụng và giao Chính phủ hướng dẫn chi tiết. Một số ý kiến khác đề nghị giữ nguyên nội dung tại dự thảo nghị quyết, đồng thời làm rõ cụm từ “lộ trình ưu tiên” để bảo đảm tính minh bạch.

Đối với chính sách miễn viện phí, Ủy ban nhận định khoản đề xuất hiện mới đề cập việc nâng mức hưởng bảo hiểm y tế và sẽ thực hiện theo lộ trình từ 2027 đến 2030. Do vậy, cơ quan thẩm tra cho rằng chỉ cần quy định nguyên tắc và giao Chính phủ nghiên cứu sửa đổi Luật Bảo hiểm y tế trong năm 2026.

Ủy ban cũng đề nghị làm rõ khái niệm “miễn viện phí ở mức cơ bản”, cũng như mức hưởng tăng thêm được tính so với tiêu chuẩn nào, nhằm tránh cách hiểu không thống nhất khi triển khai chính sách.