Bảo hiểm xã hội (BHXH) TP. Hồ Chí Minh vừa chính thức đưa ra các nội dung góp ý, kiến nghị sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm xã hội và Luật Bảo hiểm y tế (BHYT). Động thái này xuất phát từ thực tiễn quản lý tại địa bàn có quy mô dân số và tốc độ phát triển kinh tế số dẫn đầu cả nước, nơi phát sinh nhóm lao động linh hoạt có quy mô lớn.
Phủ lưới an sinh vào nền kinh tế số
Điểm nhấn quan trọng nhất trong văn bản kiến nghị của BHXH TP. Hồ Chí Minh là yêu cầu sửa đổi, bổ sung Điều 2 Luật BHXH. Cơ quan này đề xuất đưa nhóm tài xế xe công nghệ và người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử vào diện đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
 |
| Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh kiến nghị sửa đổi, bổ sung đối tượng tham gia Bảo hiểm xã hội bắt buộc tại Điều 2 Luật Bảo hiểm xã hội; trong đó, đề xuất bổ sung nhóm tài xế công nghệ và người bán hàng online trên các sàn thương mại điện tử. |
Lý giải cho đề xuất này, BHXH TP. Hồ Chí Minh nhận định đây là hai nhóm lao động có công việc và dòng thu nhập ổn định, thường xuyên. Tuy nhiên, do tính chất việc làm mới trong nền kinh tế số, họ hiện nằm ngoài diện bao phủ của chính sách BHXH bắt buộc, đối mặt với nhiều rủi ro khi mất sức lao động hoặc về già.
Bên cạnh đó, cơ quan này cũng kiến nghị siết chặt quy định tại điểm a khoản 1 Điều 2 Luật BHXH. Theo đó, người làm việc theo hợp đồng lao động dưới 1 tháng cũng phải thuộc đối tượng tham gia BHXH bắt buộc.
Thực tế giám sát cho thấy, nhiều doanh nghiệp thuộc các ngành thâm dụng lao động như xây dựng, vận tải, bảo vệ và dịch vụ đã lợi dụng kẽ hở hợp đồng ngắn hạn dưới một tháng để né tránh trách nhiệm đóng bảo hiểm. Dữ liệu quyết toán thuế thu nhập cá nhân năm 2024 và 2025 chỉ ra, chỉ riêng tại TP. Hồ Chí Minh hiện có khoảng hơn 350.000 lao động đang bị ảnh hưởng bởi lỗ hổng pháp lý này.
Minh bạch dòng tiền lương, ngăn chặn trốn đóng bảo hiểm
Bên cạnh đó, nhằm khắc phục tình trạng số liệu nhân sự kê khai "vênh" so với thực tế chi trả lương, BHXH TP. Hồ Chí Minh kiến nghị bổ sung nghiêm ngặt trách nhiệm của người sử dụng lao động tại Điều 13 Luật BHXH với 3 giải pháp cốt lõi:
Thứ nhất là cung cấp minh bạch dữ liệu. Theo đó, doanh nghiệp phải nộp danh sách lao động không thuộc diện tham gia BHXH, đính kèm báo cáo tài chính và tờ khai quyết toán thuế thu nhập theo quý, năm cho cơ quan bảo hiểm.
Thứ hai là thực hiện số hóa chi trả bằng giải pháp bắt buộc doanh nghiệp thực hiện chi trả tiền lương cho người lao động thông qua tài khoản ngân hàng cá nhân.
 |
| Livestream bán hàng là hoạt động phát trực tiếp trên các nền tảng mạng xã hội và thương mại điện tử để giới thiệu, tư vấn và chốt đơn sản phẩm ngay trong thời gian thực. |
Khi thực hiện đầy đủ các giải pháp nêu trên sẽ đạt mục tiêu quản lý, tạo cơ sở dữ liệu liên thông để kiểm tra tình hình thực tế, ngăn chặn triệt để hành vi chậm đóng, trốn đóng hoặc đóng không đúng mức lương thực tế.
Đối với chính sách chăm sóc sức khỏe, BHXH TP. Hồ Chí Minh đề xuất sửa đổi quy định dựa trên Nghị quyết số 261/2025/QH15. Theo đó, kiến nghị bổ sung người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng lương hưu và có thẻ BHYT được hưởng 100% chi phí khám chữa bệnh trong phạm vi quyền lợi. Quy định hiện hành mới chỉ áp dụng mức hưởng 100% này cho người từ đủ 75 tuổi thuộc diện hưởng trợ cấp hưu trí xã hội hoặc hộ cận nghèo, vô tình tạo ra sự bất bình đẳng trong thụ hưởng chính sách đối với nhóm cao tuổi có lương hưu.
